Perakendecinin gözü yabancı turistte
ÖZBEY MEN/ Türkiye dünyanın en önemli turizm destinasyonlarından biri. Yüzlerce yıllık uygarlıklara ev sahipliği yapan Anadolu toprakları, tarihi ve kültürel değerlerinin yanında denizi, kumu, güneşi ve zengin gastronomisiyle de gezginleri kendisine çekiyor. Geçen yıl 64 milyon ziyaretçi ağırlayan Türkiye, 65 milyar 231 milyon dolar turizm geliri elde etti. Bu yıl ise hedef 68 milyar dolar olarak belirlendi.
Türkiye'yi ziyaret eden gezginler turizm sektörünün yanı sıra daha pek çok sektöre de hareketlilik katıyorlar. Bunlardan biri de kuşkusuz perakende. Gerek İstanbul gerekse yabancı turistin en çok ziyaret ettiği şehirlerdeki hazır giyim, ayakkabı, deri, çanta, aksesuar, zücaciye gibi çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren perakende zincirlerinin satışları içinde turistler önemli bir pay oluşturuyor. Biz de turizm hareketliliğinin hızlandığı bu dönemde perakendecilerin yeni projelerini ve sezondan beklentilerini ele aldık…
"YENİ AÇILIŞLARIMIZ OLACAK"
Türkiye genelinde İpekyol, Twist ve Machka markalarıyla toplam 273 mağazası bulunan İpekyol Group, yabancı turistlerin yoğun ilgi gösterdiği lokasyonlarda da oldukça güçlü. Özellikle İstanbul Havalimanı, İstinyePark, Galataport, Nişantaşı (Rumeli Caddesi ve Abdi İpekçi Caddesi), Zorlu Center ve Tersane İstanbul mağazaları, turistin en çok ziyaret ettiği yerlerin başında geliyor. Bunun yanında Antalya The Land of Legends içindeki mağazası da hem yerli hem de yabancılar tarafından ziyaret ediliyor. Bodrum, Çeşme, Kuşadası ve Marmaris gibi turizm destinasyonlarında yer alan mağazaları ile Trabzon mağazası da sezon boyunca önemli bir ziyaretçi trafiği alıyor.
İpekyol Group CEO'su Uğur Ayaydın, ortakları olan Miroglio Group'a ait Trussardi markasının Türkiye perakende operasyonlarını da kendilerinin yürüttüğünü belirterek, Trussardi'nin Türkiye'deki ilk mağazasını Antalya'da, The Land of Legends içerisinde açtıklarını hatırlatıyor. Yabancı turistlerin toplam fiziksel mağaza cirosu içindeki payının son üç yılda düşüş eğilimi gösterse de halen önemli bir oranda olduğunu belirten Ayaydın, "2024 yılında yüzde 15,71 seviyesinde olan bu oran, 2025 yılında yüzde 11,61'e, 2026 yılı itibarıyla ise yüzde 8,41'e geriledi. Bu değişimde küresel ekonomik koşulların yanı sıra Türkiye'nin fiyat algısındaki dönüşüm, kur dengeleri ve turist profilindeki değişimlerin etkili olduğunu söyleyebiliriz" diyor.
Yabancı müşterileri arasında Suudi Arabistan, Rusya, Almanya, Kuveyt ve Azerbaycan vatandaşlarının öne çıktığını belirten Ayaydın, bu sezon yabancı turist kaynaklı satışlarda çok güçlü bir büyümeden ziyade mevcut performansın korunacağı veya sınırlı bir artış yaşanacağı bir tablo öngördüklerini ifade ediyor. Ayaydın, şöyle devam ediyor: "Türkiye, uluslararası ziyaretçiler açısından önemli bir destinasyon olmayı sürdürüyor. Biz de farklı müşteri profillerine hitap eden marka portföyümüz, güçlü koleksiyonlarımız ve stratejik lokasyonlarımızla bu talebi en iyi şekilde karşılamaya odaklanıyoruz. Sezon boyunca özellikle İstanbul, Antalya ve Ege Bölgesi'ndeki mağazalarımızın yabancı turist satışlarına önemli katkı sağlamayı sürdüreceğini öngörüyoruz."
Yabancı ziyaretçilerin yoğun olduğu lokasyonların, büyüme stratejileri içinde önemini koruduğunu vurgulayan Ayaydın, açıklamalarını şöyle sürdürüyor:
"Önümüzdeki dönemde hem İstanbul'da hem de Antalya'da yeni mağaza yatırımlarımız olacak. İstanbul'da Haliç Tersane projesinde yeni bir Twist mağazası açmaya hazırlanıyoruz. Finans Merkezi AVM'de ve Florentia Village Luxury Designer Outlet projesinde de mağaza açılışları planlıyoruz. Antalya'da ise turizm potansiyeli yüksek yeni bir projede yer almak üzere çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu açılışların büyük bölümünün önümüzdeki birkaç ay içerisinde hayata geçmesini hedefliyoruz. Yabancı turistlere satış konusunda operasyonel açıdan bizi zorlayan özel bir durum yok. Son dönemde satışları etkileyen en önemli unsur küresel ekonomik görünüm ve bazı pazarlarda alım gücünde yaşanan değişimler. Özellikle uluslararası müşterilerin harcama alışkanlıklarında daha seçici bir yaklaşım benimsedikleri görülüyor. Ancak Türkiye, stratejik konumu ve gelişmiş perakende ekosistemi sayesinde bölgedeki hareketlilikten olumlu etkilenme potansiyeline sahip. Özellikle İstanbul gibi uluslararası çekim merkezlerinde yabancı ziyaretçi ve yatırımcı ilgisinin orta ve uzun vadede perakende sektörünü desteklemeyi sürdüreceğini düşünüyoruz."
20 SATIŞ NOKTASINA SAHİP
Deri konfeksiyon üretiminde 40 yılı geride bırakan Sansar Deri, deve yünü, yak yünü, kaşmir, ipek, kuzu kürkü ve gerçek kürk gibi doğal malzemeleri işleyerek, mont ve kaban üretiyor. Türkiye genelinde 20 satış noktasına sahip. Bu mağazaları ağırlıklı olarak İstanbul, Antalya, Muğla ve İzmir gibi turizm bölgelerinde yer alan firma, yabancı turistin yoğun olduğu Kapalıçarşı, Nişantaşı, Antalya Belek, Marmaris ve Bodrum gibi lokasyonlarda Sansar markasıyla üretilen ürünleri tüketicilerle buluşturuyor. Satışların yaklaşık yüzde 90'ının yabancı turistlere yönelik olduğunu belirten Sansar Deri'nin patronu Fatih Sansar, önceki sezonlarda Rusya, Ukrayna, Kazakistan ve Avrupa ülkelerinden gelen turistlere çok güçlü bir ticaret hacminin olduğunu ancak son dönemde satışların yüzde 30 civarında gerilediğini söylüyor. Bu düşüşte Jeopolitik gerilimler, ekonomik dalgalanmalar ve bölgesel istikrarsızlıkların etkili olduğunu kaydeden Sansar, "Bu sezon satışların bir miktar daha düşmesini bekliyoruz. Ancak biz yine de en iyiye hazırlanıyoruz. Mevcut 20 mağazalık fiziksel ağımızın yanı sıra, yeni kurduğumuz online satış kanalıyla bu düşüşü dengelemeyi hedefliyoruz. Dijital vitrinimiz sayesinde coğrafi sınırlamalardan bağımsız olarak dünyanın dört bir yanındaki doğal lif tutkunlarına ulaşmayı planlıyoruz. Bu zorlu dönemi fırsata çevirmek için sessiz lüks ve doğal lif anlayışımızı daha güçlü bir şekilde anlatmaya devam edeceğiz" diyor.
Bölgedeki jeopolitik risklerin özellikle Körfez ve İran pazarını doğrudan etkilediğini ifade eden Sansar, bunun da Türkiye perakende sektöründe turist akışında dalgalanmalara ve alım gücünde düşüşlere neden olduğuna işaret ediyor. Körfez'deki belirsizliklerin, lüks tüketim harcamalarını baskıladığına dikkat çeken Sansar, şöyle devam ediyor:
"Fiziksel mağazalarımız turistik bölgelerde konumlandığı için sezonluk dalgalanmalara uyum sağlarken, online satış kanalımız coğrafi sınırları ortadan kaldırarak farklı pazarlara erişim imkânı sunuyor. Bu çift kanallı yapı, bizi küresel belirsizliklere karşı daha dirençli hale getiriyor. Büyüme stratejimizi online satış kanalı üzerine kuruyoruz. Değişen tüketici alışkanlıkları, lüks segmentte fiziksel mağazadan çok dijital vitrinleri öne çıkardı. Önümüzdeki dönemde yurt dışı pazarlarda (örneğin Dubai veya Avrupa) online varlığımızı güçlendirmeyi, fiziksel mağaza yerine dijital showroom konseptlerini değerlendirmeyi planlıyoruz. En büyük zorluk, doğal liflerin ve gerçek kürkün değerini doğru anlatabilmek. Turistik bölgelerde müşteri çoğu zaman doğal ile sentetiği ayırt edemiyor ve fiyat konusunda tereddüt yaşıyor. Bu nedenle mağazalarımızda eğitici etiketler, kalite belgeleri ve danışmanlarla müşteriyi bilinçlendiriyoruz. Bir diğer sorun ise ödemelerdeki kur ve komisyon farkları. Özellikle döviz kurlarındaki dalgalanmalar, fiyat istikrarını zorlaştırıyor ve müşteri memnuniyetini etkileyebiliyor. Ayrıca artan vize sorunları da turist akışını doğrudan etkiliyor. Ancak tüm bu zorluklara rağmen, doğru anlatıldığında ve doğru ürün sunulduğunda, doğal lifin ve kaliteli işçiliğin değerini anlayan müşteri zaten sadık müşteri oluyor. Bu da markamızı farklı kılan en büyük gücümüz."
"TURİZMİN İVME KAZANMASI, SATIŞLARI ARTIRDI"
Zücaciye sektörünün önde gelen perakendecilerinden Korkmaz'ın Türkiye genelinde 72 mağazası var. Bunların önemli bir bölümü İstanbul, Ankara, İzmir ve Antalya'da. Korkmaz Genel Müdürü Kerim Korkmaz, bunun yanında Gaziantep ve çevresindeki illerde bulunan mağazalara da uluslararası ziyaretçilerin yoğun ilgi gösterdiklerini belirtiyor. Mağaza sayısını önümüzdeki dönemde 80'e çıkarmayı planladıklarını söyleyen Korkmaz, Son yıllarda Türkiye turizminin ivme kazanmasıyla birlikte yabancı ziyaretçilerden elde edilen satışlarda da istikrarlı bir artış gözlemlediklerini vurguluyor. Korkmaz, "Alışveriş yapan turist profiline baktığımızda başta Araplar olmak üzere Avrupalı ve Rus müşteriler çoğunlukta. Özellikle Emaar ve Mall of İstanbul mağazalarımız yabancı müşteri trafiği açısından ön sıralarda" diyor.
Bu sezon bölgedeki jeopolitik gelişmeler nedeniyle rezervasyonlarda yavaşlama, bazı pazarlarda ise temkinli hareket eden bir talep yapısı gözlemlendiğini ifade eden Korkmaz, sözlerini şöyle sürdürüyor: "Türkiye, güçlü turizm altyapısı, erişilebilirliği ve alışveriş deneyimiyle dünyanın en önemli destinasyonlarından biri. Özellikle İstanbul, Antalya ve Ege Bölgesi gibi yabancı ziyaretçi yoğunluğunun yüksek olduğu merkezlerde yılın ikinci yarısında talebin daha dengeli seyredeceğini öngörüyoruz. Son dönemde bazı pazarlarda rezervasyonların yeniden canlanmaya başlaması da sektör adına olumlu bir işaret. Bizim açımızdan en önemli unsur, turist sayısından ziyade ziyaretçi başına yaratılan değerdir. Uluslararası ziyaretçilere satışta en önemli konu erişilebilirlik ve alışveriş deneyiminin kusursuz şekilde yönetilmesi. Çok dilli iletişim, uluslararası ödeme sistemleri, ürünlerin taşınabilirliği ve satış sonrası hizmetlere ilişkin beklentiler bu sürecin en önemli unsurları. Bununla birlikte küresel ekonomik dalgalanmalar, döviz hareketleri ve seyahat eğilimlerindeki değişimler dönemsel olarak satın alma kararlarını etkileyebiliyor. Türkiye'nin turizmdeki güçlü marka değerinin, kısa vadeli jeopolitik etkilerin üzerinde kalıcı bir avantaj yaratmaya devam edeceğine inanıyoruz. Tüketiciler belirsizlik dönemlerinde ihtiyaç odaklı ve uzun ömürlü ürünlere yönelir. Fiyat-performans dengesi, kalite ve kullanım süresi satın alma kararlarında her zamankinden daha belirleyici. Bu eğilim, sektörün genelinde olduğu gibi ev ve mutfak ürünleri kategorisinde de net şekilde hissediliyor."
Trabzon ve Muğla gibi yabancı ziyaretçi yoğunluğu yüksek lokasyonlarda yeni mağaza ve franchise fırsatlarını yakından takip ettiklerini dile getiren Korkmaz, "Yabancı turistlerin ilgisini çeken ürün gruplarımız arasında özellikle çelik çaydanlıklar, Türk kahvesi hazırlama ekipmanları, şık sunum ürünleri, kompakt mutfak gereçleri ve premium pişirme grupları bulunuyor. Bu ürünler hem Türk mutfak kültürünü yansıtıyor hem de günlük kullanımda yüksek fonksiyonellik sunuyor" diye konuşuyor.
Musa EVİN / Luigi Deri Yönetim Kurulu Başkanı, İTO Meclis Üyesi
"Ülkelere göre model üretiyoruz"
Üretim yerimiz olan Zeytinburnu'nda bir de showroom'umuz var. İstanbul'un yanı sıra Antalya, Muğla, İzmir ve Diyarbakır'da ürünlerimizi satan perakendecilerle çalışıyoruz. Ürünlerimizin yüzde 90'ını yabancılar alıyor. Deri kürk sektörü ağırlıklı olarak soğuk ülkelere mal satmakta. Rusya'ya ihracatımız gerileyince yeni pazarlara açıldık. Bunlar Amerika, Kanada ve Avrupa ülkeleri. Gerek ABD'de gerekse Kanada'da deri konfeksiyon kullanımı çok yaygın. Özellikle Amerikalılar Çin'den alımlarını azalttılar. İran savaşı da turizmi, dolayısıyla satışlarımızı olumsuz etkiledi. Yabancı turistlerin yoğun olduğu şehirlerde müşterilerimize sattığımız ürünleri çeşitlendirerek onların daha çok ürün satmalarını hedefliyoruz. Koleksiyonlarımızı yabancı turistlere, ülkelerine göre tasarlıyoruz. Her ülkenin aldığı ürün ve modeller farklı. Ülkelere göre bedenler de değişebiliyor. Turistlerde yaşadığımız en büyük sorun Rus müşterilerimizin Rusya'ya uygulanan ambargo nedeniyle kredi kartlarını kullanamamaları. Bu durum satışlarımızı olumsuz etkiliyor. Onun dışında yaşadığımız ciddi bir sorun yok. Türkiye'ye gelen turistin aklında buradan deri kürk ürünü almak mutlaka var. Çünkü deri kürk üretiminde dünyada önde gelen üreticilerdeniz. Zeytinburnu dünyanın deri kürk merkezi olarak biliniyor.
Nelly HİÇDURMAZ / Nellys.Vintage Kurucusu, tasarımcı
"Kültürel bir hikayesi olan ürünlerimize ilgi çok büyük"
İki yıl önce Ankara'da kurduğumuz Nelly.Vintage, kısa sürede Türkiye'de dikkat çeken bağımsız moda girişimlerinden biri haline geldi. Bu markayı kurarken amacım, Türk kültürel mirasını çağdaş tasarımlarla buluşturmak ve bu hikayeyi dünyanın farklı ülkelerindeki insanlara ulaştırmaktı. Bugün yabancı turistlerin markamıza gösterdiği ilgi, doğru bir yolda olduğumuzu gösteriyor. Özellikle klasik hediyelik eşyalar yerine, kültürel bir hikâye taşıyan ve günlük hayatta kullanılabilen tasarımlar tercih ediliyor. En çok ilgi gören ürünlerimiz; uluslararası alanda Pillbox olarak bilinen ancak fes formundan ilham alan şapkalarımız, Osmanlı estetiğini modern bir yorumla tasarladığımız inci kolyelerimiz ve Türk şehirlerinin isimlerini taşıyan günlük giyim ürünlerimiz. Bu ürün grupları bugün toplam satışlarımızın yaklaşık yüzde 70'ini oluşturuyor. Müşterilerimizin önemli bir bölümü bizi sosyal medya üzerinden keşfediyor. Türkiye'de sipariş veren yabancı müşterilerimizin büyük kısmı ülkelerine döndükten sonra da bizi takip etmeye ve online alışveriş yapmaya devam ediyor. Yeni koleksiyonlarımızı bekleyen, farklı ürünlerimizi tekrar satın alan sadık bir uluslararası müşteri kitlesi oluşturmuş olmamız bizim için çok değerli. En yoğun talebi Orta Asya ülkeleri, Avrupa ve Orta Doğu'dan alıyoruz. Özellikle Orta Doğu pazarı, yüksek satın alma gücü ve tasarım odaklı premium ürünlere olan ilgisiyle bizim için önemli bir büyüme alanı. Bunun yanında BDT ülkelerinde de kültürel yakınlık sayesinde markamıza güçlü bir ilgi olduğunu görüyoruz. Yaz sezonunda hem Türkiye'ye gelen yabancı ziyaretçilerin etkisiyle hem de uluslararası online siparişlerde önemli bir artış bekliyoruz.
Erhan ÇİÇEK / Jimmy Key Genel Müdür Yardımcısı
"Turistler de alışveriş bütçelerini kontrollü kullanıyor"
Türkiye genelinde toplamda 74 mağazamız bulunuyor. Turist yoğunluklu olan İstanbul, Antalya, Muğla, Aydın ve Trabzon'da mağazalarımız var. Toplam satışlarımız içinde yabancıların payı şu anda yüzde 6 civarında gerçekleşiyor. Bu yılı bu oran civarında kapacağımızı düşünüyoruz. Bu rakam 2022 yılında yaklaşık yüzde 30'larda, geçen yıl ise yüzde 9 seviyesinde idi. Daha önceki yıllarda Alman, İngiliz ve Avrupa'nın diğer ülkelerinden gelen turistler çoğunluğu oluşturuyordu. Son dönemde özellikle Arap yarımadası ve Rusya yoğunluklu turist müşterimiz bulunuyor. Turistin yoğun olduğu şehirlerde yeni mağaza açılışlarına devam ediyoruz. Antalya'da bir mağaza açtık. Bu yıl içinde 1 mağaza da İstanbul'da açacağız. Yabancı turistlere yönelik satışlarda en önemli belirleyici unsur, turist sayısından çok kişi başına düşen harcama eğilimi oluyor. Son yıllarda küresel ekonomik koşulların etkisiyle turistler de alışveriş bütçelerini daha kontrollü kullanıyor. Turistlerin harcama imkanları yeniden güçlendikçe, satışların da aynı hızda artacağını öngörüyoruz.