Petrol piyasasına yeni düzen geliyor
HÜLYA GENÇ SERTKAYA/ Yeni düzenlemeyle, akaryakıt ve LPG piyasalarında daha etkin ve caydırıcı bir teminat mekanizması kuruluyor. Vergi kayıp ve kaçak riski yüksek alanlarda mükelleflerin faaliyetlerini kesintiye uğratmadan, kamu alacağının daha etkin şekilde güvence altına alınmasını amaçlayan yeni kanun teklifine göre, akaryakıt, LPG ve benzeri lisansa tabi riskli piyasalarda faaliyet gösteren mükelleflerden vergi tahsilat güvenliğini sağlamak için alınan teminat tutarını artırma konusunda Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (EPDK) tanınan yetki iki katından beş katına çıkarılacak.
Petrol Piyasası Kanunu'nun 20. maddesinde değişikliğe gidilen teklifle, akaryakıt piyasasında vergi kaçakçılığı ve "fatura ticareti" ile mücadele kapsamında uygulanan tedbirler, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı doğrultusunda yeniden formüle ediliyor. Teklifle, Vergi Usul Kanunu kapsamında sahte/yanıltıcı belge düzenlediği tespit edilen tesisler için getirilen "üçüncü kişiye lisans verilememesi" tedbiri, iptal kararının yürürlüğe girmesinden sonra da ceza soruşturması ve kovuşturması evrelerinde de uygulanmaya devam edilerek piyasa güvenliğinin korunması düzenleniyor. Anayasa Mahkemesi kararı çerçevesinde, sahte fatura soruşturması nedeniyle uygulanan lisansa tabi faaliyetlerin doğrudan geçici olarak durdurulmasına ilişkin hüküm kaldırılıyor. Mevcut düzenlemede yer alan "de" ibaresi kaldırılarak aynı kişiye yeniden lisans verilebilmesine imkan tanınıyor.
TEDBİRİN SÜRESİ BİR YILI GEÇEMEYECEK
Sahte fatura düzenleme veya kullanma şüphesi bulunan tesisler yakından izlenecek. Teklife göre, lisansa tabi faaliyetlerle ilgili olarak Vergi Usul Kanunu'nun ilgili hükümleri kapsamında muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya bunları kullanma, belgelerin asıl veya suretlerini tamamen ya da kısmen sahte olarak düzenleme, bunları kullanma suçları ile belirlenen suçların işlendiğiyle ilgili vergi incelemesi görevi bulunduğunun Kuruma bildirilmesiyle söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye lisans verilmemesi tedbiri EPDK tarafından uygulanacak. Bu tedbirin kaldırılıp kaldırılamayacağı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'ndan temin edilecek bilgilere göre üç ayda bir değerlendirilecek. Ancak bu tedbirin süresi Kuruma yapılan bildirimden itibaren bir yılı geçemeyecek. Suç duyurusuna konu olan dosyaların cumhuriyet başsavcılıklarına bildirilmesiyle durum eş zamanlı olarak EPDK'ya da iletilecek. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleşmesi ya da mahkumiyet dışında bir hüküm veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği öğrenilene kadar söz konusu tesis için başka bir gerçek veya tüzel kişiye lisans verilmeyecek. Kesinleşmiş mahkeme kararına göre lisans sahiplerinin lisansı iptal edilecek. Ayrıca söz konusu usulsüz fiillere istinaden kesilen idari para cezalarının tamamı ödenmediği müddetçe lisansa konu tesis için lisans verilmeyecek.
İKİ MADDE İHDAS EDİLDİ
Emniyet Teşkilatına ve basına yönelik düzenlemeleri de içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edildi. Teklifin önümüzdeki günlerde TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi bekleniyor. Komisyonda teklifin ilk yedi maddesi aynen kabul edilirken, 8. maddede yer alan "basın ve yayın faaliyetlerine uygulanacak ilkelerle ilgili hükümler", dijital ortamın dinamik yapısı gözetilmek suretiyle kapsamlı ve bütüncül bir bakış açısıyla yeniden ele alınması amacıyla kabul edilen önerge doğrultusunda tekliften çıkarıldı.
Teklifle internet haber sitelerinin vasıf ve ödevlerinin belirlenmesine yönelik düzenlemeye gidiliyor. Bu düzenlemenin, resmi ilan ve reklam yayımlama hakkına sahip veya bekleme süresindeki yaklaşık bin 100 internet haber sitesini doğrudan etkilemesi bekleniyor
Bu arada teklife Komisyon görüşmelerinde iki madde eklendi. Bunlardan ilki; Anayasa Mahkemesi'nin 3 Nisan 2026 tarihli kararı doğrultusunda elektronik tebligat sistemine ilişkin temel ilke ve esasların kanunla belirlenmesi sağlanarak, kimlere elektronik ortamda tebligat yapılabileceği, elektronik tebligat sistemini kullanma zorunluluğunun hangi koşullarda başlayacağı ve sona ereceğine yönelik hususların kanunla düzenlenmesi amacıyla Vergi Usul Kanunu'nda değişikliğe gidilmek üzere yapılan madde ihdasıydı. İkincisi ise yine Vergi Usul Kanunu'na "geçici 38. madde" olarak eklenen; elektronik tebligat sistemine dahil olanların idareye yeniden başvuru yapmalarına gerek olmaksızın elektronik tebligat sistemini kullanmaya devam etmelerine imkan sağlayan düzenlemeydi.
EMNİYET MENSUPLARININ KARİYER PLANLAMASI
Kanun teklifiyle; emniyet mensuplarının kariyer planlamasını etkileyen bazı yapısal sorunlar gideriliyor. Bu doğrultuda amir rütbelerinde kullanılan oranlar güncellenerek üst rütbelere geçişlerde ortaya çıkan kadro daralmaları azaltılıyor. Kariyer planlamasının daha öngörülebilir ve sürdürülebilir hale gelmesi sağlanıyor. Etki analizine göre, düzenlemede öngörülen kadro artış/azalış sayıları baz alınarak yapılan hesaplamalar çerçevesinde 5.11 milyar liralık tasarruf sağlanması öngörülüyor. Teklifle, sağlık sebebiyle emniyet teşkilatından ilişiği kesilen personelin genel idari hizmetler sınıfına atanabilmesine ilişkin düzenlemeye gidiliyor. Bu düzenleme 255 kişiyi ilgilendiriyor. Teklifle ayrıca Polis Akademisi'ne öğrenci alımında geçerli olacak şartların düzenlenmesi ve Polis Amirleri Eğitimi Merkezi'nin kuruluşu ve görevlerine ilişkin de düzenlemeye gidiliyor.
"HASILAT ESASLI KAZANÇ TESPİTİNDEN" YARARLANMA İMKANI
Gelir Vergisi Kanunu'nda değişikliğe gidilen teklifle, taksi ile yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlardan bu faaliyetlerinden kaynaklanan hasılatlarının tamamını; elektronik ücret toplama sistemleri aracılığı olmaksızın, kullanma zorunluluğu getirilen taksi mali cihazla tespit ve belgelendirmek suretiyle elde edenler de talep etmeleri halinde tespit kazançları üzerinden vergilendirilecek. Mükellefler bu usulden talep ettikleri tarihi takip eden yılın başından itibaren başlamak üzere en fazla üç yıl yararlanabilecekler.
Teklifle, ticari kazancı gerçek usulde vergilendirilen gelir vergisi mükelleflerinin düzenlemenin yürürlüğü girdiği tarihten önce sahip oldukları taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına ait ticari plakalarını elden çıkarmalarından doğan kazançlar, gelir vergisinden ve bu kapsama giren ticari plakaların satış ve teslimleri KDV'den istisna edilecek.
Teklifle, elektronik ortamda tescili mümkün olan araçların satışlarında tescil süresi uzatılıyor. Yeni düzenlemeyle, elektronik ortamda tescili mümkün olan araçlara satış tarihinden itibaren getirilen üç iş günü içinde tescil edilme zorunluluğu; özellikle filo satışlarında işlemlerin son noktaya teslimi aşamasında yapılması nedeniyle 15 iş gününe çıkarılıyor.
EN FAZLA 12 TAKSİTLE ÖDEME İMKANI
Devlet İhale Kanunu'nda değişikliğe gidilen teklifle, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlar tarafından kurulan mahalli idare birliklerine ait taşınmazların taksitle satılabilmesine yönelik düzenlemeye gidiliyor.
Satış bedelinin taksitle ödenebileceği hususunun ihale ilanında belirtilmesi ve ihale üzerinde kalan isteklinin talep etmesi durumunda, ihale sonucu belirlenen satış bedeli, en az yüzde 25'i peşin, kalanı en fazla iki yılda ve en fazla 12 taksitle kanuni faiz ile birlikte ödenecek. İhale ilanında, ödeme şekli, taksit süresi ve sayısı belirtilecek. Ayrıca ihalelerde art niyetli girişimleri önlemek amacıyla, halihazırda yüzde 3 olan geçici teminat oranının tahmin edilen bedelin yüzde 3'ü ile yüzde 30'u arasında belirlenebilecek.
Kahramanmaraş merkezli deprem bölgesinde sürdürülen projeler, faaliyetler ve yatırımların tamamlanabilmesi amacıyla da düzenlemeye gidiliyor. Buna göre, genel bütçeli kamu idarelerine bağışlanacak konutların yabancı devlet kurum ve kuruluşlarına teslimindeki katma değer vergisinden müstesna olduğu tarih 31 Aralık 2025'ten 31 Aralık 2028'e uzatılıyor. Bu düzenleme, 31 Aralık 2025'ten itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Çocuk ve gençlerden eğlence vergisi alınmayacak
Sosyal ve kültürel faaliyetlere erişimi kolaylaştırmak amacıyla Belediye Gelirleri Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. Teklife göre, belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan sirkler, lunaparklar, çalgılı bahçeler ve benzeri yerler başta olmak üzere tüm biletle girilen yerlerde, 18 yaşını doldurmamış çocuk ve gençlerden veya tahsili devam eden 25 yaşını doldurmamış öğrencilerden eğlence vergisi alınmayacak.
Teklifle, engelli ve yaşlı bireylere yönelik bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinin kapasitesini artıracak düzenlemeye gidiliyor. Kamuya ait bakım ve rehabilitasyon merkezlerinin belirli şartlar altında orman alanlarında da kurulabilmesine imkan tanınıyor. Teklifle, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Kanunu'nda değişikliğe gidilerek, TCMB disiplin işlemleri ile süreçleri ilgili diğer kanuni düzenlemeler ile uyumlu olarak düzenleniyor.
Teklifle, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu'nda değişikliğe gidilerek, mayıs ayında yapılan birlik genel kurullarının her yılın mayıs ayının sonuna kadar toplanabilmesi, yeni seçilen delegelerin genel kurul sonrası Birlik organlarını seçmesi düzenleniyor. Bu arada teklifle Reklam Kurulu'nun üyesi sayısı 19'dan 23'e çıkarılıyor.