HÜLYA GENÇ SERTKAYA/ Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı yatırım konuları 2026 yılı için güncellendi. Finansman desteği her bir yatırım için 301 milyon liraya kadar çıkarıldı. Klasik teşvik anlayışının ötesinde; hangi ilin ne üreteceğine, hangi sektörlerin nereden yükseleceğine yönelik yol haritası sunan Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında, 81 ilde toplam 324 yatırım konusu destekleniyor. Desteklenecek yatırım konuları arasında illerin potansiyeli doğrultusunda savunma ve havacılık sanayi, tarımsal ürünlerden katma değerli üretim, su ürünleri, entegre et-süt hayvancılığı, makine, otomotiv ve yan sanayi aksamları, turizm yatırımları, tıbbi cihaz üretimi dikkat çekiyor. Yerel potansiyeli harekete geçirerek üretimi, istihdamı ve bölgesel kalkınmayı güçlendirmeyi hedefleyen Program kapsamında, yatırımcıya finansman desteğinin yanı sıra, yatırım yeri tahsisinden KDV-gümrük vergisi istisnasına kadar birçok kalemde destek sağlanıyor. Yatırım konusu listesine göre, Kırıkkale'de uçaksavar, bomba atar imalatı gibi savunma sanayine yönelik metal işleme, mühimmat, silah ve silah parçaları üretimi, Çorum'da patlayıcı ham maddeleri, barut namlusu, mühimmat taşıma-kilit mekanizmaları gibi mühimmat kimyasalları, gövdeleri ve alt sistem parçaları üretimi desteklenecek. Samsun'da uçak bombası ve bomba gövdesi, akıllı mühimmat, tetikleyici sistemler, lazer sistemleri, güdüm kitleri gibi silah sistemleri ve mühimmat üretimi, Rize'de tabanca, namlu, tetik patlayıcı madde saklama kapları gibi silah ve mühimmat üretimi destek kapsamında olacak. Sivas'ta havacılık, raylı sistemler ve otomotiv endüstrileri için mekanik ve elektrik bağlantı elemanları üretimi, Eskişehir'de havacılık sektörüne yönelik parçaların üretilmesi ve işlenmesi, Konya'da askeri savaş araçları, silah ve bunların parçaları ile mühimmat üretimi desteklenecek. Kocaeli'de yüksek teknoloji ve entegre deprem dayanım ürünleri üretimi ve test altyapıları, Çanakkale'de sıvı hidrojen, hidrojen türevli kimyasallar, yeşil amonyak, yeşil metanol gibi yeşil hidrojen ve türevleri üretimi desteklenecek yatırım konularından. İstanbul'da asgari 10 bin metrekare büyüklüğünde girişimcilik ve kuluçka merkezi gibi, girişimcilik ekosistemini destekleyici büyük ölçekli ortak hizmet alanları desteklenecek. İstanbul'da ayrıca şehir çiftçiliği, sera, dikey tarım, iklim değişikliğine dayanıklı/yerli ve yüksek verimli tohumların geliştirilmesi, çoğaltılması ve ticarileştirilmesine yönelik dikey tarım, akıllı tarım yatırımlarına destek sağlanacak. Ayrıntılar haberimizde…
KALKINMA AJANSLARI KOORDİNE EDİYOR
Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda 26 Kalkınma Ajansı aracılığıyla yürütülecek olan Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı; bölgelerin sahip olduğu potansiyellerin değerlendirilmesi, atıl kaynakların harekete geçirilmesi ve yerel ihtiyaçların karşılanması yoluyla kalkınmayı yerelden başlatmayı hedefliyor. Program kapsamında desteklenmek üzere pek çok kriter dikkate alınarak, kalkınma ajansları yatırım destek ofislerinin saha çalışması ve yoğun istişareler neticesinde her il için 4 olmak üzere toplam 324 yatırım konusu belirlenmiş bulunuyor.
İş dünyası; Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı kapsamında 2026 yılında iller için yatırım konularının güncellenmesini ve finansman desteğinin artırılmasını olumlu buluyor. Programın destek unsurları ve finansman büyüklüğünün de yatırım iştahını artıracağını belirtiyor. Programın, yerelde üretim gücünü yukarı taşıyacağı, yeni yatırım alanları oluşturacağı ve istihdamı artıracağı ifade ediliyor.
"DESTEKLER DAHA FAZLA OLMALI"
Kocaeli Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, Program kapsamında 81 il özelinde desteklenecek yatırım konularının belirlenmesinin kalkınmayı yerelden başlatma yaklaşımı açısından son derece kıymetli ve doğru bir adım olduğunu kaydetti. Yatırım konularının her yıl gözden geçirilerek güncellenmesinin, programın dinamik bir yapıya sahip olduğunu ve değişen ekonomik koşullara uyum sağlama kabiliyetini artırdığını belirten Zeytinoğlu, "Desteklerin kapsamı ve finansman büyüklüklerini değerlendirdiğimde ise; vergi indirimi, KDV istisnası gibi kamu desteklerinin genişletilmesi ve finansman desteklerinin artırılması son derece kıymetli. Bu unsurların, yatırımcıların karar süreçlerinde belirleyici bir rol oynayacağına inanıyoruz" dedi.
Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı İbrahim Burkay ise, Yerel Kalkınma Hamlesi'nin Türkiye'nin kalkınma anlayışında çok önemli bir değişimi ifade ettiğini vurgulayarak, artık 81 ilde her alana aynı refleksle destek vermek yerine, her ilin potansiyeline, üretim kabiliyetine ve ülke ekonomisine sağlayacağı stratejik katkıya göre yatırım başlıklarının belirlendiğini söyledi.
Burkay, bu yaklaşımın, katma değeri artırmak ve gelişmişlik farklarını azaltmak açısından son derece doğru olduğuna inandıklarını kaydetti.
"KÜMELENME KÜLTÜRÜNÜ TEŞVİK EDECEK"
Konya Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Öztürk ise, Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı'nı, Türkiye'nin dengeli kalkınma hedefleri açısından son derece isabetli ve stratejik bir adım olarak değerlendirdi. Öztürk, 81 il için ayrı ayrı belirlenen yatırım başlıklarının, her bölgenin kendi potansiyeli, üretim kültürü, coğrafi avantajları ve sanayi altyapısı dikkate alınarak şekillendirilmiş olmasının, programın en güçlü yönlerinden biri olduğunun altını çizdi. Bu yaklaşımın, bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılmasına, üretim çeşitliliğinin artırılmasına ve yerel ekonomilerin daha dirençli hale gelmesine önemli katkılar sağlayacağına inandıklarını söyleyen Öztürk, "Program kapsamında belirlenen yatırım konularının kümelenme kültürünü teşvik edecek nitelikte olması da ayrıca kıymetli. Günümüzde rekabet gücü yalnızca üretim kapasitesiyle değil, sektörlerin birbirini beslediği güçlü ekosistemlerin oluşturulmasıyla mümkün oluyor. Yerel Kalkınma Hamlesi'nin, ileri ve geri bağlantılı sektörleri destekleyerek üretim zincirlerini güçlendirmesi, tedarik güvenliğini artırması ve ithal girdilerin yerli üretimle karşılanmasına katkı sağlaması, ülkemizin sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından önemli kazanımlar ortaya koyacaktır" diye konuştu.
"YATIRIM İŞTAHINI ARTIRACAK GÜÇLÜ ARAÇLAR VAR"
Programın sunduğu destek unsurlarını ve finansman büyüklüğünü de yatırım iştahını artıracak güçlü araçlar olarak gördüklerini söyleyen Öztürk, şunları kaydetti:
"Vergi indirimi, KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, yatırım yeri tahsisi, sigorta primi destekleri ve nakdi finansman imkanları, yatırımcılarımız açısından önemli avantajlar sunuyor. Özellikle yüksek yatırım maliyetlerinin söz konusu olduğu teknoloji odaklı ve stratejik sektörlerde, yatırım tutarının önemli bir bölümünü karşılayabilecek destek mekanizmalarının oluşturulması, üretim kapasitesinin artırılmasının yanı sıra yeni teknolojilerin ülkemize kazandırılması açısından da kritik bir rol üstlenecek. Bu kapsamlı destek yapısının, yatırım kararlarını hızlandıracağına ve özel sektörün üretim gücünü daha da artıracağına inanıyoruz."
"ÖNCELİKLİ SEKTÖR SAYISI 10'A ÇIKARILMALI"
Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erkut Çelebi de, Program'da her il için 4 öncelikli konuda sağlanan teşviklerin üst düzeyde olmasının olumlu olduğunu vurgulayarak açıklamalarına şöyle devam etti:
"Bir anlamda ülkemizdeki en yüksek teşvik sağlanan 6. bölge teşvikleri ile benzer destekler sunuluyor. Ancak geri kalan birçok sektörde, Trabzon'u örnek alırsak 3. bölge teşviklerinden yararlandırılmış oluyor. Bu durumda diğer sektörlerdeki firmalar teşvik anlamında mağduriyet yaşıyor. Oda olarak görüşümüz, özellikle birbirine çok yakın sınır illeri arasında bölgesel teşviklerin birbirine eşitlenmesi. Doğu Karadeniz Bölgesi'nde sahil bandında bulunan bütün illerde aynı teşvik sağlanmalı. 4. veya 5. bölge teşvikleri tercih edilmeli. İç bölgelerde ise 6. bölge teşvikleri sağlanmalı. Bu nedenle Yerel Kalkınma Hamlesi Programı'nda her il için belirlenen 4 öncelikli sektörün genişletilmesini, yani daha fazla sektörü kapsamasını istiyoruz. Üyelerimizden gelen talep de bu yöndedir. Öncelikli sektör sayısının en azından 10'a çıkarılması gerektiğini düşünüyoruz. Türkiye katma değerli üretim oluşturmada henüz istenilen seviyeye ne yazık ki ulaşamamıştır. Bölgeler arası ve iller arası gelişmişlik farklarının azaltılması yönünde de yeterli mesafe kat edilememiştir. Gelişmişlik farklarını azaltamıyorsak, uyguladığımız yöntemleri gözden geçirmemiz gerekiyor. Özellikle üretime, istihdama ve ihracata daha fazla kaynak ayrılmalıdır. Kalkınma için yatırımların artırılması, özel sektörün daha fazla desteklenmesi ve teşvik edilmesi, ülkemizin üretim gücünün dünya ekonomileriyle rekabet edebilir düzeye ulaştırılması gerekiyor. Bu yönüyle Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında 2026 yılında iller için yatırım konularının güncellenmesini ve finansman desteğinin artırılmasını olumlu buluyoruz."
İSTANBUL'A TARIMDAN KÜLTÜRE ÇOK KATMANLI TEŞVİK
Şimdi de 2026 yılında Program kapsamında desteklenecek yatırım konularına bir göz atalım. İstanbul başta olmak üzere bazı illerde nitelikli kültür endüstrileri yatırımları desteklenecek. Güncellenen yerel yatırım konuları listesine göre; geçen yıl olduğu gibi 2026'da da İstanbul'da multidisipliner kültür/etkinlik kompleksleri, sahne sanatları gösteri merkezi, müze, yaratıcı deneyim alanları, sanat bankası, fuar merkezleri v.b. nitelikli kültür endüstrileri yatırımları desteklenecek yatırım konularından. Tasarım, kreatif üretim, döngüsel üretim atölye yatırımları da desteklenecek yatırım konuları arasında olacak. Bu yatırım konusu, geçen yıl Temmuz'da yayınlanan listede de yer almıştı. İstanbul'da tarım, kent çiftliği, iklim değişikliğine dayanıklı/yerli ve yüksek verimli tohumların geliştirilmesi, çoğaltılması ve ticarileştirilmesi gibi "dikey tarım ve akıllı tarım yatırımları" konusu da destek kapsamında. İstanbul'da desteklenecek bir diğer yatırım konusu ise asgari 10 bin metrekare girişimcilik ekosistemini destekleyici ortak hizmet alanları olacak.
İZMİR'E İNOVATİF ENDÜSTRİ MERKEZLERİ
İzmir de nitelikli kültür endüstrisi yatırımlarının destekleneceği illerden. Bu başlık altında müze, sanat galerisi, yaratıcı endüstri merkezleri, tasarım kampüsleri, zanaat ve dijital tasarım birleşimli merkezler gibi yatırımlar desteklenecek. İzmir'de rulman, dişli/dişli takımı, mil, kaplin gibi aktarma elemanlarının üretimi de destek kapsamında olacak. Desteklenecek bir diğer yatırım konusu ise deniz ürünleri kaynaklı fonksiyonel gıda maddeleri üretimi. Bu başlık altında balık/deniz protein hidrolizatları, kolojen/jelatin, Omega-3 konsantreleri, mineral ve kalsiyum ürünleri sayılabilir. İzmir'de desteklenecek 4. yatırım konusu ise Küçük Menderes Havzası'ndaki ilçelerde doğa temelli turizm yatırımları. Bu çerçevede ekoturizm merkezi, agroturizm merkezi, yaşlı bakım merkezleri gibi yatırımlar desteklenecek.
OYMA KAYALARA VERİ MERKEZİ
Nitelikli kültürel ve yaratıcı endüstri yatırımlarının destekleneceği iller arasında Mardin ve Nevşehir de yer alıyor. Mardin'de bu yatırım başlığı altında, moda tasarım, film/dizi çekim platoları, post prodüksiyon, multidisipliner kültür/etkinlik kompleksleri, fuar merkezleri, tasarım kampüsleri, zanaat ve dijital tasarım bileşimli merkezler gibi yatırımlar yer alıyor. Mardin'in diğer yatırım konusu başlıkları ise katma değerli gıda üretimine yönelik. Bunlar, üzüm ve üzüm atık/yan ürünlerinden katma değerli ürün üretimi, nişasta bazlı katma değerli ürün üretim ile endüstriyel unlu mamuller üretimi şeklinde.
Nevşehir'de kültürel ve yaratıcı endüstrisi yatırım konusu başlığı altında desteklenecek yatırım konuları arasında sanat bankası, müze, sahne sanatları gösteri merkezi, fuar merkezleri ve benzerleri yer alıyor. Film/dizi çekim platoları, post-prodüksiyon, animasyon ve VFX stüdyoları, oyun stüdyosu gibi görsel, işitsel prodüksiyon ve stüdyo altyapısı yatırımları da destek kapsamında. Nevşehir'de desteklenecek bir diğer yatırım konusu ise bir önceki destek listesinde olduğu gibi; dondurulmuş patates ve patatesten katma değerli ürün üretimi.
Nevşehir'de desteklenecek son yatırım konusu ise veri merkezi (kaya oyma). Bu yatırım başlığı, Temmuz'da ilan edilen yatırım konusu başlıkları arasında da yer alıyordu.
SAVUNMA SANAYİ VE HAVACILIK
Destek kapsamında savunma ve havacılık sanayine yönelik yatırım konuları da bulunuyor. Listeye göre, Kırıkkale'de savunma sanayine yönelik metal işleme, tabanca, bomba atar, uçak savar imalatı ile namlu, tetik, patlayıcı madde, patlayıcı madde ateşleme sistemleri gibi mühimmat ve silah/silah parçaları üretimi desteklenecek yatırım konularından. Kırıkkale'de mühimmat, füze ve silah sistemlerinde kullanılan patlayıcı ve itici dolgu maddeleri, barut ve barut türevleri, ateşleyici ve kapsül bileşenleri, yüksek enerjili dolgu kimyasalları, mühimmat amaçlı ara ürünleri gibi kritik kimyasallar ve enerjik malzemeler üretimi de desteklenecek. Program kapsamında Kırıkkale'de grafit, aktif karbon, membran gibi petrokimya ara girdilerine dayalı yüksek katma değerli biyolojik, kimyasal ve ileri teknoloji ürünler üretimi ile tuz ham maddesinden katma değerli kimyasallar üretimi de desteklenecek yatırım konuları arasında yer alıyor.
Çorum'da patlayıcı ham maddeleri, barut namlusu, tapa, kovan gövdesi için metal şekillendirme parçaları, mühimmat taşıma-kilit mekanizması parçaları, mühimmat sandıkları ve taşıma kutuları, paketleme makineleri, plastik ve metal kompozit mühimmat bileşenleri vb. mühimmat kimyasalları, gövdeleri ve alt sistem parçaları üretimi desteklenecek. Çorum'da alaşımlı döküm ve sıcak dövme parçalar üretimi, orta ve yüksek teknoloji iklimlendirme ve havalandırma sistemleri ile ısı transferi teknolojileri üretimi desteklenecek yatırım konularından.
SAMSUN'DA UÇAK BOMBASI ÜRETİMİ
Konya'da askeri savaş araçları, silah ve bunların parçaları ile mühimmat üretimine yönelik yatırımlar destek kapsamında olacak. Elektrik ve elektronik aksamlar, elektronik kart, sensörler gibi motorlu taşıt aksam ve parçalarının üretimi ile raylı taşımacılık için demiryolu araçları ve demiryolları araçlarına ait parçaların üretimi de Konya'da desteklenecek yatırım konularından.
Samsun'da uçak bombası ve bomba gövdesi, akıllı mühimmat, tetikleyici sistemler, ateşleme sistemleri, lazer sistemler, sabot, güdüm kitlerinin de aralarında olduğu silah sistemleri ve mühimmat üretimi desteklenecek.
Ankara'da savunma ve havacılık metal komponentleri, metal tozları, toz metalden kalıplar, ekipmanlar gibi toz metalürjisi, toz metalden ürün ve makine üretimi yatırımları desteklenecek.
Bursa'da eyleyici sistemler, kompozit kanat ve gövde malzemeleri başta olmak üzere, havacılık ve savunma sanayine yönelik alt sistem bileşenlerinin üretimi desteklenecek. Kauçuktan yüksek katma değerli ürün üretimi, taşıtlarda soğutma sistemi parçaları üretimi Bursa'da desteklenecek yatırım konularından.
Rize'de, tabanca, namlu, tetik, patlayıcı madde saklama kapları, patlayıcı madde ateşleme sistemleri, tapa, fişekler, diğer mermi ve mühimmatlar ile bunların parçalarının imalatı başta olmak üzere silah ve mühimmat üretimi desteklenecek.
SİVİL HAVACILIK ÜRÜNLERİ UNUTULMADI
Tekirdağ'da gövde panelleri, kanat kreşleri, iniş takım bileşenleri, motor bağlantı bileşenleri başta olmak üzere savunma ve sivil havacılık sanayine yönelik yapısal parça üretimi yatırımları desteklenecek.
Kayseri'de sivil havacılık ürünleri üretimi veya sivil havacılık bakım merkezi desteklenecek yatırım konularından biri. Bu başlık altında; insansız hava araçları ve eğitim uçaklarına yönelik iniş takımı sistemleri, iniş takımı aksam ve parçaları, yapısal ve mekanik uçak parçaları, kompozit ve metal havacılık bileşenleri, periyodik bakım, revizyon ve modernizasyon hizmetleri, sertifikasyon, test, kalite kontrol ve teknik eğitim altyapılarını içeren sivil havacılık bakım faaliyetleri gibi yatırım alanları yer alıyor. Kayseri'de elektrikli ev aletlerinde veya ölçüm cihazlarında kullanılan yüksek katma değerli ürünlerin üretimi, mobilya sektöründe yan sanayi ve ileri-geri bağlantılı katma değeri yüksek ürünlerin üretimi ile tıbbi cihaz üretimi de desteklenecek yatırım konularından.
Aksaray'da elektro-akustik uyarı hoparlörleri, alarm ve ikaz modülleri, optik/görüntüleme destek üniteleri, sensör ve algılayıcı bileşenler, hassas mekanik, mekatronik parçalar gibi savunma sanayi için teknik aksam ve kritik bileşenler üretimi desteklenecek yatırım konularından. Aksaray'da motosiklet, mopet ve motorlu bisiklet ile aksam ve parçaları, motorlu taşıt aksam ve parçaları üretimi ile endüstriyel metal teknolojilerine yönelik katma değerli ürün üretimi de destek kapsamında olacak.
HAVACILIK, RAYLI SİSTEMLER VE OTOMOTİV İÇİN CER MOTORU
Mersin'de, zırhlı muharebe platformlarına yönelik ana gövde ve şasi yapıları, kule taşıyıcı sistemlerinin de aralarında olduğu savunma sanayii metal yapısal parça, mekanik ve yapısal alt sistem üretimi desteklenecek.
Sivas'ta havacılık, raylı sistemler ve otomotiv için cer motoru, boji, fren sistemleri, elektromanyetik olmayan kaplin, kaplin türevleri başta olmak üzere mekanik ve elektrik bağlantı elemanlarının üretimi desteklenecek yatırım konularından. Sivas'ta ayrıca, optik malzeme içeren ürünlerin imalatı, ulaşım araçları imalatı için döküm parça üretimi ile yapı malzemeleri ve kimyasalları üretimi de destek kapsamında olacak.
Düzce'de ise otomotiv sektörüne yönelik elektronik ve sensörlü mekanik parçalar, hafifletilmiş yapısal parçalar ve aktarma sistemleri, elektrikli araçlara ait diğer ürünler gibi orta-yüksek ve yüksek teknoloji ürünler üretimi desteklenecek yatırım konuları arasında bulunuyor.
Çankırı'da otomotiv endüstrisi için aksam ve yedek parça üretimi, Kütahya'da otomotiv yan sanayi elektrik, mekanik ve akışkan iletim bileşenleri üretimi yatırımları da desteklenecek.
ASKERİ SAVAŞ ARAÇLARI YATIRIMLARINA DESTEK
Konya'da askeri savaş araçları, silah ve bunların parçaları ile mühimmat üretimine yönelik yatırımlar desteklenecek. Konya'da raylı taşımacılık için demiryolu araçları ve pantograf, fren sistemleri, cer motoru vb. demiryolu araçlarına ait parçaların üretimi, motorlu taşıt aksam ve parçaları üretimi ile akıllı tarım teknolojileri, makineleri ekipmanları ve aksamları üretimi yatırımları da destek kapsamında olacak.
Eskişehir'de raylı taşımacılık ve demiryolu araç parçaları, havacılık sektörüne yönelik parçaların üretimi ve işlenmesi, tarım makineleri aksam ve parçaları üretimi ile elektrikli ev aletlerine yönelik metal şekillendirme ile metal parça üretimi desteklenecek yatırım konularından.
ENTEGRE DEPREME DAYANIKLI ÜRÜNLER
Kocaeli'de ise raylı sistemler için elastomer bazlı ürünleri üretimi desteklenecek yatırım konularından olacak. Kocaeli'de desteklenecek yatırım alanlarından bir diğeri yüksek teknoloji ve entegre deprem dayanımlı ürünler. Bu başlık altında sismik izolatörler, sönümleyiciler, enerji yutucu cihazlar, akıllı yapı bağlantı elemanları ve yüksek dayanımlı kompozit güçlendirme elemanları ve benzeri ürünlerin üretimi desteklenecek. Kocaeli'de desteklenecek diğer yatırım konuları ise suyun geri kazanımına yönelik yüksek teknoloji ürün üretimi ile elektrik ve piroteknik yüksek nitelikli cihaz üretimi olacak.
Karabük'te de stratejik yatırım alanları desteklenecek. Bunlardan biri yüksek performanslı titanyum alaşımlar ve yeni nesil çelik üretimi. Karabük'te desteklenecek yatırım konularından bir diğeri ise kent içi raylı sistem araç tekerleri, hızlı tren tekerleri, tren aks ve teker seti, nitelikli bağlantı elemanları, özel geometriye ve dayanıma sahip cıvata, somun, elmas kesici uçlar gibi uzun çelik tabanlı katma değerli ürünlerin üretimi yatırımı olacak. Karabük'te ayrıca endüstriyel orman ürünleri ile ahşap/kompozit esaslı katma değerli ürün ve mobilya üretimi ile beş yıldızlı konaklama tesisi yatırımları desteklenecek.
TARIMSAL ÜRÜNLERDEN KATMA DEĞERLİ ÜRETİM
Program kapsamında 2026 yılında desteklenecek yatırım konuları arasında "tarımsal ürünlerden katma değerli ürün üretimi" öne çıkıyor.
Adana, Mersin, Osmaniye ve Sakarya'da, tarımsal ürünlerden ve/veya atıklarından katma değerli ürün üretimi desteklenecek. Şanlıurfa'da soslar, protein bazlı ürünler, cipsler, ezme, enerji barları, vegan ürünler gibi tarımsal ürünlerden katma değerli ürün üretimi destek kapsamında olacak. Kastamonu'da sarımsak türev ürünleri, kenevir elyafı, tıbbi kenevir ürünleri gibi, Manisa'da ise tartarik asit, aktif karbon, selüloz gibi tarımsal atıklardan katma değerli ürün üretimi gibi tarımsal atıklardan katma değerli ürün üretimine yönelik yatırımlar desteklenecek.
Batman'da, Iğdır'da meyve, sebze işleme, kurutma ve paketlenmiş gıda ürünleri üretimi, Bilecik ve Yalova'da meyve, sebze ve atıklarından katma değerli ürünler üretimi, Bitlis, Erzincan, Niğde ve Tokat'ta meyve ve sebzeden katma değerli ürünler üretimi, Malatya'da meyve, sebze ve doğal kaynaklardan katma değerli ürünler üretimi desteklenecek yatırım konularından.
Adıyaman'da bademin işlenmesi ve katma değeri yüksek badem mamulü ürünler imalatı, Rize'de çay ve yan ürünlerinden katma değerli ürün üretimi desteklenecek yatırım konularından.
SU ÜRÜNLERİNE DE BÜYÜK DESTEK VAR
Program kapsamında 2026 yılında desteklenecek yatırım konularından bir diğeri ise "su ürünleri ve işleme". Tunceli'de su ürünleri, yumurta ve yavru üretim tesisi, Muğla'da su ürünleri ve atıklarından katma değerli ürünler üretimi, Muş'ta su ürünlerini yetiştiriciliği ve/veya su ürünleri işleme tesisi, Afyonkarahisar'da jeotermal kaynaklarla sazan, karides, mikroalg gibi su ürünleri yetiştiriciliği yatırımları desteklenecek. Trabzon'da su ürünleri işleme tesisleri ile su ürünleri sektöründe yan sanayi ve ileri-geri bağlantılı ürünlerin üretimi desteklenecek yatırım konularından olacak. Bu çerçevede, endüstriyel kafes, balık işleme/paketleme makineleri, endüstriyel ağ, yüzer sistemler, balıkçılık ekipmanları gibi yatırım alanları destek kapsamında yer alacak.
Bu arada yatırım konuları listesinde; Hatay'da ayakkabı sektöründe yan sanayi ve ileri-geri bağlantılı ürünlerin üretimi, Hatay ve Kayseri'de mobilya sektöründe yan sanayi ve ileri-geri bağlantılı katma değeri yüksek ürünlerin üretimi, Batman ve Diyarbakır'da tekstil sektöründe yan sanayi ve ileri geri bağlantılı ürünlerin üretimi desteklenecek yatırım konularından.
Adana, Adıyaman, Artvin, Bingöl, Elazığ, Giresun, Gümüşhane, Hatay, Kahramanmaraş, Rize, Samsun, Sinop ve Zonguldak illerinde; balık yetiştiriciliği, balık fileto, tütsülenmiş balık, balık konserve, panelenmiş balık ürünleri gibi su ürünleri üretimi ve/veya katma değerli ürün işletme tesisi yatırımları destek kapsamında olacak. Su ürünleri üretimi-katma değerli ürün işletme tesisi yatırım başlığı altında; Giresun, Gümüşhane, Rize'de balık yemi, Hatay, Kahramanmaraş'ta balık yemi ve/veya diğer hayvan yemleri gibi, Sinop'ta balık yağı, jelatin, protein hidrolizatları, balık yağı rafinarsyonu gibi yatırımlar da destek kapsamında yer alıyor. Samsun'da su ürünleri üretimi/katma değerli ürün işleme tesisi yatırım konusu başlığı altında, Türk somonu ve diğer Karadeniz balıkları işleme, havyar işleme, balık yağı, taze temizlenmiş balık, fileto balık, dondurulmuş balık, deniz salyangozu gibi su ürünleri de desteklenecek.
BİRÇOK İLDE HAYVANCILIK CANLANDIRILACAK
Yerel Kalkınma Hamlesi çerçevesinde yaygın olarak desteklenecek yatırım konularından biri de hayvancılık ve hayvancılık ürünleri. Adıyaman, Ardahan, Bayburt, Bingöl, Iğdır, Kars, Kilis, Muş'ta asgari 300 büyükbaş entegre et ve/veya süt hayvancılık yatırımı, Amasya, Edirne, Erzurum ve Kırklareli'de asgari 500 büyükbaş, Elazığ ve Malatya'da asgari bin büyükbaş entegre et ve/veya süt hayvancılığı, Yozgat'ta 500 büyükbaş entegre besi ve et ürünleri, Tokat'ta asgari 500 büyükbaş entegre süt hayvancılığı yatırımı desteklenecek. Ağrı'da hem 300 büyükbaş hem de bin küçükbaş entegre et ve/veya süt hayvancılığı yatırımı destek kapsamında olacak.
Ankara'da asgari bin baş entegre tiftik keçisi yetiştiriciliği ve tiftik keçisi ürünleri üretimi, Burdur'da asgari bin baş yüksek genetiğe sahip entegre damızlık büyükbaş hayvancılığı yetiştiriciliği yatırımı desteklenecek. Bu arada Burdur ve Tokat'ta yüksek ekonomik değere sahip endüstriyel süt ürünleri üretimi de desteklenecek yatırım konularından. Bu başlık altında, süt asidi, kazein, süt protein izolatı/süt protein konsantresi, rennet kazein, peynir altı suyu protein izolatı/konsantresi, saf rafine laktoz gibi ürünler yer alacak.
Afyonkarahisar'da asgari 300 baş manda yetiştiriciliği ve/veya manda ürünleri entegre üretim tesisi, Bilecik, Siirt, Şırnak ve Tunceli'de asgari bin küçükbaş entegre et ve/veya süt hayvancılığı yatırımı, Van'da ise asgari 500 küçükbaş/büyükbaş yetiştiriciliği ve/veya entegre katma değerli ürün üretimi yatırım destek kapsamında olacak. Çanakkale'de asgari 2 bin küçükbaş entegre süt hayvancılığı yatırımı desteklenecek yatırım konularından.
KAZ YETİŞTİRİCİLİĞİ DE KAPSAMDA
Balıkesir'de, sucuk, salam, pastırma, kavurma, tütsülenmiş et, döner, ileri işlenmiş et ürünleri vb. entegre kırmızı et işleme tesisi ve katma değerli ürün üretimi; Amasya'da kırmızı veya beyaz; işlenmiş ve/veya dondurulmuş katma değerli et ürünleri üretimi, Ardahan, Kars ve Muş'ta entegre palaz, kaz yumurtası, kaz eti ve kısımları gibi entegre kaz yetiştiriciliği ve ürünleri işleme tesisi, Hakkari'de asgari 100 bin adet entegre yumurta tavukçuluğu ve yumurta üretimi desteklenecek.
Bu arada Bingöl, Ordu ve Siirt'te entegre bal ve arı ürünleri üretimi yatırımları desteklenecek. Bu yatırım başlığı altında bal paketleme, arı sütü, polen, propolis vb. yenilikçi arı ürünleri üretimi bal paketleme, arı sütü, polen, propolis vb. yenilikçi arı ürünleri üretimi de yer alıyor.
Alternatif turizm
Ekoturizm merkezinden macera parkına, sağlık turizminden kış konaklamaya bazı illerde alternatif turizm yatırımları desteklenecek. Ağrı'da termal konaklama, kış konaklama, kamp-karavan altyapıları, ekoturizim merkezi, macera parkı, apiterapi, Aydın'da termal konaklama, sağlık komleksi, ekoturizm merkezi, macera parkı, apiterapi, Düzce'de spor turizmi, sağlık kompleksi, ekoturizm merkezi, macera parkı, apiterapi, kamp-karavan altyapıları, doğa temelli konaklama, Erzincan'da ekstrem spor merkezleri, doğa konseptli konaklama tesisi, ekoturizm tesisi, termal tesisler, doğa temelli spor turizmi tesisi, macera parkı, dağ kızağı gibi alternatif turizm yatırımları desteklenecek.
Desteklenecek yatırımlar arasında; Trabzon'da müstakil konaklama yatırımları hariç olmak üzere; macera parkı, su parkı, tema parklar, teleferik gibi yatırımlar, Tunceli'de dört yıldız ve üzeri termal konaklama tesisi, sağlık kompleksi, ekoturizm merkezi, macera parkı, kamp-karavan altyapıları, apiterapi gibi alternatif turizm yatırımları yer alıyor. Elazığ'da Hazar Gölü dört yıldız ve üzeri konaklama tesisi, Van'da Van Gölü dört yıldız ve üzeri konaklama kompleksi ve/veya alternatif turizm yatırımları destek kapsamında olacak.
Ankara'da doğa konseptli ve tematik konaklama tesisleri, ekoturizm merkezi, kamp-karavan altyapıları ve doğa temelli sağlık turizm tesisleri gibi kırsal İlçelerde alternatif turizm yatırımları desteklenecek.
Yaşlı bakım merkezleri
İllere göre farklılık göstermek üzere termal sağlık, ekoturizm, macera parkı, sporcu kamp merkezi, apiterapi, kamp-karavan altyapıları, kongre merkezi, yaşlı bakım merkezi, kırsal konaklama tesisleri gibi Artvin, Bartın, Batman, Bolu, Denizli, Giresun, Gümüşhane, Kastamonu, Rize ve Zonguldak'ta doğa temelli sağlık turizmi tesisi yatırımları desteklenecek.
Balıkesir'de termal turizm konseptli konaklama tesisi ve kongre merkezi, Yalova'da termal kaynak kullanımına dayalı yaşlı bakım merkezi, ekoturizm merkezi gibi konaklama ve sağlık yatırımları, Muğla'da ekolojik yaşam temelli yaşlı bakım ve sağlık merkezi yatırımları desteklenecek. Bu arada Amasya, Ordu ve Sinop'ta yaşlı bakım merkezi yatırımları destek kapsamında olacak.
Antalya'da salt hastane, diş sağlığı ve saç estetiği merkezi hariç sağlık turizmi yatırımları, yaşlı bakım merkezi, sporcu performans merkezi, sporcu sağlığı merkezi gibi "spor, sağlık turizmi" yatırımları desteklenecek. Antalya'da, otel hariç kente kimlik kazandıracak ikonik ve simgesel mimarı projeler desteklenecek yatırımlardan. Örtüaltı ve dikey tarımda kullanılan yüksek teknolojili ürünlerin ve aksamlarının üretimi, bitkisel ekstrak, gıda takviyeleri, kozmetik ürünler gibi tıbbi ve aromatik bitkilerden katma değerli ürünler üretimi Antalya'da desteklenecek yatırım konuları arasında olacak.
Jeotermal seracılığa destek
Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında jeotermal seracılık desteklenecek yatırım konularından. 2026'da paketleme, işleme kurutma dahil Ağrı'da asgari 15 dekar, Amasya, Balıkesir, Kırşehir, Manisa, Van ve Yozgat'ta asgari 20 dekar entegre jeotermal sera tesisi yatırımları desteklenecek.
Batman'da ve Osmaniye'de, asgari 20 dekar entegre sera tesisi, Yalova'da sera malzemeleri ve süs bitkileri yetiştiriciliği desteklenecek yatırım konularından.
Balıkesir'e zeytinyağı, Ordu'ya fındık "lisanslı depo" yatırımı
Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında lisanslı depo yatırımları da desteklenecek. Siirt'te asgari 2 bin ton sert kabuklu meyve (Siirt fıstığı) ürünleri lisanslı depo yatırımı desteklenecek yatırımlardan. Balıkesir'de zeytinyağı lisanslı depo, Ordu'da findık lisanslı depo yatırımları desteklenecek. Ordu'da ayrıca fındık ve yan ürünlerinden katma değerli ürünler üretimi desteklenecek yatırım konularından. Bu başlık altında fındık kreması/ezmesi/püresi, fındıklı çikolata ve barlar, fındık yağı/unu/sütü/fındık kabuğu ve fındık zarından ürünlere yönelik yatırımlar yer alıyor.
Düzce'de ise fındık sütü, fındıklı çikolata, krokan ve sağlıklı atıştırmalıklar, aktif karbon gibi fındık ve fındık atık/yan ürünlerinden yüksek katma değerli ürünler üretimi destekleniyor. Bu arada Çanakkale ve Kilis'te zeytin ve atıklarından katma değerli ürün üretimi yatırımları desteklenecek. Kilis'te, ayrıca üzüm işleme ve üzüm atık/yan ürünlerinden katma değerli ürün üretimi desteklenecek yatırım konularından.
Tıbbi ve aromatik bitkilerden katma değerli ürün üretimi
Tıbbi ve aromatik bitkilerden katma değerli ürünler üretimi desteklenecek yatırım konularından. Bu başlık altında, Antalya, Artvin ve Trabzon'da illere göre değişmek üzere bitkisel ekstrakt, gıda takviyeleri, düşük glisemik indeksli bar ve toz karışımlar, kozmetik ürünler, gıda takviyesi gibi yatırım konuları alıyor.
Düzce'de kozmetik ürünler, gıda takviyesi ve farmakolojik ürünler başta olmak üzere tarımsal ürünlerden ve tıbbi aromatik bitkilerden yüksek katma değerli ürün üretimi, Isparta'da ise gül ve diğer tıbbi aromatik bitki özlerinden kozmetik ve gıda takviyesi üretimi desteklenecek yatırım konularından. Isparta'da ayrıca mantar kompostu üretimi ve/veya entegre mantar işleme tesisi, meyve ve atıklarından katma değerli ürünler üretimi de desteklenecek yatırım konuları arasında yer alıyor.
Tıbbi cihaz ve akıllı tarım teknolojileri üretimi destekleniyor
Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı kapsamında, 2026 yılında desteklenecek yatırım konularından biri de tıbbi cihaz üretimi olacak. Yayınlanan listeye göre; tıbbi cihaz üretiminin destekleneceği iller; Ankara, Kayseri, Malatya, Samsun ve Tekirdağ şeklinde.
Akıllı tarım teknolojileri de desteklenecek. Aydın, Edirne, Isparta, Konya, Manisa ve Mersin'de, illere göre değişmek üzere; hassas dozajlama sistemlerine sahip makineler, otomotik ekip ve dikim makineleri, akıllı sulama sistemleri, GPS ve sensör destekli makineler, hasat makineleri, robotlar başta olmak üzere birçok akıllı tarım teknolojileri, makineleri, ekipmanları ve aksamları üretimi desteklenecek yatırım konularından olacak.
Sakarya'da yüksek teknoloji endüstriyel gıda işleme makineleri ve kritik bileşenlerin üretimi yatırımları, Şanlıurfa'da teknolojik tarım makineleri, hidrolik sistem bileşenleri, hassas dozajlama sistemlerine sahip tarım makineleri, hassas mekanik ve talaşlı imalat parçaları, sulama/ilaçlama/gübreleme makineleri gibi yatırımlar destek kapsamında yer alıyor.
Niğde'de ise maden işleme ve taş ocağı makineleri üretimi Program kapsamında destekleniyor. Tekirdağ'da ve Uşak'ta tekstil makine ve aksamları üretimi desteklenecek yatırım konuları arasında yer alıyor.
Çorumda; iş ve inşaat, gıda işleme, metal takım tezgahları başta olmak üzere "orta ve yüksek teknoloji" makine üretimi, alaşımlı döküm ve sıcak dövme parçalar üretimi ile orta ve yüksek teknoloji iklimlendirme ve havalandırma sistemleri ile ısı transferi teknolojileri üretimi de desteklenecek yatırım konuları olacak.
"Katma değerli yatırımların önünü açtık"
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı ile illerin potansiyelini yatırıma, üretime ve istihdama dönüştüklerini vurguladı. Bakan Kacır sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, kapsamlı teşvikler ve güçlü mali desteklerle 81 ilin her biri için belirledikleri 4 öncelikli alanda katma değerli yatırımların önünü açtıklarını kaydetti. Programın ilk çağrısından elde edilen veriler ışığında yatırım başlıklarının 2026 yılı için güncellendiğini dile getiren Kacır, "Yatırımcılarımıza sunduğumuz teşvik unsurlarını ve finansman desteklerini de artırdık. Kalkınma ajanslarımız aracılığıyla, Türkiye'nin dört bir yanında kalkınma hamlemizi büyütüyor, refahı yaygınlaştırıyoruz" ifadelerini kullandı.
Coğrafi potansiyeller değerlendirilecek
Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı ile illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik seviyesinin yükseltilmesi, coğrafi potansiyellerin ve atıl kaynakların değerlendirilmesi, yerel ihtiyaçların karşılanması hedefleniyor. Teşvik programının önemli hedefleri arasında bölgede üretimi olmayan, başarı olasılığı yüksek sektörlerin geliştirilmesi, mevcut sektörlerin ileri-geri bağlantılılarının desteklenmesi ve kümelenmelerin oluşturulması ile yerel istihdamın artırılması da yer alıyor.
301 milyon liraya kadar nakdi destek
Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı çerçevesinde, vergi indirimi teşviki sağlanıyor. Yüzde 50 yatırıma katkı oranı desteği veriliyor. Yatırım tutarının yüzde 15'i ve 301 milyon liraya kadar nakdi destek ya da yatırım tutarının yüzde 20'si ve 301 milyon liraya kadar faiz/kar payı desteği sağlanıyor. Verilen destekler arasında, KDV istisnası, yatırım yeri tahsisi, gümrük vergisi muafiyeti, 6. bölgede 12 yıl, diğer bölgelerde 8 yıl olmak üzere sigorta primi işveren hissesi desteği veriliyor. 6. bölgede sigorta primi işçi hissesi desteği de sağlanıyor.
Tekne, yat üretimi
Program çerçevesinde; tekne, yat ve deniz araçları kritik parçalarının üretimi de desteklenecek. 2026 yılında köklü tersanecilik ve mavi yolculuk kültürüyle uyumlu olarak, Muğla'da tekne, yat veya yan sanayi ve ileri/geri bağlantılı ürünlerin üretimi desteklenecek. Bu arada Muğla'da bu yıl desteklenecek yatırım konuları arasında ekolojik yaşlı bakım ve sağlık merkezi, su ürünleri ve atıklarından, mermer atıklarından yüksek katma değerli ürün üretimi yatırımları da destek kapsamında olacak.
Yalova'da gemi motorları, pervaneler, şaft sistemleri gibi deniz araçları kritik parçalarının üretimi desteklenecek yatırım konularından.
Zonguldak ve Bartın'da yat ve tekne yapımında da kullanılan yenilikçi ahşap ürün teknolojilerinin başta olduğu, endüstriyel orman ürünleri ile ahşap/kompozit esaslı katma değerli ürün üretimi de desteklenecek. Bartın'da otomotiv, makine, enerji ve savunma sanayilerine yönelik plastik, kauçuk ve kompozit tabanlı ürün üretimi, Zonguldak'ta ise yüksek nitelikli bağlantı elemanları, sondaj boruları, otomotiv-iş makineleri gibi yassı çelik tabanlı katma değerli ürün üretimi yatırımları destek kapsamında olacak.
Kahramanmaraş'ta "altın rafinerisi" yatırımı
Türkiye'nin önemli altın işleme ve kuyumculuk merkezlerinden biri olan Kahramanmaraş'ta altın rafinerisi yatırımı, 2026'da desteklenecek yatırım konularından olacak.
Erzurum ve Kütahya'da madenlerin zenginleştirilmesi ve katma değerli endüstriyel ara/nihai ürün üretimi Program kapsamında desteklenecek. Bu yatırım başlığı altında; Erzurum'da krom, mangan, bakır, çinko gibi metalik maden zenginleştirme, metal oksit türevleri, perlit ve pomza bazlı endüstriyel mineral ürünleri gibi yatırımlar, Kütahya'da manyezit, grafit, krom, bor gibi madenlerin işlenmesi, ateş tuğlası, bakır filmaşin gibi yatırımlar yer alıyor.
Gümüşhane'de feldspat, bakır, kurşun, çinko vb. madenleri işleme veya zenginleştirme tesisi, Hakkari'de çinko ve kurşun madenlerinin işlenmesi yatırımları desteklenecek yatırım konularından.
Balistik ve termal kumaş üretimi
Bursa, Denizli, Gaziantep ve Kahramanmaraş'ta illere göre farklılık göstermek üzere softshell, hardshell, floresan, membranlı, alev geciktirici, antistatik, kesilmeye dayanıklı, balistik ve termal kumaşlar gibi yüksek katma değerli teknik tekstil ürünler ve fonksiyonel kumaş üretimi yatırımları desteklenecek.
Batman ve Diyarbakır'da konfeksiyon hariç dokuma, örme kumaş, iplik, etiket, fermuar, düğme gibi tekstil sektöründe yan sanayi ve ileri/geri bağlantılı ürünlerin üretimine destek verilecek. Uşak'ta tekstil ve deri atıklarından katma değerli ürün üretimi desteklenecek.
İbrahim BURKAY / Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim
Kurulu Başkanı
"Bir veri merkezi kurmayı hedefliyoruz"
Bursa için belirlenen yatırım konuları, şehrimizin sanayi birikimi ve üretim kültürüyle birebir örtüşüyor. Havacılık ve savunma sanayine yönelik alt sistemler, yüksek katma değerli kauçuk ürünleri, taşıtlarda soğutma sistemleri ile teknik tekstil ve fonksiyonel kumaşlar; Bursa'nın zaten güçlü olduğu alanlar.
Bursa artık bildiğini daha ileri teknolojiyle, daha yüksek katma değerle ve küresel rekabet gücüyle üretmek zorunda. Yerel Kalkınma Hamlesi kapsamında sunulan teşvikler de tam olarak bu dönüşüme işaret ediyor.
Bu çerçevede Bursa, Türkiye'nin seçici sanayi politikasında savunma sanayi ve katma değerli üretimin doğal adaylarından biridir. Yaklaşık 20 milyar doları aşkın ihracatı, 200'ü aşkın ülkeye ulaşan dış ticaret ağı ve güçlü küresel entegrasyonuyla Bursa, Türkiye ekonomisinin lokomotif şehirlerinden biri olmayı sürdürüyor. Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) olarak 2013 yılından bu yana sektörlerimizin stratejik alanlardaki rekabet gücünü artırmayı, sanayimizi yüksek katma değerli ve teknoloji odaklı bir yapıya dönüştürmeyi temel önceliğimiz olarak görüyoruz. Bu vizyon doğrultusunda, yalnızca bugünün ihtiyaçlarına değil, ülkemizin yerli ve milli kalkınma hedeflerine hizmet edecek uzun vadeli projeler geliştirdik. TEKNOSAB gibi vizyoner projelerle, planlı sanayi dönüşümünü sahada hayata geçirirken; yüksek teknoloji üretimini merkezine alan yeni nesil sanayi altyapılarını Bursa ve ülkemize kazandırdık. BUTEKOM, Model Fabrika ve mükemmeliyet merkezlerimizle firmalarımızın verimlilik, dijitalleşme, ileri malzeme, kompozit, teknik tekstil ve sürdürülebilir üretim alanlarındaki dönüşüm kapasitesini yıllar öncesinden güçlendirmeye başladık. Özellikle savunma ve havacılık sanayinde, BASDEC çatısı altında yürüttüğümüz çalışmalarla firmalarımızın birlikte üretme kültürünü geliştiriyor, küresel tedarik zincirlerine entegrasyonunu hızlandırıyoruz. Veri merkezleri, dijital ekonominin ve yüksek teknoloji üretiminin temel altyapıları arasında yer alıyor. BTSO olarak, ülkemizin yerli ve milli hedefleri doğrultusunda bir veri merkezi kurulmasını hedefliyor ve bu doğrultuda çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Bizim temel yaklaşımımız bugünü değil, Bursa'nın ve Türkiye'nin önümüzdeki 5–10 yılda hangi ligde yer alması gerektiğini planlamak. Bursa devler liginde olmak zorunda. Bu anlayışla, sanayicilerimizi yalnızca teşviklere yönlendiren değil, doğru yatırım alanlarında uzun vadeli küresel rekabet gücü kazandıran bir rehberlik sunuyoruz.
Selçuk ÖZTÜRK / Konya Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı
"Konya'yı tarım teknolojilerinde uluslararası merkez haline getirebilecek"
Konya özelinde belirlenen yatırım başlıkları, şehrimizin üretim kültürü, sanayi altyapısı ve sektörel tecrübesiyle son derece uyumlu. Yatırım konularının; şehrimizin sanayi çeşitliliğini artırarak üretim ekosistemini güçlendireceğini düşünüyoruz. Bu yatırımların hayata geçirilmesiyle birlikte tedarik zincirlerinin derinleşmesi, kümelenme yapılarının güçlenmesi ve Ar-Ge ile inovasyon faaliyetlerinin artması mümkün olacak. Aynı zamanda, yüksek teknolojili üretim kapasitesinin gelişmesiyle birlikte Konya'nın ihracat potansiyelinin daha da artacağına ve şehrimizin ülke ekonomisine sağladığı katkının güçleneceğine inanıyoruz. Akıllı tarım teknolojileri, makineleri ve ekipmanları üretimi, Konya'nın güçlü tarım altyapısı ve tarıma dayalı sanayi tecrübesiyle örtüşüyor. Tarımda dijitalleşme ve verimlilik artışı sağlayacak bu yatırımlar, hem üreticilerimizin rekabet gücünü artıracak hem de Konya'yı tarım teknolojileri alanında uluslararası bir merkez haline getirebilecek potansiyele sahip. Motorlu taşıt aksam ve parçaları üretimi ile raylı sistem araçları ve parçalarının üretimi ise Konya'nın makine ve otomotiv yan sanayi alanındaki güçlü üretim kabiliyetiyle doğrudan ilişkili. Şehrimiz uzun yıllardır makine imalatı, metal işleme ve otomotiv yan sanayi alanlarında önemli bir üretim merkezi konumunda. Bu alanlarda yapılacak yatırımların, Konya'nın mevcut üretim kabiliyetini daha ileri bir seviyeye taşıyacağına, ihracat kapasitesini artıracağına ve nitelikli istihdamın gelişmesine katkı sağlayacağına inanıyoruz. Savunma sanayine yönelik üretim başlığının da Konya açısından stratejik bir fırsat sunduğunu değerlendiriyoruz. Son yıllarda savunma sanayinde elde edilen başarılar, yerli ve milli üretim kapasitesinin artırılmasının ne kadar önemli olduğunu ortaya koydu. Konya, güçlü sanayi altyapısı, mühendislik birikimi ve üretim kültürüyle savunma sanayine katkı sunabilecek önemli şehirlerimiz arasında yer alıyor. Bu alanda yapılacak yatırımların, hem teknolojik dönüşümü hızlandıracağına hem de yüksek katma değerli üretimi destekleyeceğine inanıyoruz. Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı'nın, Konya'nın üretim gücünü daha da yukarı taşıyacağına, yeni yatırım alanları oluşturacağına ve istihdamı artıracağına inanıyoruz.
Zeki KIVANÇ / Adana Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı
"Adana'nın sanayi hafızasında yeni sayfa"
Adana, Türkiye ekonomisinin her döneminde lokomotif şehirlerinden biri. Yerel Kalkınma Hamlesi teşvik programındaki son düzenlemeler, şehrimizin kadim üretim gücünü modern dünyanın teknolojik ihtiyaçlarıyla buluşturuyor. Geçtiğimiz yıllardaki destek süreçlerinden edindiğimiz tecrübeler ışığında, bu yıl çok daha kapsamlı ve stratejik hale getirilen yatırım konularını, Adana'nın sanayi hafızasında yeni bir sayfa olarak görüyoruz. Şehrimizin yeni nesil kalkınma rotasında dört temel sütun öne çıkıyor. Özellikle nişasta tabanlı kimyasal türevler ve ileri katma değerli ürünlerin üretimi, tarımsal hammadde gücümüzü ileri biyoteknoloji ile buluşturma hedefimizin en önemli parçası. Bununla birlikte, su ürünleri üretimi ve bu ürünlerin yüksek katma değerli işleme tesislerinde nihai ürüne dönüştürülmesi, bölgemizin mavi ekonomi potansiyelini harekete geçirecektir. En az bu alanlar kadar önemsediğimiz bir diğer başlık ise tarımsal ürünlerden ve bu ürünlerin atıklarından katma değerli ürünler üretilmesi. Pamuk hasat atıklarından yer fıstığı kabuğuna kadar her türlü kaynağı biyokömür, pektin veya protein takviyesi gibi inovatif ürünlere dönüştürerek, sanayimizde döngüsel ekonomi modelini kalıcı hale getirmeyi amaçlıyoruz. Son olarak, temizlik kimyasalları ve yüzey aktif maddeler üretimi alanındaki yatırımlar, Adana'yı kimya endüstrisinde ithalat bağımlılığını azaltan stratejik bir merkez konumuna yükseltecektir. Bu teşvikler rehberliğinde temel amacımız; Adana'yı sadece üreten değil, ürettiğine yüksek teknoloji ve bilgi katan bir inovasyon merkezi yapmak. Yerel kalkınmada atılan bu güçlü adımların, bölge insanımızın refahına ve ülkemizin 2026 ve sonrası için belirlediği milli teknoloji hedeflerine en yüksek seviyeden katkı sunacağına yürekten inanıyorum.
Ayhan ZEYTİNOĞLU / Kocaeli sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı
"Mevcut gücümüzü daha ileriye taşıyacak"
Yerel Kalkınma Hamlesi Programı yatırım konularının her yıl gözden geçirilerek güncellenmesi, programın dinamik bir yapıya sahip olduğunu ve değişen ekonomik koşullara uyum sağlama kabiliyetini artırdığını gösteriyor. Yatırım konularının tespit edilmesini sürecinde, Oda olarak bizler de üyelerimizden gelen görüş ve önerileri Doğu Marmara Kalkınma Ajansı (MARKA) aracılığıyla Bakanlığımıza ilettik. İlimiz için desteklenecek öncelikli yatırım alanları; elektrikli ve piroteknik yüksek nitelikli cihaz üretimi, raylı sistemler için elastomer bazlı ürünler üretimi, suyun geri kazanımına yönelik yüksek teknoloji ürün üretimi ve yüksek teknoloji ve entegre deprem dayanım ürünleri üretimi ve test altyapıları olarak belirlendi. Kocaeli için belirlenen bu yılki yatırım konuları, ilimizin güçlü sanayi altyapısı ve teknoloji potansiyeline uygun şekilde yüksek katma değerli, ileri teknoloji ve çevre ve afet odaklı üretim alanlarına odaklanıyor. Bu yatırım alanlarından ikisinin doğrudan Odamız tarafından önerilen konular olması, yerel paydaş katkısının karar alma süreçlerine yansıdığını göstermesi açısından ayrıca önemli.
Lojistik bakımdan son derece avantajlı olan ilimizde; otomotiv ve yan sanayi, metal ve kimya sanayi, makine ve ekipman imalatı, otomasyon sistemleri, çevre teknolojileri ve ileri malzeme üretimi öne çıkıyor. Nitekim Türkiye'deki araç üretiminin yaklaşık yüzde 45'i ilimizden karşılanırken, kimya sanayinde yüzde 27, metal sanayinde yüzde 19 payımız var. Üretim kapasitesinin çeşitliliği, güçlü sanayi kuruluşları ve gelişmiş organize sanayi bölgeleriyle ülke ekonomisine önemli katkılar sunan ilimizde, program kapsamında belirlenen konular da bu mevcut güçlü alanlarla örtüşüyor. Bu yaklaşım, Kocaeli'nin mevcut gücünü daha ileri bir teknoloji seviyesine taşıyarak belirli alanlarda üretim üssüne dönüşmesini destekleyecek.
Ali KOPUZ / İstanbul Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı
"Bu program topyekun gelişmeyi hedefliyor"
Bölgesel kalkınmayı ivmelendirme konusunda Cumhuriyet tarihi boyunca bazı girişimler oldu. GAP ve DAP bu projelerden bazıları… Ancak Yerel Kalkınma Hamlesi Programı sadece bir bölgeyi değil, tüm ülkeyi kapsaması açısından önceki örneklerinden farklı. Bu program, topyekun gelişmeyi hedefliyor. Arsa tahsisinin yanında 301 milyon liraya kadar finansman desteği ve vergi avantajları var. Dolayısıyla desteklerin uygun, ayrıca teşvik için seçilen proje konularının da isabetli olduğunu ve bölgelerin özellikleri göz önünde bulundurularak tespit edildiğini düşünüyorum. Yine de hem sektörlerin hem de destek miktarının zaman içinde yatırımcıların ilgisi veya ilgisizliği dikkate alınarak revize edileceğine inanıyorum.
Kendi faaliyet alanımızdan konuşacak olursak, malumunuz geçen yıl İstanbul için belirlenen 4 başlık arasında tarım veya gıda projeleri yoktu. Ancak bu yıl 'dikey tarım ve akıllı tarım yatırımlarının' eklenmiş olmasını doğru buluyorum. İstanbul kendini besleme konusunda yüzlerce yıldan beri yetersiz. Dolayısıyla şehir tarımı konusunda yatırımların desteklenmesi için en doğru seçim… Üstelik bu konuda İstanbul'da yapılmış yatırımlar da var. Bu yatırımların daha da artıp artmayacağını ise önümüzdeki yıl değerlendirebiliriz. Aynı şekilde iklim değişikliğine dayanıklı, yerli ve verimli tohumların geliştirilmesi, çoğaltılması ve ticarileştirilmesi konusundaki projelerin de bu destek kapsamında olması, gıdanın stratejik öneminin bir göstergesidir.
Erkut ÇELEBİ / Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı
"İlimizin yatırım çekme kapasitesi artırıldı"
Geçen yıl Yerel Kalkınma Hamlesi Programı'nda Trabzon'un 4 öncelikli sektöründe 18 başvuru aldık. Bu başvuruların 3 yıl içerisinde hayata geçmesini bekliyoruz. Trabzon ve bölgemizde ön plana çıkan yatırım alanı balıkçılık üretimi oldu. 2025'te su ürünlerinden ülkemiz 2.3 milyar dolarlık ihracat rakamına ulaştı. Karadeniz Bölgesi'nden yapılan su ürünleri ihracatı ise 2025'te 520 milyon 281 bin 294 dolara yükseldi. Miktar bazındaki ihracat ise 74 bin 832 tondan 79 bin 112 tona çıktı. Özellikle Türk somonuna olan talebin her geçen gün arttığını görüyoruz. İhracat rakamları da sektörümüzün sürdürülebilir büyüme potansiyelini bir kez daha ortaya koydu. Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası olarak öncelikle üyelerimizden geleceğe yönelik yatırım taleplerini aldık. Hangi sektörlerde yatırım planlaması yapıldığını tespit ederek, sektörlerden gelen talepleri Bakanlığa ilettik. Güncellenen liste ile birlikte Trabzon'un yatırım çekme kapasitesi artırıldı. Program kapsamında Trabzon'da 2026'da desteklenecek yatırım konularına bu yıl iki yeni sektör eklendi ve öncelikli teşvik sağlanacak sektörler arasına alındı. Bu yeni sektörlerden ilki; ağaç ve orman ürünleri ile modüler mobilya üretimi. Bu başlık altında; yapısal ahşap malzeme üretimi ve kompozit ürünler imalatı, CLT ve lamine ahşap yapı elemanları, marin ve yat içi özel ahşap mobilya bileşenleri, CNC ve dijital üretim tabanlı yüksek hassasiyetli ahşap parçalar gibi üretimler yer alıyor. Diğer sektör ise alternatif turizm yatırımları başlığında müstakil konaklama yatırımları hariç olmak üzere; macera parkı, su parkı, tema parklar ve teleferik gibi yatırımlar desteklenecek. 2026 yılında desteklenmeye devam sektörlerde; su ürünleri işleme tesisleri ile su ürünleri sektöründe yan sanayi ve ileri-geri bağlantılı ürünlerin üretimi kapsamında endüstriyel kafes, balık işleme ve paketleme makineleri, endüstriyel ağlar, yüzer sistemler ve balıkçılık ekipmanları gibi yatırımlara teşvik verilecek. Tıbbi ve aromatik bitkilerden katma değerli ürünler üretimi başlığı kapsamında ise bitkisel ekstraktlar, gıda takviyeleri, düşük glisemik indeksli bar ve toz karışımlar, apiterapi ve bitkisel sağlık turizmi ile entegre edilebilecek fonksiyonel gıda bileşenlerinin üretimi desteklenecek. Önümüzdeki günlerde üyelerimize yapacağımız bilgilendirme toplantıları ile Yerel Kalkınma Hamlesi Programı'ndan Trabzon'un azami ölçüde yararlandırılması için gayret göstereceğiz.
