HÜLYA GENÇ SERTKAYA/ İmalat sanayi işletmelerinin finansmana erişimde yaşadıkları zorlukların hafifletilmesi için harekete geçildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan müjdeyi verdi: Tüm imalat sanayi işletmelerine açık olmak üzere 100 milyar lira büyüklüğünde uygun koşullu finansman paketi devreye alınacak. İşletmelere 6 ay ana para ödemesiz, 36 aya kadar vade imkanı sunulacak pakette, finansman maliyeti oranları piyasa şartlarının altında olacak. Finansman paketi kredi kefalet paketiyle desteklenecek. İstihdam yoğunluklarıyla orantılı olarak, işletme başına 50 milyon liraya kadar cazip kredi imkanı sunulacak. Ayrıca İstihdamı koruyan KOBİ'lere 10 puan indirim yapılacak. Paketin ayrıntıları önümüzdeki günlerde netleşmiş olacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın açıklamalarına göre, Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) desteğiyle, KOBİ'lerin de bu programdan etkin şekilde yararlanması sağlanacak.
Hatırlanacağı üzere emek yoğun sektörlere yönelik 2026'da uygulanacak İstihdamı Koruma Programı'nda istihdam başına uygulanan aylık destek 3 bin 500 liraya çıkarılmıştı. Büyük ölçekli işletmeler de sisteme dahil edilmişti.
KOBİ'LERİN BÜYÜMESİNE GÜÇLÜ DESTEK
Finansmana erişimin kolaylaştırılmasına yönelik destekler bununla da sınırlı kalmayacak. KOSGEB, KOBİ'leri büyütmeye, üretimi ve istihdamı güçlendirmeye yönelik Kapasite Geliştirme Destek Programı'nın 2026 yılı birinci dönem çağrısını açtı. Program kapsamında; KOBİ'lerin verimliliğini, dayanıklılığını, üretim kapasitesini, pazar büyüklüğünü ve kurumsal yapısını güçlendirmeye yönelik ölçek büyütme yatırımlarının desteklenmesi, aynı zamanda büyük işletmelerin tedarik zincirinde yer alan KOBİ'lerin geliştirilmesine katkı sağlanması hedefleniyor.
Program kapsamında uygulanacak finansman koşullarına göre, işletme başına kredi alt limiti 1 milyon lira, kredi üst limiti 20 milyon lira, proje süresi 24 ay olarak belirlendi. Kredi vadesi 36 ay olacak. Destekler, işletmelerin finans kuruluşlarından kullandıkları krediler için 20 puanlık finansman desteği sağlanacak şekilde geri ödemesiz olarak uygulanacak. Destekten yararlanmak isteyen işletmeler için 3 Şubat'ta başlayan başvuru süreci 28 Şubat'ta sona erecek.
Yapılan açıklamaya göre; Kapasite Geliştirme Destek Programı kapsamında 2025'te toplamda 2 bin 440 işletmeye 38.4 milyar lira finansmana erişme imkanı sağlandı.
Program çerçevesinde KOBİ'lere finansman desteği sunulacak alanlar, personel, üretim kapasitesini artırmaya yönelik makine, teçhizat ve kalıp, dijital dönüşümü destekleyen kurumsal yazılım giderleri olacak. Ayrıca eğitim, danışmanlık ve yönderlik, belgelendirme, test ve analiz, pazarlama, tasarım ve sınai mülkiyet haklarına ilişkin hizmet alım giderleri ile işletme sermayesi de destek kapsamında olacak.
KOSGEB VERİ TABANINDA KAYITLI OLACAK
Program; imalat, telekomünikasyon, bilgisayar programlama, danışmanlık ve ilgili faaliyetler, bilişim altyapısı, veri işleme, barındırma ve diğer bilgi hizmeti faaliyetleri ile bilimsel araştırma ve geliştirme sektörlerinde faaliyet gösteren KOBİ'lere açık olacak.
Başvuru yapacak işletmelerin; KOSGEB veri tabanında kayıtlı ve aktif olması, güncel işletme beyanına sahip olması, küçük veya orta ölçekli işletme statüsünde yer alması, limited ya da anonim şirket olarak faaliyet göstermesi, hızlı büyüyen işletme kriterini sağlaması gerekiyor.
"KOSGEB veya TÜBİTAK destekli Ar-Ge ya da yenilik projelerini başarıyla tamamlama, Ar-Ge Merkezi statüsüne sahip olma, teknolojik ürün deneyim (TÜR) belgesi olma, teknoloji geliştirme bölgelerinde faaliyet gösterme, TEKMER bünyesinde yer alma, büyük işletmelerle tedarikçi geliştirme projeleri kapsamında sipariş sözleşmesi sunma" kriterlerinden en az birini taşıyan işletmelerde ise hızlı büyüme şartı aranmayacak.
REFİNANSMAN KEFALET PROGRAMI HAYATA GEÇİRİLDİ
KOSGEB, KOBİ'lerin kredi yükünün hafifletilmesi, sorunlu kredi oluşumunun sınırlandırılması, bankacılık sektöründe aktif kalitesinin korunması amacıyla, KOSGEB Refinansman Kefalet Programı'nı uygulamaya aldı. KOSGEB koordinasyonunda, KGF desteği ve bankalar iş birliğiyle hayata geçirilen Refinansman Kefalet Programı ile yüksek faizle kullandırılmış mevcut krediler, KOSGEB ve KGF kefaletiyle refinanse edilerek daha sürdürülebilir koşullara taşınabilecek. Anapara bakiyesi 12.5 milyon liraya kadar olan ve geri ödemelerinde 30 günü aşmayan gecikmesi bulunan krediler; 48 aya kadar vade, yıllık yüzde 36 maliyet, en az 6 ay anapara ödemesiz dönem imkanlarıyla yeniden finansman kapsamına alınabilecek. Program, işletmelerin kredilerinin sorunlu kredi sınıfına düşmesi beklenmeden erken müdahale yaklaşımıyla kurgulandı. İşlemler, yeniden yapılandırma değil refinansman olarak değerlendirileceğinden, KOBİ'lerin kredi notu ve risk profili olumsuz etkilenmeyecek.
Refinansman kredileri, KGF-KOSGEB risk paylaşımı modeli kapsamında kefaletlendirilecek. İşletme başına azami 10 milyon lira, toplamda 30 milyar lira kefalet limiti, kredilerde yüzde 80 kefalet oranı uygulanacak. Halihazırda KGF kefaletli kredisi bulunan işletmeler de programdan yararlanabilecek.
Programa; faaliyet karı pozitif olan, kredi geri ödemelerinde 30 günü aşmayan gecikmesi bulunan, imalat, telekomünikasyon, yazılım, bilişim altyapısı, veri hizmetleri ve Ar-Ge sektörlerinde faaliyet gösteren KOBİ'ler başvurabilecek. Tütün ürünleri ve alkollü içecek imalatı program kapsamı dışında olacak.
Program kapsamında kredi kullandırımı; Ziraat Bankası, VakıfBank, Halkbank, İş Bankası, Garanti BBVA, Akbank, Yapı Kredi, QNB Bank ve DenizBank aracılığıyla gerçekleştirilecek.
KOBİ'LERİN AR-GE PROJELERİ DESTEKLENECEK
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu'nun (TÜBİTAK) da KOBİ ölçeğindeki kuruluşların proje esaslı araştırma, teknoloji geliştirme ve yenilikçilik faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla başvuru yapabilecekleri açık çağrılar bulunuyor. Bunlar; 1501 Sanayi Ar-Ge Destek Programı ve 1507-KOBİ Ar-Ge Başlangıç Destek Programı 2026 yılı birinci çağrısı. Bu çağrılar ile tüm sektör ve teknoloji alanlarında yeni bir ürün tasarım ve geliştirme çalışması, mevcut bir ürünün iyileştirilmesi, ürün kalitesi veya maliyet düşürücü nitelikte yeni tekniklerin, yeni üretim teknolojilerinin geliştirilmesi konularında, firmanın teknolojik rekabet gücünü artıracak Ar-Ge projeleri desteklenecek. 1501-Sanayi Ar-Ge Destek Programı'nda kuruluş bazlı ön kayıt son tarihi 26 Mart, çağrı kapanış tarihi ise 30 Mart olarak belirlendi. 1501'de destek oran KOBİ'lerde yüzde 75, büyük ölçekli işletmelerde yüzde 60 olurken, projenin toplam bütçesi için üst sınır olmayacak. Sağlanan destek hibe şeklinde (geri ödemesiz) verilecek. Çağrı çerçevesinde şehirlerarası seyahatlerde uçak dahil ekonomi sınıfı ulaşım giderleri desteklenecek. 1507-Sanayi Ar-Ge Destek Programı'nda kuruluş bazlı ön kayıt başvurusu için son tarih 12 Mart, çağrı kapanış tarihi ise 16 Mart olacak. Proje toplam bütçesinin 3.5 milyon lira ile sınırlandırıldığı 1507'de; KOBİ'lere destek oranı yüzde 75 olacak. Hibe destek sağlanacak.
Müşterisi hazır yenilikçi ürünler geliştiriliyor
TÜBİTAK'ın 1707-Siparişe Dayalı Ar-Ge Projeleri için KOBİ Destekleme Çağrısı kapsamında 2026 yılı ilk çağrısı da başvuruya açık. 1707 Sipariş Ar-Ge Programı, müşteri kuruluşun gereksinimlerini karşılamak üzere tasarlanan çözüm önerilerinin, KOBİ'ler tarafından Ar-Ge faaliyetlerine dönüştürülerek ticarileşebilir çıktılara ulaşılması hedefini benimsiyor. TÜBİTAK ve müşteri kuruluş, bu önemli süreçte eş finansman yoluyla KOBİ'lerin gereksinim odaklı Ar-Ge faaliyetleri gerçekleştirmelerini sağlıyor. KOBİ'ler müşterisi hazır yenilikçi ürün ve süreçler gerçekleştiriyor.
TEYDEB Proje Değerlendirme İzleme Sistemi (PRODİS) üzerinden yapılacak proje başvuruları 13 Mart 2026'da sona erecek. Yeşil Mutabakata Uyum Kapsamındaki Öncelikli Ar-Ge ve Yenilik Konularında sunulan projelere değerlendirme aşamasında öncelik verilecek. Projeler sayesinde sanayi kuruluşları arasında iş birliklerinin artması ve Ar-Ge çıktılarının daha çabuk ticari ürünlere dönüşmesi bekleniyor. Ayrıca çağrının, müşteri kuruluş içinden ikincil (spin-off) firmalar doğmasını özendireceği düşünülüyor. Çağrı kapsamında, proje bütçesi en fazla 10 milyon lira, proje süresi en fazla 24 ay olacak. Sipariş Ar-Ge çağrılarında, Müşteri Kuruluşun yönetim, kalite, test, validasyon ürünün sahada doğrulanması gibi faaliyetlerini yapan proje personelinin giderleri ve şehirlerarası seyahat giderleri desteklenecek. "Sipariş Ar-Ge çağrısı kapsamındaki projeler için; müşteri kuruluş dönemsel olarak gerçekleşen proje giderlerinin en az yüzde 40'ını tedarikçi kuruluşa ödeyecek, TÜBİTAK giderleri değerlendirdikten sonra "kabul edilen harcama tutarının" yüzde 40'ını tedarikçi kuruluşa hibe destek olarak verecek.
Verimlilik artırıcı projelere 27 milyon lirayı aşan destek
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Verimlilik Artırıcı Proje Destek (VAP) Programı'nın kapsamını genişletti. Buna göre, enerji hizmet şirketleri (ESCO) enerji yöneticisi görevlendirmekle yükümlü olan endüstriyel işletmeler, ticari binalar, hizmet binaları ve kamu binalarında enerji performans sözleşmeleri (EPS) yoluyla uygulayacağı enerji verimliliği projeleri için söz konusu teşvikten yararlanabilecek. Enerji verimliliği projelerine yatırım bedelinin yüzde 30'u kadar hibe desteği sağlanırken, desteğin üst limiti 2026 yılı için 27 milyon 92 bin 663 lira olarak belirlendi. Bu tutar, her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak.
Destek kararı verilen başvurular için belirlenen destek tutarının yüzde 50'sine teminat karşılığı erken ödeme yapılacak. Uygulama sonrası sözleşmede garanti edilen tasarrufun en az yüzde 70'inin sağlandığının ölçme ve doğrulama uzmanı tarafından doğrulanmasının ardından da nihai destek ödemesi gerçekleştirilecek.
VAP Destek Programı kapsamında geri ödeme süresi azami 7 yıl olan projeler kabul edilecek. Bununla birlikte, kojenerasyon, atık ısıdan elektrik üretimi ve yenilenebilir enerji kaynaklı ısı üretimi projeleri için geri ödeme süresi azami 10 yıl olarak uygulanacak. Başvurular, https://evdes.enerji.gov.tr adresi üzerinden alınacak.
