ÜRÜN DİRİER/ Fractional leadership (fraksiyonel liderlik), bir liderin tam zamanlı değil; belirli bir süre, belirli bir görev veya belli bir hedef için şirkete katkı sağladığı esnek bir liderlik modeli. Şirketler böylece üst düzey liderlik tecrübesine daha kolay erişebiliyor ve bu tecrübeyi kendi ihtiyaçları kadar ölçeklendirebiliyorlar. Bunu aslında "paylaşılan bir hizmet" modeli olarak düşünmek de mümkün. Bu hizmeti sunabilecek olan C-level seviyesindeki isimler ise, platin yaka olarak adlandırılıyor. Yurt dışında oldukça yaygın olan bu yeni nesil yönetim biçimini Türkiye'de de yaygınlaştırmak üzere Platin Yaka firmasını kuran Mehtap Yıldız, bu modelin özellikle KOBİ'lerde büyük katma değer sunacağını vurguluyor.
"Platin yakalı" kavramı yeni bir kavram. Bunu biraz açar mısınız? Neden bugün böyle bir pozisyona ihtiyaç var?
Platin Yakalıyı şöyle anlatıyorum: Sadece işini yapmış değil, işin zor zamanlarını da görmüş insanlar. Kriz yönetmiş, yanlış kararlar almış, o kararların bedelini ödemiş ve oradan güçlenerek çıkmış liderler. Yani teoriden çok pratiği olan, ezberden değil deneyimden konuşan kişiler.
Bugünün iş dünyasında hız çok yüksek, belirsizlik çok fazla. Şirketlerin artık deneme-yanılma lüksü yok. "Bir deneyelim bakalım" demek pahalı bir yaklaşım haline geldi. İşte tam bu noktada "Platin Yakalı"lara ihtiyaç doğuyor. Çünkü bu insanlar, benzer durumları daha önce yaşamış oluyor ve şirkete zaman kazandırıyor. Aslında yaptıkları şey, başkalarının yolunu kısaltmak.
Platin Yaka platformu altında kaç kişisiniz, ne tür yöneticiler var ve hedefiniz ne?
Platin Yaka bugün 20 yılın üzerinde deneyime sahip, farklı sektörlerden gelen 100'ün üzerinde üst düzey yöneticiden oluşuyor. Aramızda CEO'lar, CFO'lar, teknoloji liderleri, İnsan Kaynakları ve Operasyon Liderleri var. Kimisi aile şirketleriyle büyümüş, kimisi global yapılarda çalışmış, kimisi start-up ölçeklemiş.
Biz Platin Yaka'yı sabit bir sayı ya da kapalı bir kulüp olarak görmüyoruz. Bizim için önemli olan, iş dünyasının ihtiyacı kadar büyüyebilmek. Kontrollü, nitelikli ve doğru zamanda genişleyen bir yapı kurmayı hedefliyoruz. Yani büyümeyi bir amaç değil, ihtiyaca verilen doğal bir cevap olarak görüyoruz.
Bir yandan da daha geniş bir Platin Yaka havuzu ile ihtiyaç sahibi kurumları çok daha sağlıklı eşleştirebilmek için yapay zekâ destekli bir altyapı üzerinde çalışıyoruz. Hangi şirketin hangi aşamada, hangi deneyime gerçekten ihtiyaç duyduğunu doğru okumak ve en uygun platin yakalıyı bu ihtiyaca eşleştirmek istiyoruz.
Kısacası hedefimiz; kalabalık olmak değil, doğru çalışmak. Deneyimi ölçeklenebilir ama niteliğini kaybetmeyen bir yapıyla, doğru yerde ve doğru zamanda devreye sokabilmek.
Fraksiyonel liderlik nedir?
Fraksiyonel liderlik, bir yöneticinin bilgisini ve tecrübesini tam zamanlı bir pozisyonla değil, şirketin gerçekten ihtiyaç duyduğu kadar sunması demek. Bugün birçok şirket tam zamanlı bir C-level yöneticiyi istihdam edecek durumda değil ya da buna henüz ihtiyaç duymuyor. Ama yine de doğru stratejik kararları almak zorunda.
Bu model sayesinde şirketler, büyük maliyetlere girmeden, üst düzey akla erişebiliyor. Özellikle dönüşüm dönemlerinde bu yaklaşım çok ciddi fark yaratıyor. Ben fraksiyonel liderliği, "aklı doğru dozda kullanmak" olarak görüyorum.
Dünyada bu tür platformlar yaygın mı, yoksa yeni bir şey mi?
Aslında dünyada bu model oldukça yerleşik. Özellikle ABD ve Avrupa'da fraksiyonel C-level, interim yöneticilik ve danışma kurulu modelleri uzun süredir kullanılıyor. Türkiye için yeni olan şey, bunun sistematik bir platform altında, şeffaf ve erişilebilir şekilde sunulması.
Platin Yaka'nın farkı burada. Biz bireysel danışmanlık satmıyoruz, kartvizit paylaşmıyoruz. Deneyimi bir değer önerisi haline getiriyoruz. Türkiye'de bu anlamda öncü bir yapı olduğumuzu söyleyebilirim.
En çok hangi tür şirketlerin Platin Yaka'ya ya da fraksiyonel liderliğe ihtiyacı oluyor?
Aslında sektör ikinci planda kalıyor. Asıl belirleyici olan şirketin bulunduğu kırılma noktası. Hızla büyüyen girişimler, ikinci nesle geçen aile şirketleri, kurumsallaşma ya da dönüşüm ihtiyacı olan KOBİ'ler… Hepsinin ortak noktası şu: Yanlış karar alma lüksleri yok.
Bu şirketler bir an önce netleşmek, doğru yolu görmek istiyor. Platin Yaka tam olarak bu ihtiyaçta devreye giriyor.
Bu platformu kurmadan önce ne yapıyordunuz? Kuruluş hikâyesi ve ilhamınız nedir?
Yaklaşık 30 yıl boyunca kurumsal hayatta üst düzey yöneticilik yaptım. Aslen Elektrik Elektronik Mühendisiyim, patentlerim de var, sıfırdan bir marka yaratma deneyimim de. 30 yıl boyunca bir çok ürün geliştirdim, ekipler kurdum, dönüşüm projeleri yönettim. Beyaz yakalı kariyerimin bir noktada biteceğini öngörüyordum, çünkü organizasyon şemalarındaki kutular gittikçe daha küçülmeye, deneyimim ise kutulara sığmamaya başlamıştı. Bildiğim bir şey vardı ki öğrenme tutkum ve üretme isteğim devam ettiği sürece çalışmaya devam edecektim. Ama bu mutlaka klasik anlamda beyaz yakalı olmak zorunda değildi. Uzun yıllar kurumsal yapılarda edindiğim deneyimi, tek bir şirkete sıkıştırmak yerine, gerçekten ihtiyaç duyan herkesle paylaşmak istiyordum.
Bu kez kartvizitteki unvan değil, deneyimin kendisi önde olacaktı. Ben buna "deneyimin yakasını takmak" diyorum. Yani bir pozisyonu değil, yaşanmışlığı temsil etmek.
Bu noktada aklımda net bir hayal oluştu: Portföy kariyer. Deneyimimi farklı şirketlerle, farklı sorunlarla ve farklı dönüşüm hikâyeleriyle buluşturmak. Tek bir yapının içinde değil, birçok yapının ihtiyacına dokunarak değer üretmek.
Zamanla şunu fark ettim; bu hayali kuran sadece ben değildim. Benim gibi düşünen, yıllarını yöneticilikle geçirmiş ama hâlâ öğrenmeye ve üretmeye tutkuyla bağlı pek çok lider vardı. Platin Yaka, bu farkındalıkla doğdu. Önce bir fikir olarak, sonra bir platform olarak. Etrafımdaki bu liderleri davet ettim ve deneyimin merkezde olduğu bir yapı kurduk.
Platin Yaka aslında bir kariyer dönüşümünün, hatta bir zihniyet değişiminin sonucu. Beyaz yakadan sonra da üretmenin, katkı sunmanın ve paylaşmanın mümkün olduğunu gösteren yaşayan bir platform.
Platin Yaka'da yaş sınırı var mı ya da olmalı mı?
Biz yaşa değil, yaşanmışlığa bakıyoruz. Elbette çoğu platin yakalı belli bir yaşın üzerinde oluyor çünkü bu deneyim birikimi zaman istiyor. Ama kronolojik yaş bizim için bir kriter değil.
Bazı insanlar çok erken olgunlaşıyor, bazıları yıllarca aynı yerde kalabiliyor. Bizim için asıl soru şu: Bu kişinin deneyimi, başka birinin yolunu gerçekten kısaltabiliyor mu? Eğer cevabı evetse, yaşı hiç önemli değil.
