GEÇEN hafta sonu İzmir'in güzel, eşsiz ve ne yazık ki bugünlerde sessiz ilçesi "Çeşme"de 2.5 gün süren bir arayış toplantısı vardı. Toplantıyı İzmir Ticaret Odası düzenlemişti. Adından da anlaşılabileceği gibi toplantının konusu çok açık ve netti: "İzmir'de İstihdam Sorunları ve İşsizliğe Çözüm Arayışları"...

Arama konferansı niteliğindeki toplantıya İzmir, İstanbul ve Ankara'dan 50 kadar farklı meslekten insanlar katılmıştı. AKP ve MHP'den 4 parlamenter, Ankara bürokrasisinden üst düzey temsilciler, sivil toplum ve meslek örgütü temsilcileri, yerel bürokrasi, basın ve akademisyenler vardı. İlginç ve bir o kadar da düşündürücü olan, CHP'nin kalesi İzmir'deki toplantıya bir tek CHP temsilcisinin katılmamasıydı.

Galiba bu nedenle CHP iflah olmayacak gibi görünüyor. Böylesine önemli bir konuyu İzmir Ticaret Odası'nın gündemine alması ve çözüm arayışına girmesi çok önemli. İşsizlik, açıkçası her siyasinin, her anne babanın, her gencin ve dolayısıyla herkesin gündemindeki bir konu. Bu kadar önemli bir konuya İzmir Ticaret Odası'nın yerel düzeyde çare araması kayda değer bir durum. Onun için İZTO Başkanı Ekrem Demirtaş'ı tebrik etmek gerek. Toplantının en ilgi çekici konularından biri, gelecekte istihdam ve işsizliğin nasıl bir trend izleyeceği oldu. Yani istihdam konularında ve işsizlikte akımların nasıl gelişeceği...

Diğer önemli bir konu da İzmir'deki istihdamın önündeki engeller ve işsizliği yaratan etkenler ile bunlara çare arayışlarıydı.

GELECEKTE İSTİHDAM VE İŞSİZLİK
Sosyal politika uzmanları, akademisyenler ve ekonomistler, istihdam ve işsizlik konusunda dünyanın geleceğini çok yalın bir şekilde ortaya koydular. Yaptıkları değerlendirmeden, bu kadar önemli olan istihdam ve işsizlik konusunun geleceğinin çok da parlak olmadığı ortaya çıkıyor. Dilerseniz bu beklentilerden veya kehanetlerden bazılarını sıralamaya çalışalım:
Gelecek 10 yılda dünyanın ve dolayısıyla Türkiye'nin gündemindeki iki temel makro ekonomik sorun, enflasyon ve işsizlik olacak. Dolayısıyla istihdam yaratma ve işsizliğe çare arama da en temel hedef olarak ortaya çıkacak.

Kapitalist ekonomik sistemin geleceğini özellikle Latin Amerika ülkeleri belirleyecek. Vahşi ve yetersiz kalan yönüyle kapitalizm konusu tartışılacak ve sosyal boyutu olan "adil küreselleşme"ye gidilip gidilmeyeceği gündeme damgasını vuracak.

Dikkatle izlenmesi gereken bir konu da taşeronlaşma olacak. Taşeronlaşma beraberinde, fasonculuk, kayıt dışılık, ödünç iş ilişkisi, esnek çalışma, iş güvencesi, istihdam teşvikleri, kıdem tazminatı ve sendika konularını gündeme taşıyacak.

Yeni ekonomi koşullarına bağlı olarak yeni sektörler ortaya çıkacak ve özellikle istihdam biçimlerini değiştirecek. Esnek çalışma konuları gündeme gelecek ve akışkanlıklar artacak.

Gelecekte işsizlik, bağımsız çalışma ve kayıt dışı istihdam konuları bir arada ciddi sosyal çalkantılara neden olabilecek.

Artık üniversite bitirmek yeterli olmayacak. Bunun yerine birkaç mesleğe sahip öğrenciler yetiştirmek gerekecek.

Özellikle Türkiye'de devam eden kentleşme olgusu işsizliği daha da artıracak.

Kişisel kariyer gelişimi açısından kişilerin daha çok iş değiştirmesi söz konusu olacak... Yukarıda birkaçını sıralamaya çalıştığımız istihdam modelleri ve işsizlikle ilgili gelecek senaryoları, görüldüğü gibi hiç de iç açıcı değil. Böyle bir tablo karşısında İzmir özelinde istihdamla ilgili sorunlar ve çözüm önerileri de dile getirildi.

İZMİR'İN İŞSİZLİĞİNE ÇARE ÖNERİLERİ Türkiye genelinde geçerli olan istihdamın önündeki engeller ve işsizlik sorunu, aynen İzmir için de söz konusu. Ancak yerel koşullar nedeniyle bu sorun İzmir özelinde de kronik hal almış durumda. Örneğin, nitelikli işgücünün İzmir'den çıkması ve niteliksiz işgücünün İzmir'e gelmesi gibi... İzmir'de istihdamın artırılmasına ve işsizliğin önlenmesine yönelik çözüm önerileri 3 başlık altında toplanıyor:

Fiziki, beşeri, hukuki ve idari altyapının güçlendirilmesi. Bu konuda çok anlamlı ve önemli politika önerileri yapılıyor.

İzmir'de hangi istihdam dostu sektörlere ağırlık verilmesi gerektiğinin belirlenmesi. Bu noktada özellikle tarım ve tarımsal sanayi, sağlık ve termal ağırlıklı turizm, entegre lojistik ve bilişim gibi istihdam yoğun sektörler öne çıkıyor.

İzmir'in temel sorunu olan moral ve mental çözümler üretilmesi. Yerel düzeyde diyalog yetersizliğinin aşılması ve amaç birliği oluşturulması yönünde adımlar atılıyor. Bu arada, İzmir için rol modeli belirleme ve başarılı örneklerin duyurulması da öne çıkıyor.