Haftanın kulisleri...
İDRİZ ÇOKAL/ Primark Türkiye'ye geliyor… Dünya devi satın aldı… Oyuncağın lideri gayrimenkulde de iddialı… İstanbul'un en pahalı otoparkı… Lüks markalardan Ramazan atağı…
Primark Türkiye'ye geliyor
İngiltere'nin popüler hazır giyim markası Primark'ı duymuşsunuzdur. Uygun fiyatlı moda zinciri Primark, 1969 yılında İrlanda'nın başkenti Dublin'de kuruldu. Bugün Avrupa genelinde 470'in üzerinde mağazası bulunuyor. Primark, günümüzde Londra merkezli Associated British Foods bünyesinde faaliyet gösteriyor. 18 ülkede 80 binden fazla çalışanı olan ve büyümeye devam eden Primark, önde gelen uluslararası giyim perakendecileri arasında yer alıyor.
Primark, 2024 yılında Alshaya Group ortaklığıyla Ortadoğu pazarına giriş yapmıştı. İlk şubesini de Kuveyt'te açmıştı. Ardından Dubai başta olmak üzere diğer Körfez ülkelerine girdi. Öğrendiğimize göre Primark'ın büyüme planları sadece Körfez ülkeleri ile sınırlı değilmiş. Türkiye'de de büyüme planları yapıyormuş. Hatta bu konuda somut adımlar bile atmaya başlamış. Markanın kariyer platformuna Türkiye de eklendi. Bu adım Türkiye'ye girmek için ekip oluşturulmaya başlandığı anlamına geliyor. Türkiye'ye kendisi mi gelecek, yoksa Alshaya Group ile mi gelecek henüz orası net değilmiş. Bekleyip göreceğiz...
Dünya devi satın aldı
1961 yılında Mişel Gülçiçek tarafından kurulan MG International Fragrance Company, uluslararası esans üreticisi olarak Türkiye'nin en büyük ilk 500 sanayi şirketi arasında yer alıyor. Bugün 72'den fazla ülkeye, yurt içi ve yurt dışında 2 bin 600'ü aşkın global üreticiye esans ve esans hammaddesi tedarik ediyor. 2015 yılından bu yana Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan ve dünyanın tek çatı altında en yüksek üretim kapasitesine sahip ilk entegre esans tesisinde üretimine devam eden şirket; 4 bin 500'den fazla hammadde kullanımıyla 200 binin üzerinde esans formülü ve 280 farklı hammaddenin üretimini aynı anda sekiz farklı hatta gerçekleştirebiliyor.
İşte Türkiye'nin bu köklü şirketi, yine bu alanda dünya devi olan 150 yıllık geçmişe sahip İsviçre merkezli Dsm-Firmenich tarafından satın alınmış. Dsm-Firmenich, alanında dünya lideri bir şirket. 12 milyar Euro ciro ve 30 binin üzerinde çalışanı bulunuyor. Şirketin devri ile ilgili işlemler yasal izinler tamamlanır tamamlanmaz gerçekleştirilecekmiş.
Oyuncağın lideri gayrimenkulde de iddialı
Ahmet Varlık ve kardeşleri 1980 yılından bu yana oyuncak sektöründe faaliyet gösteriyor. İstanbul Mercan'da küçük bir dükkanda işe başlayan Ahmet Varlık, bugün oyuncak sektörünün en büyük oyuncularından birine sahip. Ahmet Varlık'ın kurduğu Vardem Oyuncak, bugün Türkiye'nin en büyük oyuncak toptancısı ve dağıtıcısı konumunda. Bugün mahalle aralarından tutun, AVM'lerde gördüğünüz birçok oyuncak mağazasının tedarikçisi konumunda. Üstelik sadece büyükşehirlerde değil, Anadolu'nun her bir noktasına da oyuncak gönderiyorlar. Firma oyuncakları yerli üreticilerden ve ithalat yoluyla tedarik ediyor.
45 yıllık oyuncak devi geçtiğimiz yıllarda konut sektörüne giriş yapmıştı. Bir nevi ilk deneme idi. Bu konutları tamamladıktan sonra bu sektörde büyüme kararı almış. Yepyeni bir proje başlatmış. İstanbul Bağcılar ilçesinde Güneşli'de Metro Varlık Evleri ismiyle başlayan projede 219 daire olacakmış. Üç bloktan oluşan proje yıl sonunda tamamlanacakmış. Metro Varlık Evleri projesini ise Ahmet Varlık'ın kızı Tuğba Varlık Erdoğan ve Ahmet Varlık'ın kardeşi Abdurrahman Varlık takip ediyor. Vardem Oyuncak'ın patronları şu anda showroomun da bulunduğu araziye bitişik arsada yeni bir proje daha yapacaklarmış. Gördüğümüz kadarıyla oyuncak devi bu yeni projeleriyle gayrimenkul sektöründe ben de varım diyor…
İstanbul'un en pahalı otoparkı
Malum, büyükşehirlerin en büyük sorunlarının başında otoparklar geliyor. Araçları park edecek yer bulmak şehir merkezlerinde neredeyse imkansız. Büyükşehirlerde hem özel sektörün işlettiği hem de belediyelere ait otoparklar var. Cadde üzerleri belediyelerin kontrolünde. Tabi bunun yanında çok sayıda katlı ve açık otopark yatırımları da bulunuyor. Bu alanda yatırım fırsatı gören iş insanlarının otopark işletmeciliği yaptığını, bu alanda ciddi yatırımlara girdiklerini biliyoruz. Otopark ücretleri cadde, katlı, açık ve şehir merkezine yakınlık ve uzaklığa göre değişiyor. AVM'lerdeki otoparklarda ise uygulamalar farklılık gösteriyor. Bazıları tamamen ücretsiz, bazıları ilk 3 saat ücretsiz, sinema izleyicileri için 4 saat ücretsiz hizmet verenler de var. 4 saatin sonunda ise ücrete tabi.
Bunlar standart tarifeler. Bir de bu nizama uymayanlar var. İstanbul'un merkezi yerlerinden biri olan Şişli Esentepe'de bulunan Astoria AVM bunlardan biri. Burası sadece AVM değil. Bazı katında yurt dışı çıkış için birçok ülkenin vize işlemleri yapılıyor. Yani sadece yemek içmek ya da sinema için gelinmiyor. Birçok insan mecburen buraya geliyor ve otoparkına giriyor. Normalde AVM'lerde mevzuat gereği 2-3 saat ücretsiz olması gerekiyor. Burada ise böyle bir uygulama yok. Bir saati 400 lira. Bu durum mevzuata aykırı. AVM'ye aracıyla gelen vatandaşlardan mevzuata aykırı ücret alınıyor.
Bu arada yeri gelmişken vale ücretleri ile ilgili de bir bilgi aktaralım. İstanbul'un en çok iş yapan AVM'lerinden biri olan Zorlu Center'da ise vale ücretleri tavan yapmış durumda. Burada bir saatlik ücret 750 lira. Mesleğimiz gereği çok AVM, mekan, otele girip çıkıyoruz. Biz şimdiye kadar 750 lira olan bir vale ücreti görmedik…
Lüks markalardan Ramazan atağı
Müslümanları İslam'ın kutsal ayı Ramazan heyecanı sararken, dünyanın önde gelen lüks markalarının yerel sanatçılarla iş birliği içinde sınırlı sayıda ürün tasarımları da hız kazanıyor.
Arkadaşımız Kerem Köfteoğlu'nun edindiği bilgilere göre, Müslüman ülkelerde 144 milyar dolara ulaşan lüks pazarından pay kapmak isteyen lüks markalar arasındaki rekabet giderek kızışıyormuş.
Duyduğumuza göre, lüks markalar Ramazan öncesi yerel sanatçıları kampanyalarına dahil edip, sınırlı sayıda ürün tasarlamaları için ikna etmesini istemiş. Ancak, birçok marka hâlâ hedefi tutturamamış. Uzmanlar bu durumu, dünya genelindeki ekonomik daralma ve tüketicilerin talep ettiği gerçek kültürel bağlantının sağlanamamış olmasına bağlıyor.
Bazı markalar özel tesettür koleksiyonları hazırlarken, Louis Vuitton, Dior ve diğerleri başta Körfez İş birliği Konseyi ülkeleri olmak üzere başka ülkelerde de sınırlı süreli pop-up deneyimleri sunuyor. Markalar, influencer yorgunluğunun artmasıyla birlikte, tüketicilerle bağlantı kurmanın daha otantik yollarını arayıp, giderek sanatçı iş birliklerine yöneliyor. Uzmanlar, lüks markaların tek tip küresel kampanyalardan, Ramazan unsurunun öne çıkarıldığı, incelikli, yerel olarak uyarlanmış girişimlere doğru bir dönüşüm geçirdiğine dikkat çekiyor. Türkiye'de de denenen sanatçı-marka ortaklığı güçlü bir kültürel köprü görevi görüyor. Farklı bakış açıları ve paylaşacak özgün anlatılar sunan sanatçılarla iş birliği yapan lüks markaların, Ramazan'da ülkemizde hedeflerine ulaşıp ulaşmayacağını hep birlikte göreceğiz…