Türkiye’nin yeni yatırım sahası

GİRİŞ TARİHİ: 21.11.2026 GİRİŞ TARİHİ: 11:15 SON GÜNCELLEME: 23.11.2026 00:01
Türkiye 1 gigavat kapasite, 10 milyar dolar özel sektör yatırımı ve 3 milyar dolarlık kamu desteğiyle, yapay zeka çağının dijital altyapı üssü olmayı hedefliyor. Fiberden bulut altyapısına yeni dijital yatırım ekosistemi hayata geçirilecek. 2030’a kadar 3 trilyon dolara yaklaşması beklenen küresel veri yatırımı dalgasından güçlü pay alınması bekleniyor.

HÜLYA GENÇ SERTKAYA/ Dünyada yapay zêka yatırımları veri merkezlerini yeni nesil üretim altyapılarına dönüştürürken, Türkiye de küresel yatırım yarışında kapasitesini büyütmek için vites yükseltiyor. 2030'a kadar veri merkezi kurulu gücünü en az 1 gigavata çıkarmayı hedefleyen Türkiye, yapay zekâ, bulut ve veri merkezi altyapısı için ağırlıklı olarak özel sektör kaynaklı en az 10 milyar dolarlık yatırımı harekete geçirmeye hazırlanıyor. Kamunun yaklaşık 3 milyar dolarlık destek ve teşvik setiyle bu yatırımı tetiklemesi öngörülüyor. Küresel veri merkezi yatırımlarının 2030'a kadar 3 trilyon dolara yaklaşmasının beklendiği yeni dönemde, Türkiye'nin bu yatırım dalgasından güçlü bir pay alması beklentiler arasında. Türkiye bölgesel veri ve bulut üssü olma hedefine, yüksek kapasiteli çok sayıda veri merkezinin yanı sıra omurga, lisanslama, güvenlik ve yatırım ikliminin birlikte olgunlaştıran adımlarla ilerlerken, pazarın farklı ölçeklerdeki işletmecilere açık olduğu, bugünkü seviyeden bakıldığında yaklaşık 750 MW'lık ilave kapasite oluşturacak önemli bir yatırım alanı bulunduğu vurgulanıyor. Turkcell-Google Cloud iş birliği, Türk Telekom ve Vodafone'un yeni yatırımları, TÜRKSAT'ın Gölbaşı Veri Merkezi projesi ve Rönesans-Digital Realty ortaklığı, küresel aktörlerin Türkiye'ye ilgisi, Türkiye'de veri merkezi ekosisteminin artık yalnızca bir gelecek vizyonu olmaktan çıkıp, somut yatırım kararlarına dönüştüğünü gösteriyor. Öte yandan; Türkiye'nin bölgesel veri ve bulut üssü olma hedefi ekonomiyi doğrudan büyütecek stratejik bir ekonomik sıçrama tahtası olarak görülüyor. Ayrıntılar …

"ALTYAPIYLA BÖLGESEL ÜS İDDİAMIZI DA GÜÇLENDİRİYORUZ"

PARA Dergisi'nin sorularını yanıtlayan Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin bölgesel bir veri ve bulut üssü olmasını, bugün artık uzak bir hedef olarak değil, devlet politikasının parçası olarak ele aldıklarını söylüyor. Verinin; yalnızca teknolojik bir konu olmaktan çıkıp, ekonomik değer, siber dayanıklılık ve milli egemenlik meselesi haline geldiğine işaret eden Uraloğlu, "Bir ülkenin gücünü bundan sonra veriyi kendi topraklarında barındırabilmesi, işleyebilmesi, koruyabilmesi ve hizmete dönüştürebilmesi belirliyor. Bu hedefle ülkemizin yalnız kendi ihtiyacını karşılamasını değil; çevre coğrafyanın veri trafiği, bulut hizmetleri ve dijital altyapı talepleri için de güvenilir bir merkez olmasını amaçlıyoruz. Bu hedefin zeminini de haberleşme altyapısı oluşturuyor. 2026 yılı ikinci çeyreği itibarıyla fiber optik ağ uzunluğumuzu 720 bin kilometreye ulaştırdık. Bir önceki yılın aynı döneminde bu uzunluk 637 bin kilometreydi. Yani yalnızca bir yılda yaklaşık yüzde 13'lük bir büyüme sağladık. Genişbant internet abone sayımız 100.8 milyonu aştı, fiber internet abone sayımız 10.7 milyona yükseldi, fiberin sabit genişbant içindeki payı yüzde 50.5'e çıktı. 1 Nisan 2026 tarihinde ticari olarak başlattığımız 5G hizmetini vatandaşlarımız kısa sürede benimsedi ve abone sayısı 45 milyon bandına yaklaştı. Veri merkezlerini de bu omurganın üzerine kuruyoruz. Altyapıyı güçlendirdikçe bölgesel üs iddiamızı da güçlendiriyoruz" diye konuşuyor.

PAZAR FARKLI ÖLÇEKTE İŞLETMELERE AÇIK

Lisanslama tarafında elektronik haberleşme piyasasını, 5809 sayılı Kanun kapsamında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) eliyle düzenlediklerine dikkat çeken Uraloğlu, "Veri merkezlerinin uluslararası omurgaya, IP transit hizmetlerine ve karasal fiber altyapıya erişimini de bu çerçevenin içinde ele alıyoruz. Halihazırda elektronik haberleşme sektöründe 417 işletmeci faaliyet göstermekte olup, altyapı işletmeciliği kapsamında 221 yetkilendirme bulunuyor. Bu tablo, pazarın farklı ölçeklerdeki işletmecilere açık olduğunun en somut göstergesidir.

Yaklaşımımız, yatırımcının önüne yeni bürokratik engeller çıkarmak değil; belirsizliği azaltmak, rekabeti korumak ve bağlantı süreçlerini öngörülebilir hale getirmek. İşletmecilerimizin mevcut şebekelerden yararlanabilmesi için IP transit, ortak yerleşim ve tesis paylaşımına dair referans teklifler ile toptan erişim mekanizmalarını devreye alıyoruz. Fiber tarafında geçiş hakkı, tesis paylaşımı, ortak yerleşim ve toptan erişim araçlarını aktif olarak işletiyor; altyapı paylaşımı, toptan erişim ve işletmeci değişikliğinin dijitalleştirilmesiyle maliyet ve erişim engellerini kaldırıyoruz. Veri merkezi yatırımlarını desteklemek için yalnızca 'erişim imkânı' sunmayı yeterli görmüyoruz. Kapasiteyi, güzergâh çeşitliliğini, yedekliliği ve maliyeti aynı bütünün parçaları olarak değerlendiriyoruz" diyor.

GÜVENLİK STARDARTLARI BAŞTAN NETLEŞTİRİLİYOR

Uraloğlu, özellikle hiper ölçekli yatırımlarda enerji temini, yer seçimi, omurgaya erişim ve güvenlik standartlarının baştan netleşmesini esas aldıklarını belirtiyor. İnternet değişim noktalarını da aynı stratejinin parçası olarak gördüklerini ifade eden Uraloğlu, "Yurt içi trafiğin mümkün olduğunca Türkiye içinde değişmesini; gecikmeyi düşürmek, hizmet kalitesini yükseltmek ve dışa bağımlılığı azaltmak için gerekli görüyoruz. 2019 yılında yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nde işletmecilerin Türkiye'de internet değişim noktası kurmasına yönelik irade ortaya konmuştu. Sahada uluslararası nitelikte değişim noktaları faaliyet gösteriyor. Meseleyi yalnızca bir noktanın varlığı olarak değil; işletmecilerin bu yapılara etkin katılması ve veri merkezleriyle entegrasyonun güçlenmesi olarak ele alıyoruz" şeklinde konuşuyor.

İDN'LERİN KURULMASINA YÖNELİK USUL VE ESASLAR

Bu alanda yeni dönemin somut düzenleyici çerçevesini de kurduklarını söyleyen Uraloğlu, sözlerini şöyle sürdürüyor: "2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nın 577.3 numaralı tedbiri doğrultusunda Bakanlığımız ile BTK koordinesinde yurt içindeki paydaşlarla teknik ve idari toplantılar düzenledik; yurt içi ve yurt dışı internet değişim noktalarını yerinde inceledik. Elde ettiğimiz sonuçlarla İDN'lerin kurulmasına yönelik usul ve esasları belirliyor, kurulum ve mevzuat süreçlerini tamamlamayı planlıyoruz. Mayıs 2026'da tüm işletmecilerimize, yurt içi trafiklerini ülke içerisinde tutmaları için gerekli tedbirleri almaları hususunda talimat verdik. Amacımız; taşıyıcı tarafsızlığını gözeten, rekabeti zedelemeyen ve veri merkezlerinin düşük gecikmeli bağlantı ihtiyacını karşılayan bir ekosistem oluşturmak. Kamu ve özel sektör olarak bu yürüyüşü birlikte sürdürüyoruz. Mesela, Temmuz ayında TÜRKSAT eliyle Ankara Gölbaşı'nda kamunun kritik yükünü taşıyacak büyük bir veri merkezimizin temelini attık. Özel sektör tarafında ise uluslararası ortaklıklarla yeni kapasiteler devreye giriyor. Bölgesel veri üssü olma hedefinin, az sayıda tesisle değil; yüksek kapasiteli çok sayıda veri merkezinin yanı sıra omurga, lisanslama, güvenlik ve yatırım ikliminin birlikte olgunlaşmasıyla kurulacağını çok iyi biliyoruz."

"YENİ YATIRIM DALGASINDAN GÜÇLÜ PAY ALMAK İSTİYORUZ"

Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Coştu ise, ekonomisinin büyüklüğü ve dinamizmi, teknoloji geliştirme ve kullanma kabiliyeti ve iştahı, jeopolitik avantajları gibi hususlar dikkate alındığında, Türkiye'nin bölgesel bir veri ve bulut üssü olabilecek güçlü bir potansiyele sahip olduğuna inandıklarını vurguluyor. Coştu, "Bunu aynı zamanda yapay zekâ stratejimizin temel unsurlarından biri olarak görüyor, dolayısıyla bu potansiyelin hayata geçmesi için de kararlılıkla çalışıyoruz" ifadelerini kullanıyor.

Bugün veri merkezlerini yalnızca verilerin depolandığı fiziksel altyapılar olarak değerlendirmenin artık yeterli olmadığını söyleyen Coştu, şunları aktarıyor:

"Yapay zekâ çağında veri merkezleri; verinin işlendiği, yapay zekâ modellerinin eğitildiği ve çalıştırıldığı, dijital hizmetlerin üretildiği yeni nesil üretim altyapılarına dönüşüyor. Bir başka ifadeyle, sanayi devriminde üretim kapasitesi ne kadar stratejikse, yapay zekâ çağında da hesaplama kapasitesi giderek benzer bir stratejik önem kazanıyor.

Küresel gelişmeler de bunu açık biçimde ortaya koyuyor. Tahminler küresel veri merkezi kapasitesinin 2030'a kadar mevcut seviyesinin iki katına kadar büyümesini öngörüyor. Bu büyümenin hiç şüphesiz ana kaynağı yapay zekâ olacak. 2030'a gelindiğinde toplam veri merkezi iş yükleri içerisinde yapay zekâ iş yüklerinin en büyük paya sahip olacağı öngörülüyor. Bu büyümenin gerektireceği toplam yatırımın ise 3 trilyon dolara yaklaşabileceği değerlendiriliyor. Dolayısıyla önümüzde yalnızca bir dijitalleşme dalgası değil, küresel ölçekte yeni bir altyapı yatırım döngüsü var. Türkiye olarak bu dönüşümün dışında kalmak istemiyoruz; aksine coğrafi konumumuzu, büyük ve dinamik iç pazarımızı, gelişmiş telekomünikasyon altyapımızı ve teknoloji ekosistemimizi kullanarak bu yeni yatırım dalgasından güçlü bir pay almak istiyoruz."

10 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM

Haziran ayında açıkladıkları Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nda bu nedenle hesaplama altyapısını yapay zekâ kapasitesinin temel bileşenlerinden biri olarak ele aldıklarını vurgulayan Coştu, 2030 yılına kadar veri merkezi kurulu gücünü en az 1 GW seviyesine çıkarmayı ve veri merkezi, bulut ve yapay zekâ altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı yatırımı harekete geçirmeyi hedeflediklerini söylüyor. Coştu, "Bugünkü seviyeden baktığımızda, önümüzde yaklaşık 750 MW'lık ilave kapasite oluşturacak önemli bir yatırım alanı bulunuyor. İlan ettiğimiz HIT-30 destek çağrılarına büyük bir ilgi olduğunu ifade edebilirim. Büyük ölçekli ve nitelikli yatırım planlarını değerlendiriyoruz. Yakaladığımız ivme ve olgunlaşmakta olan yatırım planları ile koyduğumuz hedef uzak bir hedef gibi görünmüyor. Ancak vurgulamak isterim ki bizim açımızdan mesele yalnızca MW rakamını büyütmek değil. Yeni kapasitenin yüksek enerji verimliliğine sahip, yüksek yoğunluklu GPU ve hızlandırıcı altyapılarını destekleyebilen, yapay zekâ iş yüklerine hazır ve küresel ölçekte rekabetçi bir kapasite olması gerekiyor. Nihai hedefimizi de bu çerçevede tanımlıyoruz: Türkiye'yi yalnızca verinin depolandığı değil; verinin işlendiği, yapay zekâ modellerinin geliştirildiği ve çalıştırıldığı, bölgeye bulut ve hesaplama hizmetleri sunabilen bir teknoloji üssü haline getirmek istiyoruz" diye konuşuyor.

KAMU DESTEĞİ KALDIRAÇ OLARAK KULLANILACAK

Bakan Yardımcısı Coştu, 3.1 milyar dolarlık kamu desteğiyle 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımının nasıl harekete geçirileceğini de dile getiriyor. HIT-30 Programı kapsamında Veri Merkezi Çağrısı için 1.5 milyar dolar, Yapay Zekâ Çağrısı için ise 1.6 milyar dolar olmak üzere toplam 3.1 milyar dolarlık proje destek bütçesi ayırdıklarını söyleyen Zekeriya Coştu, buradaki temel yaklaşımlarının kamu desteğini yatırımın önünü açan ve özel sektörün yatırım kararını kolaylaştıran bir kaldıraç olarak kullanmak olduğunu vurguluyor. Coştu, şöyle devam ediyor:

"Bu iki çağrıyı birbirini tamamlayan iki yapı olarak düşünmek gerekiyor. Veri Merkezi çağrısıyla fiziksel ve dijital altyapıyı güçlendirirken, Yapay Zekâ çağrısıyla bu altyapı üzerinde sunulacak yüksek katma değerli bulut ve yapay zekâ hizmetlerini destekliyoruz. Bu yaklaşım, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planımızın enerji, hesaplama, altyapı, veri ve uygulama katmanlarını bir bütün olarak ele alan mimarisiyle de örtüşüyor. Dünyada bu alandaki yatırım kararlarının dinamikleri de hızla değişiyor. Veri merkezleri giderek daha büyük ölçeklere ulaşırken yatırım kararlarında finansmanın yanı sıra enerjiye erişim, bağlantı altyapısı ve yatırımın ne kadar hızlı devreye alınabileceği belirleyici hale geliyor. Nitekim enerjiye hızlı erişim, küresel yatırımcıların lokasyon tercihlerinde bugün en önemli kriterlerden biri haline gelmiş durumda. Bu nedenle bizim sunduğumuz model yalnızca klasik bir yatırım teşvik paketinden ibaret değil. Hibe, vergi teşvikleri, nitelikli istihdam destekleri ve uygun finansman imkânlarının yanında, enerji, bağlantı ve yatırım yeri gibi kritik altyapı ihtiyaçlarını da yatırımcılarla birlikte değerlendiriyoruz. Yapay Zekâ Eylem Planımızda öngördüğümüz Yapay Zekâ Büyüme Bölgeleri de bu anlayışın bir parçası. Yatırımcıların enerji ve dijital altyapıya hazır biçimde erişebildiği, büyük ölçekli yatırımların daha hızlı hayata geçirilebildiği bir yatırım ortamı oluşturmak istiyoruz."

YATIRIMDA ÇARPAN ETKİSİ…

Coştu, destek yaklaşımının diğer önemli bir boyutunu ise talep tarafında kurguladıklarını vurguluyor. Tüm ekonomik faaliyet alanlarında dijital dönüşümü hızlandırmak istediklerini söyleyen Coştu, "KOBİ'lerin rekabetçiliğini artırmak için yapay zekâdan daha fazla istifade etmelerini amaçlıyoruz. Diğer taraftan, bu dijital dönüşüm sürecinde kullanılacak, ihracat potansiyeline sahip yapay zekâ ürün ve çözümlerinin teknogirişimlerimiz tarafından geliştirilmesini arzu ediyoruz. Bu bakışla, girişimlerimiz için güvenilir hesaplama altyapılarını erişilebilir kılacak destekleri hayata geçiriyoruz. Yapay Zekâ Stratejimizdeki Herkes için GPU yaklaşımı bunun bir yansıması. KOSGEB aracılığıyla teknogirişimlere sunmaya başladığımız yapay zekâ kredisi bunun somut bir örneği. Dolayısıyla 3.1 milyar dolarlık destek hacmini 10 milyar dolarlık yatırım hedefinden bağımsız görmüyoruz. Kamu desteğiyle yatırımın riskini ve başlangıç maliyetini azaltırken, özel sektör sermayesini çok daha büyük ölçekte harekete geçirmeyi amaçlıyoruz. Hedefimiz sadece daha fazla sunucunun Türkiye'de bulunması değil. Türkiye'de yüksek katma değerli bulut hizmetlerinin geliştirilmesini, yapay zekâ modellerinin eğitilmesini ve çalıştırılmasını, işletmelerimizin ve girişimlerimizin dünya standartlarında hesaplama kapasitesine erişebilmesini istiyoruz. Böylece yaptığımız altyapı yatırımı, ekonominin tamamında bir verimlilik ve teknoloji çarpanı oluşturacak" diye konuşuyor.

COĞRAFİ VE STRATEJİK KONUM BÜYÜK AVANTAJ

Türkiye'nin coğrafi ve stratejik konumu AWS, Google, Microsoft gibi küresel hyperscalerları çekmek için avantaj sağlıyor mu? Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Coştu'ya göre, Türkiye'nin en büyük avantajı, öncelikle kendi potansiyeli. Türkiye'nin genç ve büyük bir nüfusa, gelişmiş ülkeler kategorisine ulaşan bir ekonomik büyüme ve refah seviyesine, önemli bir kapasiteye erişmiş teknoloji ekosistemine sahip olmasının küresel oyuncular açısından en belirleyici cazibe unsuru olduğunu vurgulayan Coştu, "Ancak bununla birlikte, hiç şüphesiz Türkiye'nin coğrafi ve stratejik konumu da büyük avantaj getiriyor. Konumu ve bağlantısallığı, düşük gecikme sürelerinin giderek daha kritik hale geldiği bulut ve özellikle yapay zekâ hizmetlerinde önemli bir avantaj oluşturuyor. Bunun da ötesinde, jeopolitik riskler karşısında sağladığı güven ve istikrar, Türkiye'yi bölgesinde ön plana çıkarıyor. Şunu da açıkça ifade etmek gerekir: Uluslararası yatırımlarda bu temel unsurlarla birlikte birçok parametre bütüncül bir şekilde ele alınıyor. Büyük ölçekli bulut yatırımlarında kesintisiz ve rekabetçi enerji arzı, fiber bağlantı, uluslararası veri yolları, gecikme süreleri, yatırımın devreye alınma hızı, düzenleyici çerçeve ve nitelikli insan kaynağı gibi birçok unsur birlikte değerlendiriliyor" şeklinde konuşuyor.

KÜRESEL BULUT SAĞLAYICILARLA İŞ BİRLİKLERİ

"Biz de Türkiye'nin mevcut avantajlarını bu gerçekliğe göre güçlendirmeye çalışıyoruz" diyen Coştu, güvenilir ve rekabetçi enerji arzını, yenilenebilir enerji potansiyelini, güçlü fiber ve uluslararası bağlantı altyapısını, uygun yatırım alanlarını, veri yönetimi ve güvenliğine ilişkin mevzuat yaklaşımını değer önermelerinin parçaları olarak konumlandırdıklarını söylüyor. Coştu, şunları kaydediyor:

"Açıkçası bu konuda ortaya koyduğumuz yaklaşım ve adımlar, küresel oyuncular tarafında da karşılık buluyor. Bildiğiniz üzere, bu oyuncuların Türkiye'de halihazırda giriş niteliğinde yatırımları ve iş birlikleri bulunuyor. Turkcell ile Google Cloud arasında Türkiye'de hiper ölçekli bir bulut bölgesi kurulmasına yönelik iş birliğini de bu sürecin somut çıktılarından biri olarak görüyoruz. Benzer ölçekteki yatırımların ve iş birliklerinin önümüzdeki dönemde artacağına inanıyoruz. Türkiye'yi küresel bulut sağlayıcılarının sadece müşterilerinin bulunduğu bir pazar olmaktan çıkarıp, bölgesel operasyonlarının ve yapay zekâ altyapılarının konumlandığı stratejik merkezlerden biri haline getirmek istiyoruz."

"TURKCELL, DÖNÜŞÜMÜN TEMEL OYUNCULARINDAN"

Türkiye'nin Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Kafkaslar arasında bir veri ve bulut köprüsü olma vizyonunda özel sektör de yatırımlarıyla dönüşümün temel oyuncuları arasında yer alıyor. Bu şirketlerden biri de Turkcell. Coğrafi konumunun getirdiği avantajla Türkiye'nin; Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasında dijital köprü rolü oynayan bir ülke olduğunu dile getiren Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç, "Dinamik nüfusu, güçlü ekonomisi ve gelişmiş telekomünikasyon altyapısıyla bölgesel bir veri ve bulut üssü olma konusunda önemli bir potansiyele de sahip. Fakat coğrafi konum tek başına yeterli değil. Çeşitlendirilmiş ve yüksek kapasiteli uluslararası fiber bağlantıları, kesintisiz enerji, nitelikli insan kaynağı, siber güvenlik yetkinliği ve öngörülebilir bir düzenleyici ortam da en az o kadar önemli.

Turkcell olarak kendimizi bu dönüşümün temel oyuncularından biri olarak konumlandırıyoruz. Hedefimiz sadece Türkiye'de üretilen verinin ülkemizde kalmasını sağlamak değil; aynı zamanda Türkiye üzerinden geçen uluslararası veri trafiğini artırarak ülkemizi yakın coğrafyaya hizmet veren bölgesel bir veri ve bulut merkezi haline getirmek. Yapay zekâ teknolojisinin de etkisiyle günümüzde verinin üretilmesi ve korunmasıyla ilgili ihtiyaçlar hızla artarken, bu alandaki liderliğimizi yeni teknoloji yatırımlarıyla devam ettiriyoruz. Bu nedenle özellikle veri merkezi, bulut, siber güvenlik ve yönetilen hizmetlerimizin sinerjisiyle şebeke gücümüzü sürekli artırıyoruz. Bu çerçevede, küresel teknolojileri yerel altyapıyla buluşturmak amacıyla Google Cloud ile kuracağımız hiper ölçekli bulut bölgesi sayesinde Türkiye'nin dijital ekosistemi büyüyecek ve uluslararası rekabet gücü artacak. Ülkemizde üretilen veri, yine burada değere dönüşecek.

Türkiye; dijital varlıklarının ve bunlarla ilgili katma değerin yurt içinde korunduğu ve bölgesel bir inovasyon merkezi kimliğine kavuştuğu yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Tüm bu yatırımlardaki temel hedefimiz, Türkiye'yi yakın coğrafya için de verinin işlendiği, katma değere dönüştüğü ve bölge ülkelerine dijital hizmet olarak sunulduğu stratejik bir teknoloji merkezi haline getirmek" diye konuşuyor.

UZUN VADELİ VE ÖLÇEKLENEBİLİR DİJİTAL ALTYAPI

Turkcell olarak uzun yıllardır Türkiye'nin lider veri merkezi işletmecisi konumunda olduklarını söyleyen Koç, yatırımları yalnızca bugünün ihtiyacına göre değil, Türkiye'nin büyüyen bulut ve yapay zekâ talebini öngörerek planladıklarını vurguluyor. Halihazırda dört yeni nesil veri merkezinde yaklaşık 32 bin metrekare aktif beyaz alanla 4 binden fazla kurum ve şirkete hizmet verdiklerini belirten Koç, Ankara veri merkezinde 2026'nın ikinci çeyreğinde açtıkları beşinci modülle aktif kapasitelerini 54 MW'a ulaştırdıklarını hatırlatıyor. Koç, "Google Cloud iş birliği kapsamında ise üç yeni nesil veri merkezine yönelik çalışmalarımıza başladık. Yeni kapasiteyi talebin gelişimine paralel olarak fazlar hâlinde devreye alacağız. Bu yatırımların da katkısıyla, toplam veri merkezi kapasitemizi 2032 yılı sonuna kadar bugünkü seviyesinin iki katının üzerine çıkarmayı hedefliyoruz. Lokasyon seçiminde yüksek bağlantı kapasitesi, enerji altyapısı, güvenlik, ölçeklenebilirlik ve operasyonel süreklilik gibi birçok kriteri birlikte dikkate alıyoruz. Lokasyonlar aynı zamanda Google Cloud bölgesinin yüksek erişilebilirlik ve dayanıklılık gereksinimlerini destekleyecek şekilde planlanıyor. Bu yatırımlarla, yalnızca veri merkezi kapasitemizi büyütmekle kalmayacağız. Aynı zamanda Türkiye'nin artan bulut ve yapay zekâ ihtiyaçlarını karşılayacak, uzun vadeli ve ölçeklenebilir bir dijital altyapı oluşturmayı da hedefliyoruz" diye konuşuyor.

İZMİR VERİ MERKEZİ 4 EYLÜL'DE HİZMETE AÇILDI

Vodofane Türkiye de veri merkezi yatırımlarıyla gündemde. Vodafone Türkiye CEO'su Engin Aksoy'un açıklamalarına göre, Vodafone Türkiye, DAMAC Digital ile iş birliği sonucunda, 100 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirdiği İzmir Veri Merkezi'ni 4 Eylül 2026'da hizmete açtı. Vodafone'un Türkiye'deki altıncı veri merkezi olan tesis, 7 bin 500 metrekarelik alanı, uluslararası Tier III standartlarındaki yüksek altyapı güvenliği ve yapay zekâ iş yüklerine uyumlu ölçeklenebilir mimarisiyle öne çıkıyor. Vodafone Türkiye CEO'su Engin Aksoy, "Merkezimiz ilk aşamada 4 MW kapasiteyle hizmet verecek. Bu kapasiteyi 20 MW'a çıkarmayı planlıyoruz. Böylece toplam yatırımımız 300 milyon dolara ulaşacak. Yeni nesil GPU teknolojilerini destekleyen bulut tabanlı altyapımız sayesinde hem geleneksel hem de üretken yapay zekâ modelleri güvenli ve ölçeklenebilir biçimde çalıştırılabilecek. Kurumsal müşterilerimize veri barındırmanın yanı sıra bulut, bağlantı, yönetilen hizmetler ve siber güvenlik çözümleri de sunacağız. Böylece işletmelerin verilerini gerçek zamanlı analiz etmelerine, operasyonlarını optimize etmelerine ve karar alma süreçlerini hızlandırmalarına destek olacağız" diyor.

18 MİLYON EUROLUK KAPASİTE GENİŞLETME YATIRIMI

İzmir yatırımının yanı sıra mevcut veri merkezlerinin kapasitesini ve teknolojik yetkinliklerini de geliştirmeye devam ettiklerini söyleyen Aksoy, açıklamalarına şöyle devam ediyor:

"Bu kapsamda Ankara Pursaklar Veri Merkezi'nde 18 milyon euroluk kapasite genişletme yatırımı gerçekleştireceğiz. Artan talep ve ihtiyaçlara bağlı olarak yeni veri merkezleri kurmak ya da mevcut merkezlerimizin kapasitelerini artırmak da önümüzdeki dönemde gündemimize gelebilir. Bu yatırımlarla Türkiye'nin büyüyen veri işleme, bulut bilişim ve yapay zekâ kapasitesi ihtiyacına uzun vadeli, güvenli ve ölçeklenebilir bir altyapıyla yanıt vermeyi hedefliyoruz."

YENİ NESİL TEKNOLOJİLERİ DEVREYE ALIYOR

Türk Telekom, veri merkezlerinde enerji verimliliğini küresel standartların üzerine çıkaran yeni nesil teknolojileri devreye alıyor. ABD'deki 19. Türkiye Yatırım Konferansı'nda şirketin yatırım ve COP31 Küresel Dijital Dönüşüm ve Teknoloji destekçiliği kapsamındaki sürdürülebilirlik stratejilerini paylaşan Türk Telekom CEO'su Ebubekir Şahin de, Türkiye'nin dijital dönüşüm yolculuğu için 2005'ten bu yana 24.5 milyar dolar yatırım gerçekleştirdiklerini vurgulamıştı. Şahin, son beş yıldır sektörün yatırım lideri olarak dijital geleceğin inşasına yönelik çalışmaları sürdürürken, her adımı daha yeşil, daha adil ve daha yaşanabilir bir dünya hedefiyle attıklarını dile getirmişti.

STRATEJİK ORTAKLIK

Rönesans Holding, dünyanın en büyük veri merkezi platformlarından Digital Realty ile gerçekleştirdiği stratejik ortaklık kapsamında Ankara Temelli'de yeni nesil veri merkezi kampüsünün temelini geçen ay attı. Türkiye'nin yapay zeka, bulut teknolojileri ve veri depolama alanlarında artan altyapı ihtiyacına yanıt vermesi beklenen merkezin, uzun vadede 200 MW kapasiteye ve 3 milyar dolara kadar yatırım potansiyeline ulaşması öngörülüyor.

Türkiye'de bugüne kadar uluslararası ortaklarıyla birlikte yaklaşık 13 milyar dolarlık özel sektör yatırımı gerçekleştiren Rönesans Holding, küresel yatırım ve teknoloji ortaklıklarına dayanan büyüme modelini dijital altyapı alanına da taşıyor. Türkiye'nin dijital dönüşümünü destekleyecek bu yatırımın ilk fazında 22 MW'ın üzerinde IT kapasitesi ve yaklaşık 10 bin metrekarelik operatör bağımsız veri merkezi alanı oluşturulması planlanıyor. Ankara'nın ardından İstanbul'da da yeni bir veri merkezi kampüsü geliştirilmesi hedefleniyor.

Ankara ve İstanbul'da geliştirilmesi planlanan veri merkezi kampüsleri, Türkiye'de yüksek kapasiteli ve uluslararası standartlarda bir dijital altyapı platformunun oluşturulmasını hedefliyor.

İŞLEM KAPASİTESİNİN ETKİN KULLANIMI ÖNEMLİ

Türkiye, verilerin ülke içinde saklanmasını ve yönetilmesini sağlayan bulut çözümlerine, yüksek performanslı bilgi işleme ve yeni nesil veri merkezlerine yönelik yatırımlarını hızlandırırken, Türkiye'nin veri merkezi kapasitesini 1 GW'a çıkarma hedefi geçen ay dünyadan ve Türkiye'den teknoloji liderlerini İstanbul'da buluşturan GITEX Ai Türkiye'de gündeme getirilmişti. Google Cloud, HPE, NVIDIA, ASUS, Dell Technologies, Huawei, SAP ve TrendAI gibi küresel teknoloji devlerinin de aralarında olduğu dünyanın dört bir yanından katılımcıları ağırlayan teknoloji ve yapay zekâ etkinliği GITEX Ai Türkiye, YTÜ Yıldız Teknopark, İTÜ ARI Teknokent ve Teknopark Ankara başta olmak üzere Türkiye'nin önde gelen teknokentleri de girişimlerini küresel yatırımcılarla buluşturdu. Türkiye'nin unicorn ve büyüme aşamasındaki şirketlerini uluslararası pazarlara taşımayı hedefleyen Turcorn 100 Programı kapsamındaki 24 şirket de organizasyonda yer aldı.

"HEM KRİTİK DAR BOĞAZ HEM DE BÜYÜK BİR FIRSAT ALANI"

Bu arada, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Kalkınma Yolu Projesi'ni yalnızca demiryolu ve karayolundan ibaret görmüyor. Bakan Uraloğlu, Faw Limanı'ndan başlayarak Irak üzerinden Türkiye'ye, oradan da Avrupa'ya uzanan bu güzergâhı; enerji nakil hatları ve iletişim altyapısıyla birlikte planladıklarını söylüyor. Uraloğlu, "Irak makamlarıyla yaptığımız görüşmelerde, koridor boyunca fiber optik hatların projeye entegre edilmesi konusunda mutabakat oluştu. Yani fiziki ticaret koridorunu aynı zamanda dijital bir koridora dönüştürüyoruz.

Basra Körfezi'ndeki Al Faw iniş istasyonunu Türkiye üzerinden Avrupa'ya bağlayacak fiber optik hatların, küresel hiper ölçekli teknoloji şirketlerinin Türkiye'yi stratejik bir dijital üs ve veri koridoru olarak konumlandırmasını doğrudan hızlandıracağını değerlendiriyoruz. Irak'ta hâlihazırda FALCON ve GBI kablo sistemleri bulunmakta; GBI Kuzey Rotası Irak ile Türkiye üzerinden İstanbul'a, oradan da Frankfurt'a uzanıyor. Bu güzergâhı dijital ticaret için hem kritik bir darboğaz hem de büyük bir fırsat alanı olarak görüyoruz" diye konuşuyor.

YATIRIM KARARINDA İKİ KONU YAKINDAN İZLENİYOR

Küresel ölçekteki teknoloji şirketlerinin yatırım kararında iki hususu yakından izlediklerini dile getiren Uraloğlu, şu açıklamaları yapıyor:

"Birincisi güzergâh güvenliği ve jeopolitik süreklilik, ikincisi düşük gecikmeli uluslararası bağlantı. Son dönemde yaşanan küresel hadiselerle denizaltı kablolarındaki kırılganlıklar daha görünür hale geldi. Al Faw'daki mevcut sistemlerin sınırlı kapasitesine karşı karasal ağ çeşitliliğini güçlü bir kalkan olarak konumlandırıyoruz. Kalkınma Yolu ve uluslararası lojistik koridorları boyunca entegre edeceğimiz fiber hatlar, GBI Kuzey Rotası gibi mevcut bağlantıları güçlendirecek; denizaltı kablolarındaki olası risklere karşı güvenli, yüksek kapasiteli bir karasal alternatif oluşturacaktır. Orta Koridor ve mevcut uluslararası bağlantılarla birlikte değerlendirildiğinde ülkemiz, veri trafiği için hem geçiş hem de güvenli bir barındırma noktası haline geliyor. Bu iddianın arkasında köklü bir omurga birikimi bulunuyor. 1976'de Antalya-Catania arasında hizmete aldığımız denizaltı koaksiyel kablosundan, 1985'te Ankara-Gölbaşı arasına döşediğimiz ilk yeraltı fiber optik hattına; EMOS-1, TURMEOS-1, TURCYOS, ITUR, KAFOS, TBL, MEDTÜRK ve 2016'da tamamlanan SEA-ME-WE-5 projelerine uzanan tecrübemiz, Kalkınma Yolu boyunca kuracağımız yeni nesil hatların operasyonel gücünü ve güvenilirliğini üst seviyeye taşımaktadır."

"FİZİKİ TİCARET VE DİJİTAL TİCARET AYNI GÜZERGAHTA YÜRÜYECEK"

"Hiper ölçekli yatırımcı tek bir bina aramaz" diyen Bakan Uraloğlu, yedekli uluslararası çıkışın, öngörülebilir enerji, hukuki istikrar ve milisaniye düzeyinde erişimi de arayacağına dikkat çekiyor. Pazarın mevcut tablosunun bu avantajın görülmeye başlandığını gösterdiğini vurgulayan Uraloğlu, "Turkcell ile Google Cloud arasında imzalanan ve ülkemize ilk hiper ölçekli bölgesel veri merkezini kazandıran anlaşma bunun somut örneğidir. 2032 yılı sonuna kadar veri merkezi altyapısı ve bulut teknolojileri için Turkcell'in 1 milyar dolar, Google Cloud'un 10 yıllık program dâhilinde 2 milyar dolar olmak üzere toplam 3 milyar dolarlık yatırım planını devreye aldığını görüyoruz. Kurulacak merkez, Google Cloud'un dünya genelindeki 43'üncü bulut bölgesi olacak; hizmet sürekliliği için üç veya daha fazla erişilebilirlik alanından oluşacaktır. 2028-2029 döneminde tam operasyonel hale gelmesini planladığımız bu altyapının hazırlık dönemini, yerel ekosistemimizin bulut mühendisliği yetkinliği kazanması ve mevcut sistemleri hibrit bulut mimarisine taşıması bakımından tarihi bir fırsat olarak değerlendiriyoruz. Bu yatırımın Türkiye ekonomisine yıllık 5 milyar doların üzerinde katma değer sağlamasını bekliyoruz.

Kalkınma Yolu'nu hayata geçirirken iletişimi sonraya bırakmayı, bu ölçekteki bir projeyi eksik bırakmak olarak görüyoruz. Bu nedenle demiryolu, karayolu, enerji ve fiber hatlarının eşzamanlı planlanmasını esas alıyoruz. Öncelik demiryolu olmakla birlikte, iletişim altyapısının güzergâha entegre edilmesini baştan kararlaştırdık. Fiziki ticaret ile dijital ticaret aynı güzergâhta yürüyecektir. Fiziksel ticaret rotalarımızı yüksek kapasiteli fiber ağlarla güçlendirdiğimizde Türkiye, yalnızca yükün geçtiği bir ülke olmaktan çıkıp verinin işlendiği ve barındırıldığı bir merkeze dönüşecektir. Bu da hiper ölçekli şirketler için kalıcı bir tercih nedeni olacaktır" diye konuşuyor.

Abdulkadir URALOĞLU / Ulaştırma ve Altyapı Bakanı

"Bölgesel veri üssü hedefini ekonomik sıçrama tahtası olarak ele alıyoruz"

Türkiye'nin bölgesel veri ve bulut üssü olma hedefini salt bir inşaat veya donanım projesi olarak görmüyoruz. Bu vizyonu, gayrisafi yurt içi hasılamızı (GSYH) doğrudan büyütecek stratejik bir ekonomik sıçrama tahtası olarak ele alıyoruz. 2030 yılına kadar veri merkezi kurulu gücünü en az 1 gigavata çıkarmayı öngörüyoruz. Aynı dönemde yapay zekâ, bulut ve veri merkezi altyapısı için ağırlıklı olarak özel sektör kaynaklı en az 10 milyar dolarlık yatırımı harekete geçirmeyi; kamunun yaklaşık 3 milyar dolarlık destek ve teşvik setiyle bu yatırımı tetiklemeyi hedefliyoruz. Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı ile harekete geçirilecek kaynakların üreteceği katma değerin 1 trilyon lirayı aşmasını bekliyoruz. Devlet ve özel sektörün aynı yönde hareket etmesini bu hedefin temel şartı olarak görüyoruz. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'mızın yürüttüğü HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile yüksek teknoloji alanına toplam 30 milyar dolarlık bir kaynak ayırdık. Program kapsamındaki vergi teşviki, enerji desteği ve istihdam katkısı bu sürecin araçlarındandır. Veri merkezi, yapay zekâ, kuantum ve endüstriyel robot alanlarına özel açtığımız dört çağrının toplam bütçesi 4.4 milyar dolar; HIT-Veri Merkezi teşvik çağrımızın bütçesini 1.5 milyar dolar olarak belirledik. Bu kararlılığın küresel yatırımcı nezdinde de karşılık bulduğunu görüyoruz. Turkcell ile Google Cloud'un hayata geçireceği 3 milyar dolarlık bölgesel veri merkezi ve Vodafone'un İzmir'de kuracağı 100 milyon dolarlık tesis, doğrudan yabancı yatırımın somut örnekleridir. İstihdamı yalnızca tesis içindeki işletme kadrosuyla sınırlı düşünmeyi eksik buluyoruz. Veri merkezi yatırımı önce inşaat, enerji bağlantısı, soğutma, kabinet, yazılım ve siber güvenlik ekosistemini hareketlendirir; tesis işletmeye alındıktan sonra nitelikli, kalıcı istihdam oluşur. TÜBİSAD verilerine göre bilişim sektörümüz halihazırda 246 bin kişilik yüksek nitelikli mühendis ve yazılımcı kapasitesine ulaştı. Eylem Planı'nda 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin uygulama profesyonelinin yetiştirilmesini, bu dönüşümün insan kaynağı boyutu olarak görüyoruz. Kalkınma Yolu'nun entegre altyapısı tamamlandığında ise ilk etapta 100 bin, uzun vadede yan sektörlerle birlikte 1 milyonu aşkın yeni istihdam potansiyeli oluşacağını değerlendiriyoruz.

"Küresel yatırımlardan 5'te 1'inden fazlası veri merkezi yatırımları"

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 2025'te dünya genelinde açıklanan yeni uluslararası yatırım projelerinin toplam değerinin 5'te 1'inden fazlasını veri merkezi yatırımlarının oluşturduğuna dikkat çekiyor. Yaptığı bir açıklamada, 21'inci yüzyılda gerçekleşen sanayi devriminde enerji ve hammaddeye erişimin önemiyle bugün veriye sahip olmanın onu işleyerek ekonomik değere dönüştürmenin öneminin eşit olduğunu belirten Kacır, "Araştırmalar dünya genelindeki veri merkezlerinin toplam kurulu güç kapasitesinin 2025 yılındaki yaklaşık 103 gigawatt seviyesinden 5 yıl içinde 200 gigawatta ulaşacağını gösteriyor. Bu tablo, küresel teknoloji yarışında rekabetin yalnızca yeni teknolojiler geliştirmekle sınırlı kalmadığını, bu teknolojilere hayat verecek hesaplama kapasitesine ve dijital altyapılara sahip olmanın da stratejik bir üstünlük mücadelesine dönüştüğünün göstergesidir. Kendi verisini güvenle koruyabilen, işleyebilen ve yönetebilen, yüksek hesaplama kapasitesini güvenilir, sürdürülebilir ve enerji verimliliği yüksek veri merkezleriyle destekleyen ülkeler, dijital çağın nimetlerini refaha dönüştürecek, teknolojik bağımsızlıklarını temin ve takip edecek" diyor.

Zekeriya COŞTU / Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı

"Veri merkezlerinin şekillenmesinde etkin ve yönlendirici rol üstleneceğiz"

Türkiye'de veri merkezi ekosistemi son dönemde belirgin şekilde hareketlendi. Mevcut oyuncuların ölçeklenme yolculuklarının yanında farklı sektörlerde faaliyet gösteren yeni oyuncuların da çeşitli motivasyonlarla sektöre ilgi duyduğunu ve yatırım yaptığını görüyoruz. Bu süreçte telekom operatörlerinin ön plana çıktığını söyleyebiliriz. Turkcell, Türk Telekom ve Türksat'ın önemli yatırım planları bulunuyor. Uluslararası veri merkezi işletmecileri de ülkemizdeki kapasitelerini artırıyor. Bazı yabancı bulut hizmet sağlayıcılarının Türkiye'de kurdukları altyapıları da gelecek planları açısından önemli bir gösterge olarak görüyorum. Diğer taraftan, finans başta olmak üzere bazı sektör dikeylerine odaklanan yatırım planları da söz konusu.

Bir yandan dijital dönüşümde darboğaza neden olmaması için altyapı yatırımlarını hızlıca gerçekleştirmemiz gerekiyor. Diğer taraftan ise bu yatırımların doğru teknoloji ve ölçekte; güvenilirliği, veri egemenliğini temin eden, verimliliği ve sürdürülebilirliği gözeten bir yapıda gerçekleştirilmesini de hayati önemde görüyoruz. Aynı zamanda bu yatırımların yerli ekosistem için bir kaldıraç oluşturmasını önemsiyoruz. Uluslararası yatırımların, özellikle hiper ölçekli bulut bilişim yatırımlarının ekosistemimizin gelişimi açısından önemli olduğunu belirtmek isterim. Bununla birlikte, veri merkezi işletmeciliğinde, bulut bilişim hizmet sağlayıcılığında ve yapay zekâ altyapılarında yerli oyuncularımızın gelişmesini, uzmanlaşmasını ve rekabetçi hâle gelmesini hedeflediğimizi vurgulamak isterim. Uzun vadeli kazanımlar açısından bunu kritik bir husus olarak görüyoruz. Bu bakışla, Bakanlık olarak veri merkezi sektörünün şekillenmesinde etkin ve yönlendirici bir rol üstleneceğiz. Niteliği ve güvenilirliği gözeten bir çerçeve oluşturacağız. Verimliliği, rekabetçiliği ve teknolojik kapasitesi yüksek yatırımların gerçekleşmesini destekleyeceğiz.

Uluslararası ölçekte rekabet edebilen Türk teknoloji altyapısı sağlayıcılarının gelişmesine katkı sağlayacağız. Yapay zekâ değer zincirinin tüm halkalarında Türk girişimlerinin yer almasına destek olacağız.

Dr. Ali Taha KOÇ / Turkcell Genel Müdürü

"2032 sonuna kadar 1 milyar dolarlık yatırım hedefimiz var"

Türkiye'nin yapay zekâ odaklı dijital ekonomi hedefleri; güçlü, güvenli ve ölçeklenebilir bir altyapı gerektiriyor. Turkcell'in Google Cloud iş birliğiyle Türkiye'ye kazandıracağı hiper ölçekli bulut bölgesini de tam da bu nedenle son derece stratejik bir adım olarak görüyoruz. Toplam 3 milyar dolarlık bir yatırım büyüklüğüne sahip olan proje, uzun vadeli ve fazlı bir yatırım programı olarak ilerleyecek. Turkcell olarak 2032 yıl sonuna kadar 1 milyar dolarlık yatırım gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Bu kapsamda, Türkiye'nin artan bulut ve yapay zekâ ihtiyaçlarını karşılayacak yeni nesil veri merkezi kapasitesini geliştirecek ve işleteceğiz. Google Cloud'un küresel bulut teknolojileri ve yapay zekâ alanındaki uzmanlığı ile Turkcell'in veri merkezi, bağlantı ve operasyon alanlarında uzun yıllara dayanan yetkinliği bu iş birliğinin temelini oluşturuyor. Turkcell olarak yaklaşık 10 yıldır veri merkezi alanında yatırım yapıyoruz. Bugüne kadar bu alanda 600 milyon euro üzerinde yatırım gerçekleştirdik. Dolayısıyla bu alanda önemli bir ölçeğe, güçlü bir operasyonel yetkinliğe ve ciddi bir bilgi birikimine sahibiz. Google Cloud ile yaptığımız iş birliği de bu yetkinliğimizi dünyanın önde gelen bulut ve yapay zekâ platformlarından biriyle bir araya getirerek Türkiye'de güçlü ve ölçeklenebilir bir bulut ekosistemi oluşturma hedefimizin önemli bir parçası.

Burada klasik anlamda bir sermaye ya da özkaynak ortaklığı söz konusu değil. Taraflar, kendi uzmanlık alanları ve sorumlulukları çerçevesinde yatırımlarını gerçekleştiriyor. Yatırımlar fazlar halinde devreye alınacak ve kapasite ihtiyaç doğrultusunda kademeli olarak artırılacak. Türkiye'de kurulacak Google Cloud bölgesinin 2028-2029 döneminde faaliyete geçmesi planlanıyor. Yatırım hayata geçtiğinde yapay zekâdan siber güvenliğe, veri depolamadan ileri analitiğe uzanan gelişmiş hizmetler artık Türkiye'den sunulacak. Kullanıcılar, küresel nitelikte en ileri yapay zekâ ve bulut teknolojilerine anında erişim imkânına kavuşacak. Bu sayede kurumların dijital dönüşümü hızlanırken, ülkemizin teknoloji kapasitesinin yanı sıra veri egemenliği ve siber dayanıklılığı da güçlenecek.

Engin AKSOY / Vodafone Türkiye CEO'su

"Türkiye önemli bir veri ve bulut köprüsü olabilir"

Yapay zekâ, bulut teknolojileri ve nesnelerin interneti, ülkelerin ve şirketlerin rekabet gücünü belirleyen stratejik unsurlar haline geldi. Bu dönüşümün temelinde ise güçlü bağlantı, veri depolama ve hesaplama altyapıları bulunuyor. Türkiye'nin coğrafi konumu, genç nüfusu, gelişen teknoloji ekosistemi ve bölgesel bağlantı potansiyeliyle Doğu Avrupa, Orta Doğu ve Kafkaslar arasında önemli bir veri ve bulut köprüsü olabileceğine inanıyoruz.

Vodafone olarak global ölçekteki teknoloji deneyimimizi Türkiye'de 20 yıldır sürdürdüğümüz yatırımlarla birleştiriyoruz. Bugüne kadar ülkemize yaptığımız yatırımların reel değeri 600 milyar lirayı aştı. Mobil ve fiber şebekelerimizin yanı sıra veri merkezleri, bulut hizmetleri, siber güvenlik, nesnelerin interneti ve yenilenebilir enerji gibi alanlarda yatırımlarımızı sürdürüyoruz. Türkiye'nin farklı noktalarında faaliyet gösteren veri merkezlerimiz üzerinden işletmelere bulut, bağlantı, yönetilen hizmetler ve siber güvenlik çözümleri sunuyor; altyapılarımızda her ay 100 petabaytın üzerinde veri işliyoruz.

İzmir Veri Merkezi yatırımımızı da Türkiye'nin uluslararası veri trafiğinden aldığı payı artırma hedefimizin önemli bir parçası olarak görüyoruz. İzmir'in yalnızca Türkiye için değil, Akdeniz havzası için de stratejik bir veri merkezi üssüne dönüşmesini hedefliyoruz. Yatırımlarımızı yalnızca bugünden belirlenmiş projelerle sınırlı görmüyoruz. Artan talep ve işletmelerimizin ihtiyaçları doğrultusunda yeni veri merkezleri kurmak ya da mevcut merkezlerimizin kapasitelerini daha da artırmak önümüzdeki dönemde gündemimize gelebilir.

Ebubekir ŞAHIN / Türk Telekom CEO'su

Dünya devleriyle görüşmelerini sürdürüyor

Türk Telekom, veri merkezleri yatırımlarıyla dikkat çekiyor. Şirket son olarak İstanbul ve Ankara'daki mevcut veri merkezlerine ek olarak Başkent OSB'de üçüncü büyük veri merkezinin temeli atmıştı.

Türk Telekom'un eylül ayındaki değerlendirme toplantısında Oracle ile veri merkezi hizmetleri için kapsamlı bir çerçeve müzakeresi sürdürüldüğü ifade edilmişti. Türk Telekom'un; Deutsche Telekom, Telefónica, Samsung, LG, SK ve KT ile veri merkezleri ve enerji-telekom entegrasyonu üzerine görüşmelerini sürdürdüğü gündeme gelmişti. NATO projelerine altyapı katkısı veren şirket, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) ana sponsoru ve altyapı sağlayıcısı oldu. COP31 kapsamındaki panelde konuşan Türk Telekom CEO'su Ebubekir Şahin, dijital ve yeşil dönüşümü birlikte yönetme çabası içinde olduklarını vurgulayarak, veri merkezi yatırımlarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Bu yatırımın şirket için çok değerli olduğunu ifade eden Şahin, "Bu ay içinde Ankara'daki 3'üncü veri merkezimizi, önümüzdeki yılın başında da İstanbul'daki 4'üncü veri merkezimizi açacağız. Bunların tamamı enerjiye muhtaç. Öz tüketimimiz içerisinde 1000 megavatın üzerinde bir öz tüketimi kendi yapmış olduğumuz GES'le çözmeye çalışıyoruz. Malatya veri merkezimizde 360 megavatlık bir santralin de temelini atacağız" dedi.

"Gölbaşı Veri Merkezi: Milli Dijital Kale olacak"

TÜRKSAT Gölbaşı Veri Merkezi'nin temeli temmuz ayında atılarak yapım çalışmalarına başlandı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun açıklamalarına göre, inşaatın yaklaşık bir buçuk yılda tamamlanması ve tesisin 2028 yılının başında hizmete başlaması hedefleniyor. Tesis tamamlandığında 35 bin 300 metrekarelik alanıyla Türkiye'nin en büyük veri merkezlerinden biri olacak. Bünyesinde 6 sistem salonu, 2 adet 20'şer kabinlik yüksek performans odası, 6 bin 300 metrekare beyaz alan ve 200 kişilik ofis çalışma alanı bulunacak. Kurulu güç kapasitesi 33 megavolt amper olacak. Bilgi teknolojileri tarafında da yaklaşık 18 megavatlık bir kapasite öngörülüyor. Bakan Uraloğlu, bu konuda şunları söylüyor:

"Bu yatırımla TÜRKSAT'ın mevcut veri merkezi fiziksel kapasitesi ilk fazda 3 kat, ikinci fazda 8 katın üzerinde artacak. İlk fazda 530 standart kabinet, 20 yapay zekâ altyapısı kabineti ve 7 megavat bilgi teknolojileri gücünün devreye alınması planlıyoruz. Standart kabinetlerde 10 kilovat, yapay zekâ odalarında ise 40 kilovat güç yoğunluğu esas alıyoruz. Bu da tesisin yalnızca depolama değil, yüksek hesaplama ihtiyacına cevap verecek şekilde tasarlandığını gösteriyor.

Tasarımda Uptime Institute Tier III ve EN 50600 Class 3 esaslarını gözeterek; enerji verimliliğinde LEED-Gold sertifikasına uygun, düşük karbon salımlı bir yapı öngördük. Amaç, olağanüstü durumlarda dahi kesintisiz ve güvenli hizmet sunmak. Tesisin asıl stratejik işlevi ise kamu dijital altyapısındadır. Özellikle e-Devlet Kapısı başta olmak üzere kamu kurumlarının veri ve bulut hizmeti ihtiyacı, yerli yazılımlarla bu merkez üzerinden karşılanacaktır. Dağınık ve mükerrer yatırımların önüne geçilecek, işletme maliyetleri düşürülecek, kamu kaynaklarında verimlilik sağlanacaktır. Kritik kurumlarımızın verisi TÜRKSAT güvencesiyle kendi topraklarımızda barındırılacaktır.

Yapay zekâ odaları da bu dönüşümün merkezindedir. Derin öğrenme, makine öğrenmesi, veri madenciliği, algoritma eğitimi, modelleme ve yüksek hızlı matematiksel hesaplamalar için gerekli altyapı tesis bünyesinde yer alacaktır. Böylece merkez, kamu bulut dönüşümünün omurgası olmanın yanında, Türkiye'nin yapay zekâ kapasitesine de doğrudan hizmet edecektir. İlerleyen dönemde komşu ülkeler ve Türk Cumhuriyetlerinin de verilerini güvenli biçimde burada barındırabilmesini hedefliyoruz. Gölbaşı Veri Merkezimiz bu yönüyle hem milli bir dijital kale hem de bölgesel bir güvenli barınma noktası olacaktır."

Fiber altyapı uzunluğu 2028'de 1 milyon kilometreye ulaşacak

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, 2026 yılı ikinci çeyreği itibarıyla Türkiye'nin fiber optik ağ uzunluğunu 720 bin kilometrenin üzerine çıkardıklarını vurguladı. Son beş yılda her yıl yüzde 10'u aşan bir büyüme sağladıklarını belirten Uraloğlu, "Yılbaşında ortaya koyduğumuz program doğrultusunda 2026 yılı sonunda 750 bin kilometre bandına ulaşmayı, ardından ağı 800 bin kilometreye taşımayı planlıyoruz. BTK'nın 2024-2028 Stratejik Planı kapsamında ise 2028 yılında fiber altyapı uzunluğumuzu 1 milyon kilometreye ulaştırmayı hedefliyoruz" diyor.

Uraloğlu, fiber altyapıda temel önceliği yalnızca uzunluğu artırmak olarak görmediklerini belirterek, asıl amaçlarının Türkiye'nin tamamını yüksek kapasiteli, güvenilir ve düşük gecikmeli bir dijital omurgayla birbirine bağlamak; bu altyapıyı 5G, bulut bilişim, yapay zekâ ve veri merkezlerinin ihtiyaçlarını karşılayabilecek niteliğe taşımak olduğunu söylüyor. Uraloğlu, omurganın yedekliliğini ve milisaniye düzeyinde gecikmeyi yönetebilme kabiliyetini de kilometre büyümesiyle birlikte yükseltmeyi hedeflediklerini vurguluyor.

Veri merkezleri açısından asıl ihtiyacın, kilometre cinsinden büyümenin ötesinde olduğunu dile getiren Bakan Uraloğlu, açıklamalarına şöyle devam ediyor:

"Yeterli elektrik kapasitesi ve fiziksel alan tek başına yetmez. Farklı veri merkezleri, bulut platformları, işletmeler ve uluslararası ağlar arasında yüksek kapasiteli, düşük gecikmeli ve güvenilir bağlantıların kurulmasını sistemin devamlılığı için elzem görüyoruz. Bu nedenle fiber yatırımlarını, veri merkezlerinin ulusal ve uluslararası omurgaya mümkün olduğunca doğrudan ve yedekli biçimde bağlanmasını sağlayacak kritik bir altyapı yatırımı olarak ele alıyoruz.

Uluslararası çıkışlara yakınlık, denizaltı kablo iniş noktalarıyla entegrasyon, internet değişim noktalarına mesafe ve düşük gecikmeli erişim, yatırım kararını belirleyen unsurlardır. İnternet değişim noktaları hakkında yürüttüğümüz çalışmaların da bu güvenli ve düşük gecikmeli bağlantıda önemli bir etki yaratacağını değerlendiriyoruz. İstanbul'u doğal bir uluslararası düğüm noktası olarak görüyoruz; Avrupa, Asya ve Afrika hatlarına erişim avantajı sunmaktadır. Ankara'yı ise kamu hizmetlerinin sürekliliği ve yedeklilik bakımından kritik konumda tutuyoruz. Bu dengeyi Anadolu'nun uygun bölgelerine de yayarak tek merkeze yığılmanın önüne geçmek istiyoruz. Amacımız, veri merkezlerinin omurgaya öngörülebilir, rekabetçi ve düşük gecikmeli biçimde erişebildiği bir ekosistem kurmak."

Çevre dostu ve sürdürülebilir veri merkezi altyapısı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Uraloğlu, Türkiye'yi küresel veri trafiğinin merkezine yerleştirirken, inşa ettikleri dijital altyapının çevreye duyarlı ve sürdürülebilir olmasını da temel bir öncelik olarak gördüklerinin altını çiziyor. Veri merkezlerinin giderek artan enerji talebini yönetmek için regülasyonları net biçimde belirlediklerini söyleyen Uraloğlu, "Teşviklerden yararlanacak veri merkezi yatırımlarında, TSE tarafından onaylanan TS EN 50600 Veri Merkezi Tasarım Belgesi'ne tam uyumu zorunlu kıldık. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızın yürüttüğü HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamında ise Güç Kullanım Etkinliği değerinin en fazla 1,4 olmasını kurala bağladık. Gölbaşı tesisimizi de bu standart çerçevesinde tasarladık. Yapay zekâ iş yüklerinin kabinet başına 40 kilovat düzeyine çıkması, klasik hava soğutmasının sınırlarını ortaya koymuştur. Sektörümüzde, bu enerji verimliliği eşiğini karşılamak üzere yüksek kapasiteli sunucular için yerli sıvı soğutma çözümleri üreten donanım firmalarımız bulunuyor. Türk Telekom'un Esenyurt Veri Merkezi'nde devreye alınan yerli sıvı daldırmalı sistem, soğutma kaynaklı enerji tüketiminde ciddi tasarruf sağlıyor ve 1,02–1,06 bandında güç kullanım etkinliği değerleri ortaya koyuyor.

Devlet olarak güncel stratejimiz; 1,4 PUE gibi katı enerji verimliliği hedeflerini zorunlu tutarak yatırımcıları hem çevre dostu hem de yerli mühendisliğin eseri olan sıvı soğutma gibi yenilikçi teknolojileri kullanmaya teşvik etmek. İklimlendirme sanayimizin veri merkezi soğutma çözümlerinde üretim ve ihracat kapasitesini artırmasını da bu dönüşümü tamamlayan bir unsur olarak görüyoruz. 2030 yılına kadar en az 1 gigavatlık kurulu güç hedefine ancak enerji verimli, standartlara uygun ve sürdürülebilir tesislerle ulaşılabilir. Bu noktada da kamu ve özel sektörle yürüyüşü birlikte sürdüreceğiz" şeklinde konuşuyor.

HIT-30 çağrılarına büyük ilgi

Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Zekeriya Coştu, HIT-30 destek çağrılarına büyük bir ilgi olduğunu belirterek, büyük ölçekli ve nitelikli yatırım planlarını değerlendirdiklerini söyledi. HIT-30 Programı'nın, spesifik alanlarda Türkiye'ye seviye atlatacak nitelikteki yatırımları destekledikleri bir mekanizma olduğunun altını çizen Coştu, "Bu nedenle her bir projenin program kriterlerini karşılayıp karşılamadığını titizlikle değerlendiriyoruz. Projelerin çağrının amaçlarına hizmet edecek, katma değerli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşabilmesi için çeşitli yönlerden geliştirilmesi gerekebiliyor. Bu süreçte Bakanlık olarak yatırımcılarımızla yakın bir şekilde çalışıyor, projelerin olgunlaştırılması ve hayata geçirilmesi sürecinde bir çözüm ortağı gibi gereken desteği sağlıyoruz. Konuştuğumuz çağrılar kapsamında, şu anda farklı aşamalarda bulunan projelerimiz var. Hem yerli hem de uluslararası yatırımcılarla farklı ölçeklerde veri merkezi, bulut ve yapay zekâ altyapısı projelerini değerlendiriyoruz. Çok uzun olmayan bir vadede Program hedeflerine ulaşarak çağrılarımızı nihayetlendireceğimizi düşünüyorum" diye konuşuyor.

1 trilyon lirayı aşan ekonomik değer oluşturulması hedefleniyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın koordinasyonunda kamu, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının iş birliği ile hazırlanan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) ile yapay zekâ farkındalığının artırılması, nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi, veri ve hesaplama altyapılarının güçlendirilmesi, kamuda ve özel sektörde yapay zeka uygulamalarının yaygınlaştırılması ile uluslararası düzeyde rekabetçi ve güvenilir bir yapay zekâ ekosisteminin oluşturulması hedefleniyor. "Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet" olmak üzere dört temel ilke üzerinde inşa edilen Eylem Planı'nda; yapay zekâ ekosisteminin beş temel katmanını (enerji, hesaplama-donanım, altyapı, modeller-veri, uygulamalar) ve üç bileşenini (yetenek, finansman, düzenleme-güven) beslemek üzere 16 eylem belirlendi. Eylem Planı kapsamında kamu kaynakları ve özel sektör yatırımlarının ortak hedefler doğrultusunda harekete geçirilerek, 1 trilyon lirayı aşan bir ekonomik değer oluşturulması öngörülüyor.

Eylem Planı; e-Devlet üzerinden tüm vatandaşların yapay zekâ yetkinlik düzeylerini ölçebilecekleri ve kişiye özel gelişim yolculuklarına yönlendirilebilecekleri ulusal bir değerlendirme altyapısının kurulmasını, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ uygulama profesyoneli yetiştirilmesini hedefliyor.

Ayrıca ilk altı ayda Ulusal Yapay Zekâ Hesaplama Stratejisi ve uzun vadeli yatırım planının yayımlanması ve hesaplama portföyünün yürürlüğe girmesi öngörülüyor. 2030 yılına kadar 1 GW yapay zekâ/veri merkezi kurulu gücüne ulaşılması, araştırmacılar, girişimler ve KOBİ'ler için dünya standartlarında hesaplama kapasitesinin erişime açılması, yıllık en az 10 TWh düşük karbonlu elektrik satın alma anlaşması (PPA) hacmine, toplam en az 1 EB depolama kapasitesine ve omurga bağlantılarında en az 100 Tb/sn ulusal kapasiteye erişilmesi, 10 milyar dolar özel sektör yatırımının mobilize edilmesi de planın temel hedefleri arasında yer alıyor. Plan kapsamında, Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Kaynağı Programı ("Herkes İçin GPU") başlatılması hedefleniyor.

Veri merkezleri Milli Enerji 2040'ın yeni büyüme alanı

Veri merkezleri, "Milli Enerji 2040" hedefleri arasında da yerini aldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından önceki hafta açıklanan ve COP31'de Türkiye'nin dünya kamuoyuna sunduğu Milli Enerji 2040 vizyonu kapsamında toplam 500 milyar dolarlık yatırım ve 108 bin kişilik doğrudan istihdam hedefleniyor. Hatırlanacağı üzere Milli Enerji 2040'ta, veri merkezleri enerji alanındaki büyüme alanlarından biri olarak açıklandı. Türkiye'nin 2040 öngörüsünde veri merkezleri için ilave 55 teravatsaat elektrik talebi yer aldı. Bakan Bayraktar açıklamasında şunları kaydetti:

"2040 öngörümüz Türkiye'nin 55 teravatsaatlik bir ilave elektriğe veri merkezlerinde ihtiyaç duyacağını gösteriyor. Elektrolizör, yani yeşil hidrojen üretimini, sanayimizin aslında o enerji dönüşümü için ihtiyaç duyacağı elektrik talebini 20 teravatsaat olarak öngörüyoruz. Yaklaşık 1.7 milyon doğal gaz abonesine eş değer bir ısı pompasını özellikle kırsal alanlarda sistemimize almamız lazım. Tüm sektörlerde hedeflere ulaşılması durumunda 2040'ta Türkiye, yüzde 36'lık bir elektrikleşmeye ulaşacak. En büyük ilerleme ulaştırmada gözüküyor. Şu an yüzde 1'in altında elektrikleşme ulaştırmada, onu yüzde 24'e çıkarıyoruz. Sanayide yüzde 28 olan rakamı yüzde 33'e çıkarıyoruz. Konutlarımızda yüzde 22 olan elektrikleşme oranını yüzde 30'a çıkarıyoruz. Dolayısıyla ama toplamda Türkiye ekonomisi yüzde 36 elektrikleşecek."

"Türkiye'yi Avrupa'nın beşinci büyük veri merkezi haline getireceğiz"

Rönesans Holding Onursal Başkanı Dr. Erman Ilıcak, Türkiye'nin mevcut 1000 MW'lık veri merkezi hedefinin ikiye katlanarak 2000 MW seviyesine taşınabileceği görüşünde. Digital Realty ile kurdukları stratejik ortaklığın Ankara Temelli'deki temel atma töreninde konuşan Ilıcak, Temelli Veri Merkezi için toplam yatırım tutarının 4.1 milyar doları bulacağını vurgulayarak, "Bu yatırımın tamamını 3 yıl içinde gerçekleştireceğiz. Ankara'daki merkezin yanı sıra İstanbul'da da Deliklikaya'da veri merkezi yapacağız. Şubat ayında orada temel atma töreni yapacağız. Deliklikaya'da da bizim tarafımızdan 1.7 milyar dolar ve kiracılarımız tarafından 3.3 milyar dolar olmak üzere toplamda 5 milyar dolarlık yatırım hayata geçirilecek. Toplamda 10 milyar dolarlık bir yatırım yapmış olacağız" diyor.

Bu yatırımlarla birlikte Türkiye'nin veri merkezi pazarında tüketici olmaktan çıkıp üretici ülke konumuna geleceğini söyleyen Ilıcak, Türkiye'nin 1000 MW'lık hedefini hatırlatarak, "Ben Türkiye'nin gücünü göz önüne alınca 2000 MW'ı hedef olarak alabileceğimizi dile getirmek istiyorum. Bunun yüzde 30'luk kısmını tek başına Rönesans Holding olarak biz yapacağız" ifadelerini kullanıyor.

Türkiye'de bugün önceliğin veri güvenliği olduğunu vurgulayan Ilıcak, veri merkezleri yapılması konusunda kamunun yolu açtığını aktarıyor. Ilıcak şunları söylüyor:

"Avrupa'nın en büyük üçüncü elektrik üreten ülkesi olan Türkiye'nin bu konuda bütün veri merkezlerine çok güzel bir ev sahipliği yapacağını düşündüler ve bizlerin önünü açtılar. Sadece biz değil birçok firma veri merkezleri konusunda Türkiye'ye yatırım yapacak ve Türkiye'yi Fransa, Almanya, İngiltere ve Hollanda'dan sonra Avrupa'nın beşinci büyük veri merkezi üssü haline getireceğiz."

X
Sitelerimizde reklam ve pazarlama faaliyetlerinin yürütülmesi amaçları ile çerezler kullanılmaktadır.

Bu çerezler, kullanıcıların tarayıcı ve cihazlarını tanımlayarak çalışır.

İnternet sitemizin düzgün çalışması, kişiselleştirilmiş reklam deneyimi, internet sitemizi optimize edebilmemiz, ziyaret tercihlerinizi hatırlayabilmemiz için veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız.

Bu çerezlere izin vermeniz halinde sizlere özel kişiselleştirilmiş reklamlar sunabilir, sayfalarımızda sizlere daha iyi reklam deneyimi yaşatabiliriz. Bunu yaparken amacımızın size daha iyi reklam bir deneyimi sunmak olduğunu ve sizlere en iyi içerikleri sunabilmek adına elimizden gelen çabayı gösterdiğimizi ve bu noktada, reklamların maliyetlerimizi karşılamak noktasında tek gelir kalemimiz olduğunu sizlere hatırlatmak isteriz.