İDRİZ ÇOKAL / Türkiye'nin döviz kaynağı olan ve sayıları 180 bini bulan, 2025 yılında 394 milyar dolarlık dış satım gerçekleştiren ihracatçılar, sandık başına gidiyor. Yeni kanun çerçevesinde üçüncü kez seçim yapacak olan ihracatçılar, 4 yıl görevde (2026-2030 Dönemi) kalacak başkanlarını belirleyecek. Nisan ayı içinde TİM'e (Türkiye İhracatçılar Meclisi) bağlı 61 birlikte, yönetim ve başkan seçilecek. Ardından da haziran ayında TİM başkanı ve icra kurulu üyeleri seçimi yapılacak. Yasa gereği neredeyse birlik başkanlarının yarısı tekrar başkan adayı olamayacak. Bu nedenle yeni dönemde birlik seçimlerinde büyük bir değişim bekleniyor.
Para dergisi ihracatçı birlikleri seçim nabzını en iyi tutan yayın organlarından biri desek abartmış olmayız. Her fırsatta birlik seçimleri ile ilgili haberleri sayfalarımıza taşıyoruz. Yine; İstanbul, Ege, Bursa, Akdeniz ihracatçı birliklerinin nabzını tuttuk. Nisan ayı birlik seçimlerinin yapıldığı dönem. İlk seçim de 1 Nisan 2026 tarihinde Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği ile başlayacak. 2 Nisan 2026 günü ise İstanbul Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği (İDMİB) seçimleri ile devam edecek. İDMİB Başkanı Güven Karaca ve Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkanı Erkan Özkan iki dönem kuralına takılmayan isimlerden ve yeniden aday olacaklar. Her iki birlikte şimdilik tek aday görünüyor.
İstanbul Maden ve Metaller İhracatçı Birlikleri (İMMİB), çatısı altında 6 birlik; İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB), İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMB), Elektrik ve Elektronik İhracatçıları Birliği (TET), İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB), Mücevher İhracatçıları Birliği (JTR) ve Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB) bulunuyor. İDMİB'de Çetin Tecdelioğlu yeniden aday olurken henüz karşısına rakip çıkmadı. ÇİB'de Adnan Arslan iki dönem kuralına takılırken birlik yönetimi Uğur Darbeler isminde uzlaştı. Şimdilik tek liste görünüyor. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği'nde ise iki aday var. Mevcut başkan Eyüp Batal aday olamayacak. Başkan Yardımcısı Metin Çekiş ve Ali Emiroğlu'nun listeleri yarışacak.
İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Adil Pelister iki dönem kuralı nedeniyle aday olamıyor. Sektörün önemli sanayicilerinden İbrahim Vefa Aracı sektörün de desteğini alarak adaylığını açıkladı. Şimdilik ikinci bir isim yok. Adil Pelister ise yönetim kurulunda yer alarak Aracı'ya destek oluyor.
İHKİB HER ZAMAN HAREKETLİ
İstanbul Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB) seçimleri hem üye sayısı hem de ihracatın lokomotif sektörlerinden biri olması nedeniyle her zaman hareketli geçer. Geçmiş yıllarda beş adaylı seçimlere bile şahit olduk. 25 bine yakın üyesi var ama 3-4 bin civarında oy kullanımı gerçekleşiyor. Diğer birliklerle karşılaştırıldığında oldukça yüksek bir katılım olduğunu da vurgulayalım. İHKİB Başkanı Mustafa Gültepe aynı zamanda Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanlığı'nı yürütüyor. İki dönem kuralı gereği İHKİB'e yeniden aday olamayacak. Başkan Yardımcısı Mustafa Paşahan sektörün büyük çoğunluğunun desteğini alarak adaylığını açıkladı. Gültepe de Paşahan'ın listesinden yönetime giriyor. İHKİB'de ikinci aday ise Dr. Timur Bozdemir. 6 Nisan'da yapılacak İHKİB seçimlerinde Bozdemir ve Paşahan'ın listeleri kıyasıya yarışacak.
İstanbul Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği (İTHİB) Başkanı Ahmet Öksüz de iki dönem kuralına takılıyor. Başkan Yardımcısı Ahmet Şişman adaylığını açıkladı. Öksüz de yönetim kurulunda görev alacak. 15 Nisan tarihinde yapılacak İTHİB seçiminde şimdilik ikinci bir aday yok. İstanbul Halı İhracatçıları Birliği'nde (İHİB) de Ahmet Hayri Diler yeniden aday değil. Mevcut yönetimden Faik Topak adaylığını açıkladı. Şimdilik ikinci bir aday görünmüyor.
Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB) Başkanlığı'nı Türk Hava Yolları'na temsilen İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı da olan Şekip Avdagiç yürütüyor. Birlikte Türk Hava Yolları'nın ağırlığı olduğunu belirtelim. Henüz başkan adaylığı için resmi bir açıklama ve alternatif bir aday listesi yok. 27 Nisan'daki genel kurulda yine mevcut yönetimin bir iki değişiklikle devam edeceği konuşuluyor.
İstanbul İhracatçı birlikleri çatısı altında da yedi birlik bulunuyor. İstanbul Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, Gemi ve Yat Hizmetleri İhracatçıları Birliği, İstanbul Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, İstanbul Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği, İstanbul Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği, İstanbul Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği ve İstanbul Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği'nde başkanların neredeyse tamamı iki dönem kuralına takılıyor. Gemi ve Yat Hizmetleri İhracatçıları Birliği Başkanı Cem Seven, İstanbul Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Melisa Tokgöz Mutlu, İstanbul Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Müjdat Sezen bu yüzden aday olamıyor. İstanbul Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Kazım Taycı bu kurala takılmadığı için yeniden adaylığını açıkladı. Taycı'nın karşısına henüz aday çıkmadı. Büyük bir ihtimalle seçime tek liste ile gidilecek. Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği'nde de Erkan Özkan yeniden aday. TİM Başkan adaylığında geçmiş dönemde ismi öne çıkan Ahmet Güleç de aynı listede devam edecek.
EGE'DE 12 BAŞKANIN YEDİSİ DEĞİŞİYOR
Ege İhracatçılar Birliği (EİB) çatısı altında 12 birlik bulunuyor. Bu çeçim döneminde yedi birlik başkanı iki dönem kuralı gereği yeniden aday olamıyor. Ege İhracatçı Birlikleri'nde; Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği Başkanı Yalçın Ertan, Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Erkan Zandar, Ege Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Başkanı Burak Sertbaş, Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Bedri Girit, Ege Tekstil ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği Başkanı Jak Eskinazi, Ege Tütün İhracatçıları Birliği Başkanı Ömer Celal Umur ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Hayrettin Uçak iki dönem kuralı gereği başkanlık görevine veda edecek isimler. Ege'de seçimler 1 Nisan 2026 tarihinde Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar İhracatçıları Birliği'yle başlayacak.
ULUDAĞ ÇOK SAKİN
Uludağ İhracatçılar Birliği çatısı altında beş birlik var. İhracatın lokomotif sektörlerini barındıran birliklerde ilk seçim 7 Nisan 2026 tarihinde Uludağ Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (UHKİB) ile başlayacak. Uludağ Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) Başkanı Baran Çelik, Uludağ Tekstil İhracatçıları Birliği (UTİB) Başkanı Pınar Taşdelen Engin, Uludağ Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (UHKİB) Başkanı Nüvit Gündemir, Uludağ Meyve Sebze Mamulleri İhracatçıları Birliği (UMSMİB) Başkanı Özkan Kamiloğlu iki dönem kuralı gereği yeniden aday olamayacak. Uludağ birliklerinde sadece Uludağ Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği (UYMSİB) Başkanı Senih Yazgan iki dönem kuralına takılmıyor. Yazgan da yeniden aday.
Akdeniz İhracatçı Birlikleri çatısı altında ise sekiz birlik bulunuyor. Akdeniz'de de Demir ve Demirdışı Metal İhracatçıları Birliği Başkanı Fuat Tosyalı ve Mobilya, Kağıt ve Orman Ürünleri Birliği Başkanı Refik Onur Kılıçer iki dönem kuralı gereği aday olamıyor.
Doğu Anadolu İhracatçı Birlikleri'nde de Ethem Tanrıver iki dönem kuralı gereği yeniden aday olamıyor. Birlikte iki isim yarışacak. 11 Nisan'da Erzurum'da yapılacak olan genel kurulda Ömer Madırlı ve Abdullah Atalar yarışacak.
Birliklerde seçim süreci nasıl işliyor?
TİM çatısı altında 61 ihracatçı birliği bulunuyor. Nisan ayında birliklerin yönetim kurulları ve başkanları seçiliyor. TİM Başkanlığı seçimleri kademeli bir şekilde yapılıyor. Önce bağlı birliklerde seçimler tamamlanıyor. Bu seçimlerde TİM delegeleri de belirleniyor. Sonra bu delegeler önce kendi komitelerinden çıkıp TİM Başkanlığı adaylığına hak kazanıyor. Şimdiden aday olduğunu açıklayan hiçbir başkan adayının işi garanti olmaz. Bunun geçmişte örnekleri mevcut. İlk TİM Başkanı Okan Oğuz ve eski başkanlardan İsmail Gülle bunu yakinen yaşamış isimlerden. O yüzden de şu aşamada hiç kimse TİM Başkanlığı'na talibim diyemez. Çünkü birkaç aşamalı süreci tamamladıktan sonra aday olunabiliyor.
TİM Başkanlığı için nabız yokluyorlar
Birlik seçimleri kesinleşmeden TİM Başkanlığı için adaylık açıklamak neredeyse mümkün değil. Ancak şimdiden de çalışmak gerekiyor. Bu yılki TİM Başkanlık seçimleri için birkaç isim öne çıkıyor. Mevcut TİM Başkanı Mustafa Gültepe bu isimlerden biri. İTHİB'de iki dönem başkanlık yapan Ahmet Öksüz'ün de adaylık için nabız yokladığını belirtelim. Yine geçen dönem adaylıklarını açıklayan Kağıt ve Orman Ürünleri İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Ahmet Güleç ve İKMİB Başkanı Adil Pelister'in de aday olabileceği konuşuluyor. Tabi bir isim daha hazırlık yapıyor. O da TİM eski başkanlarından İsmail Gülle. Geçmişte İTHİB Başkanlığı yapan İsmail Gülle'nin bu sektörden değil de başka bir sektörden TİM delegesi olmak için çalıştığı konuşuluyor. Gülle'nin hem turizm hem de inşaat şirketleri var.
