Haftanın kulisleri…
İDRİZ ÇOKAL/ Chobani'nin radarındaki dev Pınar mı? Yenir'in yeni yatırımcıları var… Sanayicilerin seçim maratonu erken başladı… Şirket satın almak için masada…
Chobani'nin radarındaki dev Pınar mı?
Amerika merkezli yoğurt markası Chobani'nin sahibi Hamdi Ulukaya 1972 yılında Erzincan'da dünyaya geldi. Ulukaya, Erzincan'ın İliç ilçesinde süt besiciliği yapan bir aileye mensup. İlkokul ve lise eğitimini memleketinde yaptıktan sonra üniversite eğitimi için Ankara'ya gitti. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. Yani kendisi mülkiyeli bir iş insanı. Üniversitenin ardından dil öğrenimi için 1994 yılında ABD'ye gitti. 2002 yılında ABD'yi ziyaret eden babası, Amerika'daki peynirlerin kaliteli olmadığını tepsit edip, oğluna orada peynir işine girmesini önerdi. Ulukaya, babasının bu tavsiyesi üzerine, küçük bir beyaz peynir fabrikası kurdu. Fakat Ulukaya asıl başarıyı, 2005 yılında New York eyaletinin kuzeyinde, kapatılmış eski ve büyük bir yoğurt fabrikasını satın alıp yoğurt işine girince yakaladı. Bugün Chobani markası ABD'de önemli bir pazar payına sahip. Ulukaya da dünyanın sayılı zenginleri arasında. Hamdi Ulukaya, Türkiye'de herhangi bir ticari faaliyeti olmamasına rağmen geçen yıl Fenerbahçe'nin ana sponsorlarından biri oldu. Bu anlaşma üzerine Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi'nin ismi Chobani Stadyumu Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Spor Kompleksi olarak değişti. Bu sponsorluk Ulukaya'nın sadece Fenerbahçe sevgisinden kaynaklanmadığı, Türkiye pazarına da bir gün mutlaka gireceği hep konuşuldu. Nitekim bunun sinyalleri gelmeye başladı. Öğrendiğimize göre bu konuda ciddi hazırlıklar yapılıyormuş. Birkaç alternatif üzerinde çalışılıyormuş. Chobani, pazara Türkiye'nin köklü markalarından birini alarak girmek istiyormuş. Bu konuda bir isim piyasada yüksek sesle dillendirilmeye başlanmış durumda. Henüz taraflardan doğrulatamadık ama piyasada konuşulan bu markanın Pınar olduğunu aktarmış olalım.
Pınar Türkiye'nin en köklü markalarından biri. Süt ve süt ürünleri sektörünü de domine eden bir güce sahip. 2024 yılında su ve süt lojistik işlerini ayırmış, piyasa bunu satış hazırlığı şeklinde yorumlamıştı. Bakalım gelişmeler hangi yönde ilerleyecek?
Yenir'in yeni yatırımcıları var
Perakende sektörü dinamik bir alan. Her dönem yeni girişimler, farklı konseptler karşımıza çıkıyor. Şimdi bahsedeceğimiz konsept ise bambaşka. Büyük grupların da ilgisini çekmiş iki genç girişimcinin; ortakları Servet Akdoğan ve Dolunay Kaplan'ın hikayesi aslında. Genç girişimciler Türkiye'de bir ilki deniyor. Döngüsel market kurdular. İsrafı önleyen bir girişimden bahsediyoruz.
2020 yılında "İsraf Savaşçıları" mottosu ile yola çıkan Servet Akdoğan ve Dolunay Kaplan, bugün iş ortaklarından topladıkları atıl ürünleri yönetmeliklere uygun olarak kontrollerini sağladıktan sonra Yenir online ve Yenir perakende market noktalarına taşıyor, tüketime ve kullanıma uygun olan ürünleri büyük indirimlerle tüketici ile buluşturup israfı engelliyorlar. Yani son kullanma tarihi ve tavsiye edilen son tüketim tarihli ürünleri yönetmeliklere uygun şekilde satıyorlar. Online tarafta başlayan bu ticaret, fiziki markete de dönüşmüş durumda. Şu anda İstanbul, Çanakkale, Bursa, Eskişehir ve Aydın'da hizmet veriyorlar. Market sayısı dokuza ulaşmış. Bu yıl sonuna kadar da 50 şubeye ulaşmayı hedefliyorlar. Bunun için de franchising vermeye başlamışlar. Çünkü daha hızlı ve sistemli bir büyüme stratejisi belirlemişler.
Yeri gelmişken Yenir Market'in ortaklık yapısı ile ilgili de bir bilgiyi aktaralım. Servet Akdoğan ve Dolunay Kaplan'ın kurduğu market zincirine Türkiye'nin büyük grupları da yatırım yaparak destek olmuş. Yıldız Holding'in veliahtlarından Yahya Ülker, İş Bankası ve Eksim Holding de şirkete yatırım yaparak destek olmuş. Eksim Holding'in sahibi Tivinikli Ailesi'nden Mustafa Sıddık Tivinikli Yenir'in yönetim kuruluna da girmiş. İstanbul Ticaret Odası'nın eski başkanlarından merhum İbrahim Çağlar'ın oğlu Mehmet Cenap Çağlar da şirkete yatırım yapmış.
Yenir Market'in ilk kuruluş haberini de biz duyurmuştuk. Güçlü yatırımcılar şirkete dahil olunca son gelişmeleri de aktaralım istedik…
Sanayicilerin seçim maratonu erken başladı
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) çatısı altındaki 61 ihracatçı birliği nisan ayı sonunda seçimlerini tamamladı. Haziran ayında da TİM Başkanlığı için seçim yapacaklar ve böylece seçim maratonunu tamamlayacaklar. TİM Başkanlığı için mevcut Başkan Mustafa Gültepe ve TİM Başkanvekili Adil Pelister adaylığını geçen hafta açıkladı. Mustafa Gültepe, ihracatçı birlikleri yönetim kurulları ve TİM delegelerinin büyük çoğunluğunun desteğini alarak kalabalık bir toplantı ile adaylığını duyurdu. Adil Pelister ise yazılı bir açıklama yapmakla yetindi. Şu an itibariyle Mustafa Gültepe bu yarışta avantajlı gibi görünse de sonuçta bu bir seçim. 500'e yakın TİM delegesinin vereceği bir karar. Tabi son dakikada üçüncü bir aday çıkar mı, onu bilemeyiz ama şimdilik iki listeli bir seçim yarışı olacak gibi görünüyor.
TİM seçiminden sonra ise asıl büyük seçimler başlayacak. Sıra iş dünyasının meslek örgütleri seçimlerine gelecek. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'ne (TOBB) kayıtlı 1.2 milyon şirket bulunuyor. TOBB, özel sektörün Türkiye'de mesleki üst kuruluşu ve yasal temsilcisi konumunda. 367 oda ve borsa 81 il ve 160 ilçede faaliyet gösteriyor. Ancak Türk iş dünyasının çatı örgütü TOBB çatısı altında iki güçlü oda var. Biri İstanbul Ticaret Odası (İTO), diğeri İstanbul Sanayi Odası (İSO). İki kurumun seçim süreçleri her zaman heyecanlıdır. Hiçbir zaman tek listeyle seçime gidilmez. Adeta kıran kırana bir yarış olur. Bu kuruluşların resmi seçim takvimi henüz açıklanmadı ama ekim ve kasım aylarında yapılması gerekiyor. TOBB seçimleri ise 2027 Mayıs yada Haziran ayında gerçekleştirilecek.
Henüz takvim belli değil fakat gördüğümüz kadarıyla İSO ve İTO'da seçim çalışmaları erkenden başladı. Muhtemel adaylar şimdiden kulislere başlamış. Önce İstanbul Sanayi Odası'ndan başlayalım. 2013 yılından bu yana başkanlık kolduğunda oturan Erdal Bahçıvan'ın yeniden aday olacağı konuşuluyor. Bahçıvan, İSO camiası ile görüşmeler yapıyormuş. Henüz resmen bir açıklama yapılmasa da Erdal Bahçıvan'ın adaylığına kesin gözüyle bakılıyor. Ancak Bahçıvan bu yarışta tek değil. Karşısına ciddi rakiplerin çıkması bekleniyor. Geçmişte İSO Yönetim Kurulu'nda görev yapan Dalgakıran Komprosör'ün sahibi Adnan Dalgakıran'ın adaylığı da konuşuluyor. İSO'da değişim isteyen bir grubun da Dalgkıran'a destek verdiği söyleniyor. İSO'da üçüncü bir aday çıkar mı bekleyip göreceğiz.
Gelelim İstanbul Ticaret Odası'na. 1882 yılında kurulan İTO, 800 bini aşan üyesiyle sadece Türkiye'nin değil, dünyanın en büyük ticaret odalarından biri. Haliyle en heyecanlı seçimler de İTO'da yaşanır. Tarihinde tek listeyle seçim neredeyse yaşanmamış bir kurumdan bahsediyoruz. Seçimler salonlarda değil stadyumlarda yapılır. Her dönem mutlaka birkaç aday çıkar ve yoğun bir rekabete sahne olur. Bu dönem de öyle olacak gibi. Mevcut Başkan Şekib Avdagiç de tekrar aday. Avdagiç'in de seçimler için şimdiden çalışmaya başladığını belirtelim. Yoğun saha ziyaretleri yaptığı konuşuluyor. Bir önceki seçimde aday olan Murat Kalsın'ın da adaylık için çalıştığını duyuyoruz. İTO camiası ile istişareler yaptığını biliyoruz. Seçim dönemi yaklaştıkça İTO'dan yeni adayların çıkması sürpriz olmaz. Beş altı adaylı seçim dönemlerini de gördük geçmişte.
Dediğimiz gibi iş dünyasının büyük seçim maratonu başladı. Diğer odalarda, borsalarda adaylar çıktıkça sayfalarımızda onları da aktarmaya devam edeceğiz…
Şirket satın almak için masada
Mısırlı markasını bilmeyen yoktur her halde. Hikayesi 1927 yılında, Mısır ile ticaret yaptığı için "Bay Mısırlı" olarak anılan Münif Abdurrahman Mısırlı isimli kurucusunun ismiyle İstanbul'da başlıyor. Marka zaman içinde sıkıntılar yaşıyor, zor dönemler geçiriyor. 4 yıl önce, Aytuğ Çorap markasının da içinde yer aldığı Eren Çorap'ın patronu Murat Eren Taşcı tarafından satın alındı. Bu operasyon sonrasında yeniden yapılanmaya gidildi. Marka, şimdi tüm Türkiye'de Mısırlı Underwear and Socks adıyla mağazalaşıyor. İlk mağazası İstanbul Nişantaşı'nda açıldı. Murat Eren Taşçı bir yıl içinde 100 mağazaya ulaşmak istediğini yıl başında arkadaşımız Ürün Dirier'e verdiği röportajda açıklamıştı. Büyüme planları yapıyordu. Öğrendiğimize göre Mısırlı'nın patronu sadece fiziki mağaza açarak büyümeyecekmiş. Satın almalar yaparak da büyüme planları yapıyormuş. Bize gelen bilgilere göre 30 mağazası olan bir markayı satın almak için pazarlık masasına oturulmuş. İsim konusunda şu aşamada ser verilip sır verilmiyor ama görüşmeler olumlu yönde ilerliyormuş.