Haftanın kulisleri...
İDRİZ ÇOKAL/ PET 105 ile sektöre giriyor… Brandium'da hareketli günler… "Fiyat operasyonu"nu iki yıl önce yazdık… Tasfiyesi 28 yıl sürdü…
PET 105 ile sektöre giriyor
Evcil hayvan ürünleri olarak bilinen pet ekonomisi bütün dünyada büyüyor. Dünya genelinde 320 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklükten bahsediliyor. En büyük pazar ise ABD. 2025 yılı verilerine göre ABD'deki pazar büyüklüğü 150 milyar dolara ulaşmış durumda. Onu Çin ve İngiltere takip ediyor. Türkiye'de de son yıllarda hızlı bir büyüme yaşanıyor. Pet ekonomisinin Türkiye'de 100 milyar lira seviyesine yaklaştığı tahmin ediliyor. Pazar yıllık yüzde 20 gibi bir büyüme performansı sergiliyor.
Pet sektöründeki bu büyüklük büyük market zincirlerinin de gözünden kaçmadı. Market reyonlarında pet ürünlerine özel alanlar oluşturuldu. Bununla da yetinilmedi, bağımsız mağazalar açılmaya başlandı. Market perakendeciliğinin öncülerinden Migros, Petimo markası ile sektöre öncülük etti. İlk mağazasını geçen yıl açan Petimo dört mağazaya ulaştı. İstanbul dışında da yeni mağazalar açacağı konuşuluyor. Migros'u Patifour markası ile CarrefourSA izledi. Patifour'un ilk mağazası Migros gibi İstanbul Göztepe'de açıldı.
Şimdi sırada A101 varmış. CarrefourSA'yı satın alarak sektörde önemli bir atak yapan A101 de patili dostlar için yeni bir mağaza zinciri kuruyormuş. Öğrendiğimize göre, A101 İstanbul Kadıköy'de Büyük Kulup'ün yanında büyük bir mağaza açma hazırlığındaymış. PET 105 gibi bir isimle açılması konuşalan mağaza zincirinin ilk halkası için gün sayıyorlarmış…
Brandium'da hareketli günler
Alışveriş merkezleri artık şehirli yaşamın bir parçası. Bugün özellikle büyükşehirlerin vazgeçilmezi. Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de son 25 yıldır AVM (Alışveriş Merkezi) olarak büyük yatırımlar yapıldı. Alışveriş Merkezleri ve Yatırımcıları Derneği (AYD) verilerine göre Türkiye genelinde yaklaşık 450 aktif AVM var. Türkiye'nin ilk alışveriş merkezi 1 Ekim 1988'de İstanbul'da açılan Galleria'dır. Capitol, Akmerkez sektörün ilklerinden. Sonraki yıllarda Levent'in fabrikalar bölgesinde Kanyon, Özdilek, Metrocity, Levent'te Zorlu Center, İstinye Park gibi peşpeşe birçok AVM hizmete girdi. Bunları Anadolu Yakası'nda da Akasya, Emaar, Metropol İstanbul gibi AVM'ler izledi.
İstanbul Ataşehir bölgesi son yıllarda AVM yatırımlarının merkezi oldu ama hepsi aynı seviyede iş yapamadı. Bölgedeki rekabete dayanamayıp, sonradan okul haline dönüşenler bile oldu. Son zamanlarda dikkatimizi çeken AVM'lerden biri de Ataşehir Küçükbakkalköy'de 2013 yılında açılan Brandium AVM. İddialı markalarla açılan Brandium AVM karma bir proje olarak devreye girdi. Projede AVM ile birlikte otel ve rezidans da bulunuyor. 60 bin metrekare kiralanabilir alana sahip bu yaşam merkezinde markalar sokağı, kreş, fastfood ve dünya mutfaklarının yer aldığı restoranlar, kafeler, sinema ve tiyatro salonları, eğlence ve bowling salonu bulunuyor. İyi iş yaptığı dönemde bünyesinde ulusal ve uluslararası 200'den fazla mağazası ile yüzde 100 doluluk oranına bile ulaştı. Zaman içinde bölgede açılan yeni AVM'lerle birlikte Brandium'da da yaprak dökümü başladı. Birçok marka AVM'den ayrıldı. Boyner'in ardından Decalthon'un da ayrılması, bu süreci hızlandırdı. Birçok AVM yönetim şirketine "gelin bizi yönetin" denildi ama bu teklifi kimse kabul etmedi.
Brandium ile ilgili olarak bu sayfalarda birkaç kez kulis haber yazdık. Geçen ay yazdığımız kulis haberde Brandium AVM'nin çıkış yolu aradığını vurgulamıştık. Ünlü eğlence merkezi Joypark ile anlaştıklarını yazmıştık. Bu kulis haberimiz gerçek oldu. Daha önce de yine son dönemlerin iyi iş yapan grosmarketlerinden ANPA'nın temas halinde olduğunu yazmıştık. Joypark'tan sonra ANPA ile de anlaşma sağlanmış. Hatta ANPA yönetimi bilboardlara "yakında Brandium'dayız" diye tanıtımlarını bile yapmaya başlamış. Açılış için gün sayıyorlarmış. Bakalım Brandium AVM'nin kaderini bu iki marka değiştirebilecek mi?...
"Fiyat operasyonu"nu iki yıl önce yazdık
Geçen hafta kamuoyuna "Hal operasyonu" olarak yansıyan bir gelişme oldu. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yaş sebze-meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına yönelik soruşturma başlatıldı. Vergi Denetim Kurulu'nca müzekkereye istinaden yapılan çalışma kapsamında 1029 çiftçinin beyanına başvurulmuştu. Yaş sebze ve meyve sektöründe fahiş fiyat uygulamasına sebebiyet verdiği tespit edilen tedarikçi konumundaki 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmiş, 22 ayrı ilde iş yeri ve ikamet adresi olmak üzere 109 adreste arama kararı alınmıştı. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince düzenlenen operasyonda hakkında gözaltı kararı verilen 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisinden 33'ü yakalanmış, devam eden çalışmalarda 7 şüpheli daha gözaltına alınmıştı.
Sebze ve meyvedeki yüksek fiyatlar dergimizin de zaman zaman gündeme getirdiği konulardan biri. İki yıl önce yazdığımız bir kulis haberde fiyatın paravan şirketler aracılığı ile nasıl şişirildiğini anlatmıştık. Elimizde belge olmadığı için market ismi zikretmedik ama piyasanın içinden aldığımız bilgileri aktarmıştık.
Yeri gelmişken bu konuyu tekrar hatırlatalım istedik. Haberimiz şöyleydi: Tarladan tüketiciye 5-10 kat fiyat artışları yaşanıyor. Bu konu yıllardır da böyle. Sektörü iyi bilen isimlerle konuştuğumuzda bazı market zinciri sahiplerinin yakınlarına paravan şirketler kurdurarak fiyat artışı yapıyorlarmış. Bize gelen bilgilere göre tarladan alınan bir ürün paravan birkaç şirket üzerinden fiyatlandırılarak tüketiciye ulaşıyormuş. Alım direkt tarladan yapılsa da paravan şirketlere kağıt üzerinde satışlarla fiyatlar artıyormuş. Denetim görevlisi son noktaya malı getiren son şirketin faturasını gördüğü için fiyat artışları makul görünüyormuş. Halbuki ürünün izi, faturası tarlaya kadar takip edilse fiyat artışları ayan beyan ortaya çıkabilirmiş. Devletin denetim müfettişlerine gerçekten büyük iş düşüyor. Paravan şirketlerle gerçekleşen fiyat artışı kontrol altına alınmalı. Direkt tarladan alım yapan marketlere bir de bu gözle bakılmasında fayda var. Sorunu kaynağından çözmek en iyi yol olabilir…
Tasfiyesi 28 yıl sürdü
50 yaşın üzerindekiler hatırlayacaktır. 1990'ların başı Borsa'nın revaçta olduğu yıllardı. Küçük yatırımcının o zamanki adıyla İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'na (İMKB) akın ettiği dönemden bahsediyoruz. Borsa aracı kuruluşların peşpeşe kurulduğu ve popüler olduğu bir dönem. İşte bu aracı kuruluşlardan biri de Yener Kaya Menkul Değerler idi. Şirketin sahibi Yener Kaya, 1995 yılında uzun süre konuşulan bir cinayete kurban gitmişti. Yener Kaya, başına sıkılan tek kurşunla öldürüldükten sonra, direksiyona kelepçelenerek arabasıyla birlikte yakılmış halde bulmuştu. O gün aşk cinayeti de denmişti, mafya hesaplaşması da…
Konumuz işin cinayet kısmı değil elbette. Yener Kaya'nın ölümünden sonra sahibi olduğu Yener Kaya Menkul Değerler Anonim Şirketi'nin faaliyetleri de 1995 yılında durmuştu. Yener Kaya Menkul Değerler, sermaye piyasalarının en eski şirketlerinden biri. 1980 yılında kurulmuş. İMKB'nin kurulmasından sonra da hızlı bir büyüme sürecine girmişti. Patronu Yener Kaya, İMKB yönetim kurulu üyeliğine kadar yükselmişti. Bu şirket, o yıllarda Türkiye'nin en yüksek işlem hacmine sahip ilk 4 aracı kurumundan biri olmuştu. Yaklaşık 3 bin aktif borsa müşterisine ulaşmıştı. SPK, cinayet sonrasında 26 Aralık 1995 tarihinde şirketin faaliyetlerini resmen durdurdu. Sahipsiz kalan ve adı usulsüzlük iddialarına karışan şirketin tabelası o dönem 5 milyon dolar değerinde olmasına rağmen satılamadı. Beyoğlu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından şirket hakkında 1998 yılında resmen iflas kararı verildi. Tasfiye işlemleri ile ilgili olarak da İstanbul 1. İflas Müdürlüğü görevlendirildi. Tasfiye işlemleri 28 yıldır devam ediyordu. İstanbul 1. İflas Dairesi 28 yıldır devam eden bu iflas dosyasını 1 Eylül 2026 tarihi itibariyle kapattı. Bu tarihi kararı sizlerle paylaşalım istedik…