Taş gibi yatırım

SELMA ŞENOL/ Şehrin yorucu kalabalığından, beton binalardan ve yoğun trafikten uzaklaşmak isteyenlerin yolu giderek daha fazla taş evlerle kesişiyor. Bir zamanlar köylerin, kasabaların ve eski kent merkezlerinin mütevazı yapıları olan taş evler, bugün hem farklı bir yaşam arayanların hem de gayrimenkul yatırımcılarının gözdesi oldu. Ege'nin tarihi sokaklarından Akdeniz'in kırsal yerleşimlerine, Kapadokya'nın taş konaklarından Anadolu'nun geleneksel köy evlerine kadar geniş bir coğrafyada taş evler yeniden büyük ilgi görüyor. Kimi asırlık bir evi restore ederek geçmişin izlerini yaşatmak istiyor, kimi doğayla iç içe bir arsada sıfırdan taş ev yaptırmayı tercih ediyor.

Taş evlere yönelik talebin arkasında yalnızca nostalji ve doğaya dönüş arzusu yok elbette. Özgün mimarileri, özellikle tarihi yapılarda sınırlı arzları ve turizm amaçlı kullanım potansiyelleri, bu yapıları alternatif bir gayrimenkul yatırımı haline de getiriyor. Ancak taş ev sahibi olmanın maliyeti, bölgeden bölgeye olduğu kadar yapının yaşına, konumuna, kullanılan malzemeye ve restorasyon ihtiyacına göre de büyük farklılık gösteriyor.

Peki Türkiye'de taş ev piyasası nerelerde hareketli? Hangi bölgelerde, hangi fiyatlarla taş ev satın almak mümkün? Sıfırdan taş ev yaptırmak isteyenlerin nasıl bir bütçe ayırması gerekiyor? Taş evlerin satış piyasasını, yapım maliyetlerini ve yatırım potansiyelini mercek altına aldık.

ALICI ARTIK DAHA SEÇİCİ

Taş ev piyasasında tek tip bir yatırım tablosundan söz etmek mümkün değil. Ege'nin gözde turizm merkezlerinde yüksek bütçeli alıcıların ilgisi öne çıkarken, iç bölgelerde daha ulaşılabilir fiyatlarla yatırım fırsatları bulunabiliyor. Ancak fiyatlar kadar satış süreleri ve talebin niteliği de bölgeden bölgeye farklılaşıyor. Gayrimenkul uzmanlarına göre piyasadaki asıl değişim ise alıcıların taş evlere yaklaşımında yaşanıyor.

Pandemi döneminde büyükşehirlerden uzaklaşma ve daha sakin bir yaşam arayışıyla güçlenen taş ev talebi, bugün daha bilinçli ve seçici bir yatırım anlayışıyla şekilleniyor. Alıcılar artık yalnızca tarihi bir yapıya sahip olmanın cazibesine kapılmıyor; evin teknik özelliklerini, restorasyon kalitesini ve gelecekteki değerini de sorguluyor. Gayrimenkul uzmanlarına göre özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerden gelen, ekonomik gücü yüksek, yaşam biçimini değiştirmek veya yatırımlarını çeşitlendirmek isteyen alıcılar piyasada öne çıkıyor. Emeklilik planı yapanlar, uzaktan çalışanlar, ikinci bir yaşam alanı arayanlar ve butik turizm yatırımı düşünen girişimciler de bu grubun içerisinde yer alıyor.

Ancak taş ev satın almak isteyenler artık yalnızca yapının mimarisine, manzarasına veya bulunduğu bölgeye bakmıyor. Binanın teknik durumu, restorasyon kalitesi, hukuki statüsü, bakım giderleri ve gelecekteki satış potansiyeli de karar sürecinde belirleyici oluyor. Özellikle üst gelir grubundaki alıcılar, özgün mimarisi korunmuş, restorasyonu tamamlanmış ve hemen kullanılabilecek taş evlere yönelirken, yenileme gerektiren yapılarda daha yüksek pazarlık payı ve maliyet avantajı arıyor. Kısacası taş ev yatırımcısı artık yalnızca uygun fiyatı değil, öngörülebilir maliyeti ve daha düşük riski de önemsiyor.

TURİZM YATIRIMCISININ DA RADARINDA

Taş evlerin cazibesini artıran unsurlardan biri de turizm amaçlı kullanım imkânı. Özellikle tarihi yerleşimlerde ve turizm merkezlerinde bulunan taş evler, butik konaklama tesisi, gastronomi mekânı veya farklı konseptlerde işletme olarak da değerlendirilebiliyor. Kapadokya'da butik otel yatırımcılarının ilgisi öne çıkarken, Ege'nin tarihi yerleşimlerinde kişisel kullanım ile turizm amaçlı değerlendirme seçenekleri bir arada bulunuyor.

Bununla birlikte taş ev satın almak, otomatik olarak turizm işletmesi açma veya kısa süreli kiralama hakkı sağlamıyor. Yapının tapu niteliği, imar durumu, koruma statüsü ve gerekli izinler yatırım öncesinde incelenmeli. Konutların 100 gün ve daha kısa sürelerle turizm amaçlı kiralanmasında izin belgesi zorunluluğu bulunuyor. Butik otel ve diğer ticari işletme modellerinde ise ayrıca ilgili ruhsat ve izin koşulları devreye giriyor.

Bu nedenle taş ev yatırımında yalnızca kira getirisi veya satış fiyatındaki olası artışa odaklanmak yeterli değil. Yapının mimari niteliği, kullanım esnekliği, bakım ve restorasyon giderleri, yasal koşulları ve yeniden satış imkânı birlikte değerlendirilmeli.

MİMARİLERİYLE DEĞER TAŞIYAN YAPILAR

Taş evlerin klasik konut piyasasından ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirten Coldwell Banker İDA & Körfez Brokerı Seran Köşkeroğlu, bu yapıların yalnızca barınma ihtiyacını karşılamadığını, mimari kimliği, tarihi ve sınırlı arzıyla da değer taşıdığını söylüyor.

Son üç yılda taş evlere yönelik talebin niteliğinin değiştiğini vurgulayan Köşkeroğlu, "Pandemi döneminde başlayan büyükşehirlerden uzaklaşma ve daha sakin bir yaşam arayışı, zaman içerisinde çok daha bilinçli bir gayrimenkul tercihine dönüştü. 2023 ve 2024 yıllarında alıcılar daha çok romantik bir Ege hayalinin peşindeydi. Bugün ise karşımızda hem yaşam kalitesini hem de yatırımının geleceğini sorgulayan, daha seçici bir alıcı profili var" diyor.

Köşkeroğlu'na göre İstanbul, Ankara ve İzmir'den gelen, ekonomik gücü yüksek, kültürel mirasa duyarlı, çoğunlukla 40 yaş üzerindeki profesyoneller, girişimciler ve emeklilik planlaması yapan kişiler bu pazarın önemli bölümünü oluşturuyor. Mimarlar, tasarımcılar, sanatla ilgilenenler ve butik turizm yatırımı düşünen girişimciler de taş evlere ilgi gösteriyor.

Dialog Göktürk Gayrimenkul uzmanı Engin Demir de alıcıların son yıllarda daha bilinçli ve seçici davranmaya başladığı görüşünde. Demir, "Bir dönem tarihi bir taş eve sahip olma fikri tek başına yeterince cazipken, bugün alıcılar çok daha bilinçli ve seçici davranıyor. Evin mimari karakteri kadar teknik durumu, restorasyon kalitesi, kullanım konforu ve gelecekteki değeri de sorgulanıyor" değerlendirmesini yapıyor.

Demir'e göre büyükşehirlerden gelen, yaşam biçimini değiştirmek isteyen alıcıların yanı sıra emeklilik planı yapanlar, uzaktan çalışanlar, ikinci bir yaşam alanı arayanlar ve gayrimenkul yatırımlarını çeşitlendirmek isteyenler de taş ev piyasasında öne çıkıyor.

RESTORASYON YÜZDE 30-60 FARK YARATIYOR

Taş ev piyasasında fiyatı belirleyen tek unsur metrekare değil. Bazen daha küçük ancak doğru restore edilmiş, iyi konumlanmış bir ev, kendisinden çok daha büyük bir mülkten yüksek fiyatla satışa sunulabiliyor. Bu nedenle restorasyon kalitesi, taş evlerin değerini belirleyen en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

Uzmanlara göre alıcılar, geçmiş yıllara kıyasla restorasyon gerektiren yapılara daha temkinli yaklaşıyor. Çünkü doğru ustaya ulaşmak, proje hazırlamak, gerekli izinleri almak ve uygulamayı öngörülen sürede tamamlamak hem maliyet hem de zaman açısından önemli riskler barındırıyor. Buna karşılık nitelikli restorasyon, benzer özelliklere sahip yapılar arasında ciddi fiyat farklılıkları yaratabiliyor.

Seran Köşkeroğlu, benzer konum ve büyüklükteki iki taş ev arasında restorasyon kalitesine bağlı olarak yaklaşık yüzde 30-60 fiyat farkı oluşabildiğini belirtiyor. Köşkeroğlu, "Örneğin restorasyon gerektiren bir yapı 6 milyon TL seviyesinde pazarlanabilirken, aynı sokakta nitelikli restore edilmiş benzer bir yapı 9-10 milyon TL seviyesinde konumlanabilir" diyor.

Engin Demir ise bu farkın yalnızca tadilat maliyetinden kaynaklanmadığına dikkat çekiyor. Özellikle tescilli tarihi yapılarda proje, izin, uygulama ve zaman yönetiminin başlı başına uzmanlık gerektirdiğini vurgulayan Demir'e göre bazı alıcılar restorasyon sürecini üstlenerek kendi zevklerine uygun bir ev yaratmayı tercih ederken, diğerleri hemen kullanabilecekleri, maliyetini baştan öngörebilecekleri mülklere yöneliyor.

Demir, "Önemli olan satın alma bedeliyle birlikte toplam yatırım maliyetini doğru hesaplamak. Ucuz alınan bir taş evin mutlaka ekonomik bir yatırım olacağı düşüncesi yanıltıcı olabilir" uyarısında bulunuyor.

Restorasyonun yalnızca estetik bir yenileme olarak görülmemesi gerektiğini belirten Köşkeroğlu da her yenilenmiş taş evin doğru restore edilmiş taş ev anlamına gelmediğini söylüyor. Özgün taş işçiliği, nem ve yalıtım sorunları, statik güvenlik, tesisat ve koruma mevzuatına uygunluğun mutlaka incelenmesi gerektiğini vurguluyor. Tescilli yapılarda ilgili koruma kurulu kararları ve onaylı projelerin esas alınması gerektiğini hatırlatan Köşkeroğlu, satın alma bedeliyle birlikte restorasyon bütçesinin, finansman maliyetinin ve beklenmeyen giderlerin de hesaplanmasını öneriyor.

ARZI SINIRLI OLAN BİR PİYASA

Taş evlerin yatırım değerini belirleyen bir diğer unsur ise özellikle tarihi yerleşimlerdeki özgün yapı stokunun sınırlı olması. Yeni taş evler inşa edilebilse de geçmişin mimari karakterini, sokak dokusunu ve tarihi kimliğini aynı şekilde yeniden üretmek mümkün değil.

Doğru fiyatlandırılmış, hukuki ve teknik sorunları çözülmüş, iyi restore edilmiş taş evlerin piyasada rekabet avantajına sahip olduğunu belirten Seran Köşkeroğlu, bu noktada sınırlı arzın önemine dikkat çekiyor.

Köşkeroğlu, "Yeni bir konut projesi geliştirebilirsiniz ama Ayvalık'ın tarihi sokaklarını veya Cunda'nın özgün mimari kimliğini yeniden inşa edemezsiniz. Taş ev satın almak geçmişten bir yapı devralmaktır. Doğru taş eve yatırım yapmak ise o yapının gelecekteki değerine ortak olmaktır" diyor.

Taş evlerin değerini yalnızca büyüklükleriyle ölçmenin doğru olmayacağını vurgulayan Köşkeroğlu, değerlendirmesini şu sözlerle tamamlıyor: "Gerçek lüks her zaman daha büyük veya daha yeni olan değildir. Bazen gerçek lüks, bir daha üretilemeyecek kadar özgün olana sahip olmaktır."

EN ÇOK TALEP GÖREN DESTİNASYONLAR

İZMİR

İzmir'in üç gözde ilçesi, taş ev kültürü açısından mimari ve doku olarak farklı karakterlere sahip.

Urla: Şu an taş ev piyasasında en yüksek bütçeli ve en popüler ilanların yer aldığı bölge. Merkez Sanat Sokağı genellikle avlulu, bitişik nizam veya müstakil tarihi Rum evleri yoğunlukta. Sanat Sokağı'na yakın 140 ile 195 m² arasındaki masrafsız avlulu taş evler 10.250.000 ile 16.500.000 TL bandında listeleniyor. Komple kargir binalar ise 30.000.000 TL seviyelerine çıkabiliyor. Özbek köyü merkezinde 6.250.000- 6.700.000 TL bandında köy tipi taş ev ilanları bulunurken, Gülbahçe tarafında tarihi sarnıcı olan çok özel tescilli taş mülkler 51.000.000 TL üstünü görebiliyor.

Seferihisar: Türkiye'nin ilk "Cittaslow" (Sakin Şehir) unvanlı yeri Sefehisar Urla'ya kıyasla daha makul fiyatlı alternatifler sunuyor. Sığacık Kaleiçi dar sokaklardaki tarihi taş ev konseptindeki mülkler 22.000.000- 23.500.000 TL civarında alıcı arıyor. Ulamış ve Orhanlı köyleri kerpiç ve taş dokulu eski köy evleri niteliğindeki mülkler 6.950.000 ile 13.800.000 TL arasında değişiyor.

Eski Foça Merkez: Sahile ve limana yürüme mesafesinde, iyi restore edilmiş, aslına uygun yenilenmiş taş evlerin fiyatları 18.000.000 TL'den başlayıp, denize sıfır tescilli taş villalarda 75.000.000 TL'ye kadar geniş bir skalaya yayılıyor. Merkezde daha küçük taş evleri 13.500.000 TL civarında da bulmak mümkün.

Kozbeyli köyü: Taş mimarisiyle ünlü bu köyde restorasyon isteyen taş ev yapıları 3.850.000 TL ile 7.800.000 TL arasında değişen fiyatlarla bulunabiliyor.

MUĞLA

Abdullah GÖKSU / Doğal Taşev Deka İnşaat Yöneticisi

"Maliyeti belirleyen unsurlardan biri de işçilik"

Çanakkale merkezli Doğal Taşev Deka İnşaat olarak 3. Kuşaktır doğal taş yapılar inşa ediyoruz. Sıfırdan bir taş ev yaptırmanın maliyeti projesine göre değişiyor. Betonarme karkas ve taş kaplama evin inşaat maliyeti ortalama metrekare fiyatı 25-35 bin lira arasında. Yığma taş ev yoğun ve nitelikli usta işçiliği gerektirdiğinden fiyatları 35.000 TL ile 45.000 TL+ seviyelerine çıkabiliyor. 100 metrekare büyüklüğünde anahtar teslim bir taş ev projesi, malzeme standardına göre 3.000.000 TL ile 4.500.000 TL arasında bir bütçeyle hayata geçiyor. Projelerimizde sıklıkla Antalya Manavgat taşı veya arsa/bölge taşlarını tercih ediyoruz. Taşın şantiyeye olan mesafesi ve lojistik giderleri doğrudan fiyatı etkiliyor. Taş ev maliyetinin en büyük kalemi ustalık. Taşların tek tek elden geçirilmesi, yontulması, çift sıra örülmesi ve derz dolgularının yapılması tamamen el emeğine dayalı. Duvarların kalınlığı (genelde 40-50 cm), çift sıra örgü yapılması ve iki taş duvar arasına ısı/su yalıtımı (izolasyon) uygulanması da maliyette belirleyici oluyor. Arsa, işçilik, malzeme ve ruhsat maliyetleri açısından Bodrum, Denizli, İzmir vs gibi sahil kesimlerinde kar marjı yüksektir. Orada taş evin arsa maliyeti de yüksektir. Taş evlerin alıcıları genelde esnaf ve ticaretle uğraşanlar. Memur veya sabit gelirli kesimin payı çok düşük. İstanbul'dan kaçıp kafayı dinlemek isteyenler doğal ortamda, doğal bir taş evde vaktini geçiriyor. Bazı bölgelerde apart olarak kiralamak üzere yatırım yapanlar da oluyor. Sapanca, Sakarya, İzmir, Foça gibi. Ama çoğunlukla müşterilerimiz kendisi kalmak için inşa ettiriyor.

İsa USTA / Marmara Taşev Yapı Restoratörü

"Yanlış restorasyon tarihi yapıyı bozabilir"

Taş ev yapım maliyeti kullanılan taşın türünden projeye göre farklılık gösterir. 150 metrekare bir evi 6 milyon ile 12 milyon arası sıfırdan inşa edebilirsiniz. Taş evi Doğu bölgelerinde yaptırmak daha ekonomik olabilir. Çünkü orda malzeme ve ücretler daha ekonomik seviyelerde. Taş ev yapımında kalite ve güven, her bir taşın doğru usta eliyle işlenmesinden geçiyor. Türkiye'de sayı olarak 20 bin usta görünür ama işini gerçekten iyi bilen en çok 100-200 kişidir. Ben 9 yıl yurtdışında bu işin eğitimini aldım. Mesela restorasyonlarda çimento kullanılıyor, oysa çimento taşın nefes alışını kesiyor, rutubet ve kusma yapabiliyor. Biz hidrolik kireç kullanıyoruz. Bize göre taş ev, sadece bir yapı değil; özgürce yaşamanın simgesi. Bu yüzden projelerde sadece duvar örmeye değil, taşın ve estetiğin doğal uyumunu yakalamaya odaklanıyoruz. Türkiye'nin çeşitli yerlerinde sıfırdan yapım ve restorasyon işlerimiz var. Mesela Gökçeada'da bir Rum köyündeki eski bir otelin restorasyon işini aldık. Restorasyon 9 ay sürebiliyor. Ama işin zor kısmı, hakiki bir usta bulmak. Eski bir evi restore ettirmek aslında daha ekonomik. Çünkü ortada bir malzeme var, statik duvar, zemin vs. Ama bunu da herkese yaptırmamak lazım.

Taş ev yatırımında Kuzey Ege fırsatları

Coldwell Banker İDA & Körfez Broker/Owner Seran Köşkeroğlu Kuzey Ege'de taş ev denildiğinde ilk akla gelen bölgelerin Ayvalık merkez, Cunda Adası ve Küçükköy olduğunu, ancak bu üç bölgenin de kendi içerisinde farklı bir alıcı kitlesi ve fiyat dinamiği bulunduğunu ifade ediyor:

"Cunda Adası, tarihi dokusu, gastronomisi, denizle ilişkisi ve uluslararası bilinirliği sayesinde üst segment alıcıların öncelikli tercihleri arasında. İyi restore edilmiş, özgün mimarisini koruyan ve doğru konumda bulunan bir taş ev burada prestij gayrimenkulü olarak değerlendiriliyor. Ayvalık merkezde Macaron olarak bilinen tarihi mahalle dokusu, İsmetpaşa, Fevzipaşa-Vehbibey, Sakarya ve Hayrettinpaşa çevresi öne çıkıyor. Sokak dokusu, avlu, deniz manzarası, araç erişimi ve yapının özgünlüğü fiyatı ciddi şekilde etkiliyor. Küçükköy, sanat ve kültürle kurduğu ilişki sayesinde farklı bir kimlik kazandı. Özellikle yaratıcı sektörlerden gelen alıcılar ve butik işletme kurmak isteyen yatırımcılar için dikkat çekici bir merkez.

Daha ulaşılabilir alternatif arayan yatırımcılara Gömeç'in kırsal yerleşimlerini, Burhaniye'nin tarihi köylerini, Havran'ı ve Edremit'in eski köy dokusunu koruyan mahallelerini öneriyorum. Önümüzdeki yıllarda Kuzey Ege'nin mimari kimliğini koruyan, yaşam kalitesini yükselten ve doğru restorasyonla geleceğe taşınan gayrimenkullerinin daha fazla ayrışacağını düşünüyorum."

Dialog Göktürk Gayrimenkul uzmanı Engin Demir de Ayvalık merkezde Hayrettinpaşa, İsmetpaşa ve Fevzipaşa-Vehbibey çevresinin hem yaşam hem de yatırım amaçlı ilgi gördüğünü, Küçükköy'ün ise sanat ve kültürle şekillenen dönüşümü sayesinde farklı bir alıcı kitlesine hitap ettiğini ifade ediyor. Demir'e göre daha ulaşılabilir alternatifler arayanlar için merkezdeki Fethiye, Hamdibey ve Zekibey gibi mahallelerde de seçenekler bulunabiliyor.

Engin Demir "Ancak taş ev piyasasında mahalle adından hareketle fiyat değerlendirmesi yapmak yanıltıcı olabilir. Aynı sokakta bulunan iki ev arasında bile ciddi değer farkları görebiliyoruz. Bugünkü ilan piyasasına baktığımızda Ayvalık merkezde 80–120 metrekare büyüklüğünde, oturulabilir durumdaki bir taş ev için yaklaşık 7–15 milyon TL aralığından söz edebiliriz. Elbette iyi bir restorasyon, bahçe, avlu, teras veya deniz manzarası bu fiyatların üzerine çıkılmasına neden olabiliyor. Cunda'da ise aynı büyüklükteki nitelikli taş evlerde 15–25 milyon TL ve üzerindeki fiyatlarla karşılaşmak mümkün. Özel konumlu, geniş bahçeli ya da farklı kullanım potansiyeline sahip mülklerde rakamlar çok daha yüksek olabiliyor" diyor.

Burç DAĞKAYA / Kapadokya Remax Gayrimenkul Uzmanı

"Daha çok otel yatırımcıları talep ediyor"

Kapadokya'da taş evlerin genel alıcı kitlesini butik otel yatırımcıları oluşturuyor. Bu evler çok eski, vatandaşlar restorasyonla uğraşmak istemiyor. Ticari olarak değerlendirilebildiği için otel yatırımcıları gerekli masrafları yapıp yatırımını yapıyor. Genel piyasada bir durgunluk olduğu için bundan son bir yıldır taş ev piyasası da etkileniyor. Çünkü turizmde de sıkışıklık oldu. Bir yıl önce en kötü yerdeki bağ bahçeler bile hemen satılırdı, şimdi iyi konumdaki yerler aylarca ilanda bekliyor. Ben bunu altın piyasasına bağlıyorum. Bu bölgenin yatırımcısı aynı zamanda altın yatırımcısı. Altın fiyatları dalgalandığı için karlı bir şekilde altından çıkıp gayrimenkule yönelemediler. Bizim bölgemizde Göreme, Uçhisar pahalı bölgeler. Ürgüp, Ortahisar ise daha ulaşılabilir fiyatlardan ev alınabilecek yerler. Eski bir taş evi buralarda 6-8 milyon TL arası alabilirsiniz. Tabi taş evlerin müstakil evler kadar hızlı satıldığını söyleyemem çünkü alıcısı farklı bir kitle. Ama hızlı kiralanabilir. Mesela otel yatırımcıları bir taş ev kiralayıp 1-2 yıl deneyelim, buradaki sonuca göre yatırım yapalım diyebiliyor.

TAŞ EV YAPTIRMAK KAÇA MAL OLUYOR?

Hazır bir taş ev satın almak ya da tarihi bir yapıyı restore etmek yerine sıfırdan inşa ettirmek isteyenlerin karşısına farklı maliyet seçenekleri çıkıyor. Yapım tekniği, kullanılan taşın türü, işçilik kalitesi ve inşaatın yapılacağı bölge toplam bütçeyi belirliyor. Sektör temsilcilerinin verdiği bilgilere göre betonarme karkas üzerine taş kaplama yapılarda metrekare maliyeti 25 bin ile 35 bin TL arasında değişirken, geleneksel yığma taş yapılarda bu rakam 35 bin TL'den başlayıp 45 bin TL'nin üzerine çıkabiliyor.

Çanakkale merkezli Doğal Taşev Deka İnşaat yöneticisi Abdullah Göksu, 100 metrekarelik anahtar teslim bir taş evin malzeme standardına göre 3 milyon ile 4,5 milyon TL arasında bir bütçeyle inşa edilebildiğini belirtiyor. Marmara Taşev Yapı Restoratörü İsa Usta ise 150 metrekarelik bir taş evin maliyetinin proje özelliklerine bağlı olarak 6 milyon ile 12 milyon TL arasında değişebileceğini ifade ediyor. İki uzmanın verdiği rakamlar, taş evlerde tek bir metrekare maliyetinden söz etmenin güç olduğunu gösteriyor. Özellikle nitelikli taş işçiliği, malzemenin temin edildiği yer ve nakliye giderleri maliyetleri önemli ölçüde etkiliyor. Bu tutarlar uzmanların proje örneklerine dayalı tahminleri olup standart bir sektör fiyatını temsil etmiyor. Arsa bedeli, ruhsat, proje, altyapı ve çevre düzenlemesi gibi giderlerin tekliflere dahil olup olmadığının ayrıca sorgulanması gerekiyor.

MEVZUATA DİKKAT!

Taş evler konusuna bir başka önemli nokta da mevzuat. Köy yerleşik alanındaki bazı yapılarda ruhsat muafiyeti bulunabiliyor; ancak bu, projesiz veya izinsiz inşaat yapılabileceği anlamına gelmiyor. Valilik onayı, muhtarlığa bildirim ve teknik koşullar söz konusu olabiliyor.