İDRİZ ÇOKAL/ İş hayatına daha çocuk yaşta başlamış biri merhum Hacı Hüseyin Başkaya. 1973 yılında inşaat işleriyle temellerini attığı Başkaya Holding, bugün hazır beton ve yapı malzemeleri, madencilik, inşaat, petrol ürünleri, tarım ve hayvancılık, lojistik ve uluslararası nakliyat, turizm ve yapı kimyasalları gibi birçok sektörde faaliyet gösteriyor. 11 milyar lira cirosu ve bin 500 çalışanı olan bu sessiz ama dev holdingin başında şu anda kendisiyle aynı adı taşıyan torunu Hüseyin Başkaya var. Türkiye'nin en genç patronlarından Hüseyin Başkaya, babası Köksal Başkaya'nın 2000 yılında vefatının ardından işleri devraldıktan sonra çıtayı daha da yükseltmiş. Türkiye'nin yanı sıra Almanya, İngiltere, Hollanda ve Belçika gibi Avrupa ülkelerinde de ticari faaliyetleri olan Başkaya Holding, gıda sektöründeki marketlere ürün tedariki yapıyor. Holding'in ana işi halen inşaat ve madencilik. Birçok ilde taş ocakları işletiyor. Önümüzdeki yıl ağırlıklı Karadeniz Bölgesi'nde olmak üzere madencilik sektörüne 500 milyon dolarlık yatırım planlıyor.
Başkaya Holding bildiğimiz holdinglerden biraz farklı. Merkezi İstanbul Kurtköy'de mütevazı bir iş hanında. Biz de bu sessiz devin geçmişini ve gelecek hedeflerini torun Hüseyin Başkaya ile konuştuk…
Sizi tanıyarak başlayalım isterseniz.
1983 Trabzon doğumluyum. 1973 yılında dedem Hacı Hüseyin Başkaya'nın kurduğu inşaat şirketi ile başlamış yolculuğumuz. Amcalar, dedem hep birlikte Maçka yolu üzerinde taş ocağı işletmişler ilk yıllarda. 1987 yılında işleri babam Köksal Başkaya devralmış. İşleri büyütmüş. Başkaya Madencilik, Başkaya Beton, Başkaya Uluslararası Nakliyat ve Başkaya Petrol olarak devam ediyor babam.
Siz ne zaman devraldınız işleri?
Babam mevcut işlere turizmi de ekliyor. 2000 yılında vefat edince işler bana kaldı. 17 yaşında işlerin başına geçmem gerekti. Küçük yaşlardan itibaren babamın yanında çalıştım. O yüzden ilkokuldan sonrasını okuyamadım. Diğer kardeşlerim de ilkokul mezunu. Babamız bizi çekirdekten yetiştirdiği için çocukluğumuz inşaatlarda, maden ocaklarında, beton santrallerinde, petrol istasyonlarında geçti. İlk iş olarak da küçük yaşta inşaat alanında mıknatısla çivi topladım. Maden ocağında kantar fişi yazdım. Her işe koştum.
Trabzon'dan İstanbul'a gelmeniz nasıl olmuş?
İstanbul'a 1998 yılında geldik. Babam rahmetli olduktan sonra dört firma ile Kocaeli Gebze'de maden ocağı işine girdim. Taşocağı işlettik. Bu işi büyütmeye başladık. Gebze'den Yalova'ya, Bursa'dan Balıkesir'e, Manisa'dan İzmir'e birçok yerde iş yapmaya başladık. Şirketi büyütünce yeniden yapılandık.
Holding süreci büyümenin bir sonucu mu?
Başkaya Limited şirketinden anonim şirkete dönüştük. 2014 yılında da Başkaya Holding'i kurduk. Amiral gemimiz taş ocakları ve hazır beton. Başkaya Grup Madencilik 'ten sonra Başkaya Beton' u kurduk. Kurduğumuz maden ocaklarının yanında beton santralleri, asfalt plentleri, taş parke bordür tesisleri inşa ettik. Bölgede yapı kimyasalları fabrikası kurduk. Dört şirket ile devraldığım holding bünyesinde bugün 25 şirketi var. 2026 yılında 15 milyar liranın üzerinde bir ciro öngörüyoruz.
Şirkette aileden kimler var? Ortaklık yapısı nasıl?
Altı kardeşiz. Dört erkek, iki kız. Erkek kardeşlerimin hepsi şirketlerde görev yapıyor. Her birisi bir üretim tesisinin başında. Başkaya Holding'in tek sahibi benim. Başka ortağım yok.
Yeni yatırımlarınız var mı?
Henüz netleşmediği ve aramızda gizlilik anlaşması olduğu için isim paylaşamam ama Türkiye'nin en eski otobüs seyahat şirketlerinden birini almak için görüşüyoruz. Karadenizli bir firma. 100 yıllık geçmişi var. Bu alana yatırım yapacağız. Görüşmelerimiz devam ediyor. Satın almayı gerçekleştirebilirsek Trabzon-Giresun, Giresun-Ordu, Ordu- Samsun, Samsun-Kavak gibi kısa mesafelerde yolcu taşımacılığı yapacağız. Bunu daha sonra Türkiye geneline yayacağız.
Sadece turizm sektörüne mi yatırım yapacaksınız? Ana iş kolunuzla ilgili bir yatırım planınız yok mu gündemde?
Tabi ki ana iş kolumuzda da yatırım olacak. Şu anda 8 taşocağımız var. Samsun-Kavak, Samsun-Merkez, Ordu, Giresun ve Trabzon'da yeni maden ocağı ve taş ocağı yatırımlarımız olacak. Madencilik sektörüne 500 milyon dolarlık bir yatırım planımız var. Trabzon'da büyük bir yatırımımız daha olacak ama şu an için paylaşmak istemiyorum. Arazi tespit çalışmaları yapıyoruz. Bu yatırım için 1.5-2 milyon metrekare bir arazi bakıyoruz.
Avrupa'da da işleriniz vardı. Neler yapıyorsunuz?
Avrupa'da marketlere gıda tedariki yapıyoruz. Almanya, Hollanda, Belçika, Fransa, Avusturya gibi ülkelerde gıda depolarımız var. Yurt dışında bir marketler zincirleriyle de görüşme halindeyiz. Hem Türkiye'de hem de yurt dışında market sektörüne gireceğiz. Bu yönde çalışmalarımız var. İstanbul'da da yerel bir zincir ile temas halindeyiz. Aynı firmanın Avrupa'da da işleri var. Görüşmelerimiz devam ediyor.
Türkiye'nin en genç holding sahibi
Başkaya Holding'in çatısı altında Eymen Holding adıyla ikinci bir holding daha var. Aslında Başkaya Holding'in taşeronu olarak kurulmuş. Hüseyin Başkaya'nın üç kızdan sonra dördüncü çocuğu erkek olmuş. Adını da Eymen koymuş. Hüseyin Başkaya, "Eymen Holding benim yeni doğan bebeğimin ismi. Doğar doğmaz holding sahibi oldu yani Eymen. Daha 3 aylıkken Eymen Holding'i kurduk" diyor.
"Yeni nesil büyüme modeli benimsedik"
Kriz dönemlerinde ayakta kalabilen şirket yapısının, büyümenin ön şartı haline geldiğini belirten Başkaya, sağlıklı bir şirket yapısı konusunda şu bilgileri veriyor: "Teknoloji yatırımlarından finansal sürdürülebilirliğe, organizasyon yapısından risk yönetimine kadar birçok başlıkta dönüşüm süreci yaşanıyor. Bugün artık krizleri "istisnai" değil, iş dünyasının doğal bir parçası olarak görüyoruz. Pandemiyle başlayan süreç, ardından gelen tedarik zinciri kırılmaları, enerji maliyetleri ve finansmana erişimdeki zorluklar bize şunu öğretti: Dayanıklılık, büyümenin ön koşulu. Biz de Başkaya Holding olarak bu yeni gerçekliğe uygun bir iş yapısı inşa etmeye odaklandık. Geleneksel büyüme anlayışı daha çok kapasite artırımı ve pazar genişlemesi üzerine kuruluydu. Biz ise üç temel eksen belirledik; operasyonel esneklik, teknoloji odaklı verimlilik ve finansal sürdürülebilirlik. Artık sadece büyümek değil, hangi koşulda olursa olsun ayakta kalabilen bir yapı kurmak daha kritik. Yeni nesil büyüme modelini benimsedik.
