Türkiye'de kadınların iş hayatına dönüşlerini destekleyen öncü sivil toplum kuruluşu YenidenBiz, kuruluşundan bu yana yaklaşık 800.000 üzerinde kadına ulaşarak yeniden istihdama dönüş yolculuklarında ilk adımı atmalarına destek oldu. 5.000'den fazla kadının yer aldığı yetenek havuzu, 70'e yakın kurumsal üye ve 1.200 gönüllüden oluşan güçlü ekosistemiyle YenidenBiz, ,Ipsos Türkiye iş birliğiyle "YenidenBiz Kariyer Molasında Kadınlar" araştırmasını hazırladı. Araştırmaya göre kadınların iş hayatına ara verme nedenlerinin başında yüzde 50 ile çocuk bakımı, aile yükleri ve ekonomik koşullar gibi mecburi sebepler geliyor. Bu sebepleri yüzde 37 ile mobbing, olumsuz iletişim ve esneklik eksikliği gibi işyeri kaynaklı nedenler takip ediyor.
Yeniden Dönüşe Alan Açan Bir Kariyer Molası
İş hayatından uzak kalmış ancak yeniden çalışmayı hedefleyen 319 kadınla gerçekleştirilen araştırma, kariyer molasının kadınlar için yeniden yapılanma ve öğrenme dönemi olduğunu ortaya koyuyor.
Araştırma, 25 yaş ve üzeri kadınları kapsarken katılımcıların ortalama yaş, 42 olarak belirlendi. Çalışmaya katılan kadınların tamamı en az 3 yıl iş deneyimine sahipken, katılımcıların son 6–8 aydır ya da daha uzun süredir iş hayatının dışında olduğu görüldü. Kadınların iş hayatından uzak kalma süresi ise ortalama 3,2 yıl olarak ölçüldü.
Araştırmaya katılanların yüzde 71'ini kariyer molasında olan kadınlar oluştururken, örneklemin yüksek eğitim düzeyi dikkat çekti. Katılımcıların yüzde 57'si lisans, yüzde 38'i lisansüstü mezunuyken, kadınların ortalama toplam iş deneyimi 9 yıl olarak kaydedildi.
Kadınların Yüzde 97'si İşe Geri Dönmek İstiyor
Araştırmaya katılanlar kadınlar için iş hayatı; yüzde 68 oranında uzun çalışma saatleri ve iş–özel hayat dengesizliği, yüzde 42 oranında stres ve tükenmişlik ile yüzde 23 oranında mobbing ve olumsuz iletişim gibi sorunlarla tanımlanıyor. Tüm bu zorluklara rağmen katılımcıların yüzde 97'si yeniden çalışmak istediğini belirtirken; en güçlü motivasyonlar arasında yüzde 86 oranıyla ekonomik açıdan bağımsız olmak, para kazanmak, geleceği garanti altına almak ve aileye iyi gelecek sunmak yer alıyor. ifade ediliyor.
İşe Dönüşte Dijital ve Esnek Modeller Öne Çıkıyor
Araştırma, kadınların kendilerini yetkin ve donanımlı görmelerine rağmen işe dönüş sürecinde işveren önyargıları, ekonomik belirsizlikler ve yoğun rekabet koşulları nedeniyle umutlarının zayıfladığını da ortaya koyuyor. Öte yandan kariyer molası, kadınlar için aynı zamanda aktif bir öğrenme ve gelişim dönemi olarak değerlendiriliyor. Katılımcıların büyük bölümü bu süreçte online eğitimler, dijital ve yapay zeka becerileri, yabancı dil ve gönüllü çalışmalar yoluyla kendilerini geliştirmeye devam ediyor.
Kadınların yüzde 66'sı yapay zekayı hem fırsat hem risk olarak değerlendirirken, yüzde 96'sı dijitalleşmenin verimliliği artırdığına inanıyor. Araştırmaya göre yüzde 44 hibrit, yüzde 16 uzaktan ve yüzde 11 esnek saatli çalışma modelleri öne çıkıyor. Kadınlar işe dönüş sürecinde yüzde 65 networking, yüzde 46 beceri geliştirme ve yüzde 37 kariyer danışmanlığını en etkili destek alanları olarak tanımlıyor.
"Kariyer Molası Bir Güçlenme Dönemi"
YenidenBiz Yönetim Kurulu Eş Başkanı Selen Kocabaş, araştırmaya ilişkin değerlendirmesinde şunları söyledi: "Bu araştırma, kariyer molasının kadınlar için çoğu zaman bir tercih değil, zorunluluk olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Ancak bu mola, kadınların yetkinliklerini kaybettiği değil; aksine yeniden güçlendiği, öğrendiği ve dönüşüm geçirdiği bir dönem. Kadınların yüzde 97'sinin yeniden çalışmak istemesi, doğru koşullar sağlandığında istihdama dönüşün ne kadar güçlü bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor. YenidenBiz olarak bu potansiyelin görünür olması ve iş dünyasıyla buluşması için çalışmaya devam edeceğiz."
YenidenBiz Yönetim Kurulu Eş Başkanı Yılmaz Yıldız ise "Araştırma, işverenler için çok net bir tablo sunuyor. Deneyimli, eğitimli ve yeniden çalışmaya son derece istekli büyük bir kadın yetenek havuzu var. Esnek, hibrit ve kapsayıcı çalışma modelleri yalnızca kadınlar için değil, kurumların sürdürülebilirliği ve rekabet gücü için de kritik. Kariyer molasından dönen kadınlara alan açmak, sosyal bir sorumluluk olmanın ötesinde, kurumlar için stratejik bir kazanım." açıklamasında bulundu.
"Esnek ve Kapsayıcı Modeller Şart"
Ipsos Türkiye CHRO'su Yaprak Kılıççı araştırmanın ortaya koyduğu tabloyu şöyle yorumladı: "YenidenBiz Kariyer Molasında Kadınlar araştırması, kadınlar için kariyer molasının çoğu zaman bir tercih değil, yaşamın dayattığı bir zorunluluk olduğunu net biçimde ortaya koyuyor. Bu araştırmayla kadınların kariyerlerine neden ara verdiklerini, işe geri dönme niyetlerini, bu yolculukta karşılaştıkları bariyerleri ve nelerin yapılabileceğini daha iyi anlamayı hedefledik. Araştırma bize çok net bir tablo sunuyor: Çalışmaya ara vermiş kadınlar yeniden çalışmak istiyor. Buna rağmen uzun çalışma saatleri, esneklik eksikliği, önyargılar ve yapısal engeller, bu güçlü isteğin hayata geçmesini zorlaştırıyor. İşverenler için burada önemli bir sorumluluk alanı açılıyor. Esnek, kapsayıcı ve yetkinliği merkeze alan çalışma modelleri, kadınların işe dönüşünü destekleyerek toplumsal cinsiyet eşitliğine, çeşitliliğe ve kurumların verimli çalışan portföyünün genişlemesine katkı sağlayacaktır."
