ÜRÜN DİRİER/ Getmobil, iki kardeşin kurduğu bir ikinci el telefon platformu. Tüm Türkiye'de çok geniş bir bayi ağına sahip. 200 milyon dolarlık ciro, 350 bayi ve telefon yenileme ekibinin de dahil olduğu 300'den fazla çalışanıyla sektörde dönüştürücü bir etkiye sahip. Ancak dikkatleri üzerine çeken esas konu, geçen ay Dünya Bankası'nın özel sektör kolu olan Uluslararası Finans Kurumu IFC ve Lowercarbon Capital'ın katılımıyla toplam 22 milyon dolarlık Seri A yatırımı almaları oldu. Mehmet Uygun ve Zeynep Uygun'un kurduğu uçtan uca yenilenmiş elektronik cihaz platformu Getmobil'in başarı hikayesinin ardında ise güzel bir hikaye var.
Mehmet Uygun, Koç Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği bölümünden mezun oluyor. İlk girişimi, hemen her girişimci gibi başarısız oluyor. Bunun üzerine profesyonel çalışma hayatını seçip kurumsal bir firmada çalışmaya başlıyor. Zeynep Uygun ise Galatasaray Üniversitesi'nde eğitimini tamamladıktan sonra danışmanlık alanında çalışmaya başlıyor. Yıl 2019. Mehmet, ablasını İstanbul'da bir telefon tamir dükkanı kurmak üzere ikna ediyor. Amaçları, hep merdiven altı kalmış bir işi kurumsallaştırmak ve mümkünse bayi ağı ile yaygınlaştırmak. Bu arada iyi üniversitelerde okuyan iki kardeşin telefon tamiri işine girme planları, çevresindekiler tarafından hiç destek görmüyor. Fakat girişimcilik ruhları onları rahat bırakmıyor. İnatçı iki kardeş kurdukları hayalden geri adım atmıyorlar. Ancak işin ilginç tarafı ikisi de telefon nasıl tamir edilir, bundan habersizler. Mehmet Youtube'dan telefon tamir etmeyi öğrenmeye çalışır ve ilk dükkanlarını Nişantaşı'nda açarlar. İlk başta tamir işinde pek başarılı olamasalar da Youtube'un sunduğu geniş eğitim olanaklarıyla Mehmet kendini iyice geliştirir. Ama kafalarında hep kurumsallaşma vardır. Eminönü'ne yedek parça almaya gittiklerinde fatura istemeleri bile garipsenir. Gel zaman git zaman Nişantaşı'nda ünlü olmaya başlarlar ve hemen ertesi yıl 2020'de bir şube daha açıp çalışan istihdam etmeye başlarlar. Ancak bir AVM'de düzgün bir yer kiralamaları bile olaylı olur, o zamana kadar telefon tamircileri hep eksi birinci katlarda yer alabilmiştir. Tesadüfen AVM müdürünün telefonu bozulunca, Mehmet Uygun telefonu tamir ettikten sonra güzel bir yer kiralamayı başarırlar. Ardından Yenileme Merkezini açarlar. Ancak bu iki kardeş için yeterli değildir. 2022'de Hollandalı bir fondan 4 milyon dolarlık yatırım aldıktan sonra, pazar yeri olarak çalışmaya başlayıp sektörü dijitalleştirme vizyonu ile işi bugünkü büyüklüğüne taşırlar. 81 ilde 350 bayi ağına ulaşan Getmobil'in hedefi, Türkiye'deki 32 bin telefoncuya ulaşıp Getmobil platformu altında toplayabilmek. Bu şekilde özetlediğimiz bu hikayeyi gelin ayrıntılı olarak kendilerinden dinleyelim…
Getmobil fikri nasıl doğdu?
MEHMET UYGUN-Aslında kendi telefonum bozulduğunda bu fikir aklımda büyümeye başladı. Telefon artık böbreğimiz gibi bir şey. O nedenle tamir edildiğinde garantisi olması lazım. Bu fikirle beraber şunu fark ettik Türkiye'de 8 milyar dolarlık bir pazar var. Ve bu pazar tamamen kayıt dışı. Biz de buradan bir fırsat doğabileceğini düşündük ve kolları sıvadık 2019 yılında. Şu an geldiğimiz noktada, Apple, Samsung, Hepsiburada, Vatan Bilgisayar, Troy ve Xiaomi gibi markalarla işbirliğinde çalışıyoruz.
Devletin 2'nci el yenileme yasasını çıkarması da aynı döneme denk geldi. Bu şans mıydı?
ZEYNEP UYGUN- Evet kesinlikle bir şanstı. 2021 yılında bu yasa çıkınca işimiz daha kurumsal hale geldi. Mehmet telefon tamirini Youtube'dan öğrendi. Puzzle gibi bir iş. Gerçekten isteyen birkaç haftada öğrenebilir.
Sektör size nasıl bakıyordu o dönem?
MEHMET UYGUN- Biz parça aldığımızda fatura isteyince garip garip bakıyorlardı. Tahtakale'de bizi genel olarak polis sanıyorlardı. Fatura istediğimde ayakkabı faturası verelim diyorlardı. Bazıları bizi görünce ne sorarsak soralım yok diyordu. Gerçekten telefon tamircisi olduğumuza Tahtakale'yi zor ikna ettik o dönem. En sonunda da kendi parçalarımızı kendimiz getirmek için distribütörlük aldık.
Yanınızda çalışacak kişileri nasıl buldunuz?
MEHMET UYGUN- Aslında ilk bir yıl sadece biz vardık. Sonra gidip meslek liselerini dolaşmaya başladık. Okullara bağış yapıp en zehir çocukları istiyorduk. Hala bugün burada o çocuklarla çalışıyoruz, bizi hiç bırakmadılar.
İlk AVM'ye girme hikayeniz nasıl oldu?
MEHMET UYGUN- Dükkan açmak istediğimiz AVM'de istediğimiz dükkandan iç çamaşırcı yeni çıkmış ama bize vermek istemediler, eksi katlarda yer vermek istediler. Ben de dedim ki o zaman müdüre, çamaşırsız, çorapsız evden çıkarsın ama telefonun olmadan çıkabilir misin dedim. Yine de ikna edemedim. Sonra ertesi hafta adamın telefonu bozuldu ve ben tamir ettim. Ondan sonra istediğimiz mağazayı verdi. Sonra da 4 yıl içinde 5 AVM'de daha şube açtık.
2026 hedefiniz nedir?
ZEYNEP UYGUN- Türkiye'deki bütün cep telefonu tamircilerini bir yazılımla platforma bağlamak istiyoruz. Şu an 350 bayi ile işbirliğimiz var. Hedefimiz Türkiye'deki 32 bin telefoncuya ulaşıp Getmobil platformu altında toplayabilmek. Kullanıcı telefonu satmak istediğinde bayilerimiz kapısına gelip cihaza bakıyor. Cihaz beyan edildiği gibiyse başta anlaşılan fiyata satın alıyoruz. Yine platform üzerinden yenilenmiş telefon almak isteyen tüketiciye de telefonu kapısına kadar teslim ediyoruz.
Dünya Bankası size neden yatırım yaptı?
ZEYNEP UYGUN- Öncelikle yaptığımız iş döngüsel ekonomiye hizmet ettiği için. 200 binden fazla telefon yeniledik şimdiye kadar. Sonra da Türkiye'de potansiyeli gördükleri için. Getmobil'e gelen bu yatırımın arkasındaki en önemli faktörlerden biri, Ticaret Bakanlığı'nın "Yenilenmiş Ürünlerin Satışı Hakkında Yönetmeliği" ile sektörde oluşturulan düzenleyici çerçeve oldu. Yönetmelik, ikinci el ve yenilenmiş elektronik pazarında tüketici güvenini artırırken; kayıt dışı faaliyetlerin azalmasına, standartların oluşmasına ve sürdürülebilir bir pazar yapısının gelişmesine zemin hazırladı. IFC ve diğer global yatırımcılar açısından bu düzenleyici altyapı, Türkiye'de ikinci el elektroniğin ölçeklenebilir bir yatırım alanına dönüşmesinde kritik rol oynadı. Getmobil ise bu regülasyon zeminini, uçtan uca dijital altyapısıyla sahaya taşıyan öncü oyunculardan biri olarak konumlanıyor. Bakanlık tarafından belirlenen kriterleri sağlayan bayilere yerinde yenileme yetkisi tanınarak, yenileme süreçlerinin maliyetlerinin azaltılması ve yenilenmiş ürün arzının tüm Türkiye'ye yayılması amaçlanıyor
Yatırımcı dağılımı nasıl oldu?
ZEYNEP UYGUN- Yatırım turunun 12 milyon dolarlık kısmı, iklim odaklı yatırımlarıyla tanınan ve Chris Sacca tarafından kurulan yeşil dönüşümün öncüsü Lowercarbon Capital ile Dünya Bankası Grubu'nun özel sektör kolu Uluslararası Finans Kurumu IFC liderliğinde gerçekleşti. Kalan 10 milyon dolarlık bölümse mevcut yatırımcıların katılımıyla gerçekleşti. Tura ayrıca, büyük ve gelişmekte olan pazarlarda kategori tanımlayan dijital altyapılara yatırım yapan, küresel ölçekte saygın dört yatırımcıdan ikisi olan 2150 VC ve Endeavor Catalyst de katıldı. Mevcut yatırımcılar Dutch Founders Fund (DFF), TechOne/Metis, Maxis, Arya VC ve 212 de tura yeniden katılarak, Getmobil'in uzun vadeli vizyonuna olan güvenlerini bir kez daha teyit etti. Bu yatırım, yalnızca Getmobil'in büyümesini değil; Türkiye'de uzun yıllardır büyük ölçüde kayıt dışı ve dağınık şekilde işleyen ikinci el elektronik pazarının, regülasyonlarla uyumlu, şeffaf ve ölçeklenebilir bir yapıya kavuşmasını hedefleyen daha geniş bir dönüşüm vizyonunu temsil ediyor.
