ABD ekonomisi mi? Burrito’ya bakın!

ALEV RİGEL/ Burrito üzerinde uzmanlaşmış ABD merkezli restoran zinciri Chipotle, düşük kazançlar açıkladı. Satış büyüme tahminini, üst üste üçüncü çeyrekte de düşürdü. Suçlu: Genç ve düşük gelirli tüketiciler (Chipotle'ın çekirdek müşterileri) harcamalarını kısıyor ve guakamole'yi (Meksika mutfağının, avokado ezmeli önemli salatası) atlamaya başlıyorlar.

Chipotle CEO'su Scott Boatwright, şirketin kazancı hakkında şunları söyledi: "Onları rekabete kaptırmıyoruz, onları market ve ev içi gıdaya kaptırıyoruz. Dolayısıyla, bu tüketici baskı altında. Temel tüketici gruplarımızdan biri. Onlar sıkıntıyı hissediyor ve biz de geri çekiliyoruz."

Boatwright'a göre, şirketin müşteri anketleri, birçok kişinin Chipotle'ın artık uygun fiyatlı olmadığına inandığını gösteriyor. Yıllık geliri 100 bin dolardan az olan hanelerdeki kişiler, Chipotle satışlarının yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor.

Bir diğer sorun ise Chipotle'ın satışlarının yüzde 25'ini oluşturan 25-34 yaş aralığındakilerin "anlamlı bir şekilde geri çekilmesi". Boatwright, "Daha seçici bir tüketici unsuru olduğunu düşünüyorum ve bunun büyük bir kısmının, bu gerilemeden kaynaklandığını düşünüyorum" diyor: "Yıllık geliri 100 bin doların altında olan hane halkları giderek geriliyor."

Bu demektir ki, Amerikan halkının geliri düştükçe burrito satışları da dibe vuruyor. Buna karşılık bazı tüketiciler ise bambaşka bir evrenden geliyormuş gibi harcama yapıyor. Colorado merkezli rahat ayakkabı satıcısı Crocs'un CEO'su Andrew Rees, analistlerle yaptığı görüşmede bu ayrışmaya dikkat çekiyor: "Kuzey Amerikalı tüketicilerimizin bir kısmı oldukça varlıklı. Crocs ve diğer lüks markaları satın alıyorlar ve mali durumları gayet iyi" diyor ve ekliyor: "Ancak endişeli, mali durumları daha kötü ve harcamaları konusunda aşırı temkinli davranan ve kesinlikle ihtiyaç duydukları kadar harcama yapan büyük bir tüketici kesim de var."

Ya da burrito'nuzla birlikte Coca Cola alın. Coca Cola'nın Operasyon Direktörü Henrique Braun, geçen hafta analistlerle yaptığı görüşmede, Coca Cola'nın kazançlarının şirketin Topo Chico, Smartwater ve Fairlife gibi premium markalarına olan güçlü talep sayesinde arttığını söylüyor.

Ancak Braun, üst düzey markalarındaki büyümeye rağmen düşük gelirli tüketiciler için zorlu ortamın değişmediğini belirterek, başarılı iki yönlü bir kurumsal stratejiye dikkat çekiyor. Bu nedenle Coca Cola, satışları artırmak için alt segmentteki boyutları ve fiyatları düşürüyor.

Braun, "Tüketici açısından baktığımızda, gelir grupları arasındaki harcamalarda hala farklılıklar görüyoruz" diyor. "Orta ve düşük gelirli tüketiciler üzerindeki baskı devam ediyor" diye de ekliyor.

"K" EKONOMİSİ

Ekonomistler bu olguya, "K şeklinde ekonomi" adını vermiş. K şeklindeki toparlanma, bir ekonominin ekonomik durgunluktan nasıl kendine gelmeye çalıştığını ifade ediyor. Örneğin: Pandemi sonrası dönemdeyiz. "K" harfini düşünün. İki çizgisi vardır: Biri yukarı, diğeri aşağı doğru. K şeklindeki bir toparlanmada, bazı sektörler ve gruplar toparlanırken, diğerleri zorlanıyor. Zengin insanlar hiçbir sorun yokmuş gibi harcama yapıyor. Düşük gelirli insanlar ise mali durumlarını korumak için gelir/gider dengelerinde önemli değişiklikler yapıyor.

ABD Merkez Bankaları Sistemi (FED) Başkanı Jerome Powell, düzenlediği bir basın toplantısında bu konuya değindi. Powell, "Kazanç çağrılarını veya büyük kamu tüketici odaklı şirketlerin raporlarını dinlerseniz, birçoğunun orada ikiye bölünmüş bir ekonomi olduğunu ve alt kesimdeki tüketicilerin zorlandığını, bu yüzden daha az alışveriş yaptığını ve daha düşük maliyetli ürünlere yöneldiklerini görürsünüz" diyor (FED, 12 bölgesel sistem bankasından oluşur).

Daha zengin Amerikalılar genellikle bu yıl, yükselen borsa piyasasına yatırım yapıyor. Düşük gelirli çalışanlara göre daha fazla iş güvencesine sahipler. Ayrıca, arzın kısıtlı olduğu piyasada değer kazanmaya devam eden evlere sahipler. Buna karşılık, daha az varlıklı Amerikalılar, maaştan maaşa yaşıyor ve ücretleri enflasyona ayak uyduramıyor. İşlerini kaybederlerse, berbat işgücü piyasası yeni bir iş bulmalarını engelliyor. Birkaç haftadır işsizlik sigortasından yararlanan Amerikalıların sayısı son zamanlarda dört yılın en yüksek seviyesine çıktı. Ve kiralık evlere olan talep arttıkça kiralar da yükseldi. Çünkü piyasada çok az ev var.

Peki bundan sonra ne olacak? K şeklindeki bir ekonominin onarılması zor olabilir. Amerika ekonomisi, pandemiyi takip eden birkaç yıl hariç, uzun bir süredir giderek daha fazla ikiye ayrılıyor. Salgın sonrası yıllarda, hükümetin işçilere sağladığı destek, düşük gelirli Amerikalılara avantaj sağladı. Bir nesildir ilk kez, servet uçurumu daraldı. Ücretler, özellikle düşük gelirli çalışanlar için enflasyonu geride bıraktı. Faiz oranları düşüktü ve ev sahipleri, tarihi düşük ipotek maliyetlerini güvence altına almak için çılgınca yeniden finansman yapma yolunu tercih etti.

Ancak bu durum kısa sürdü. Devlet teşvik çeklerinin verdiği o tatlı coşku geçti ve ekonomi eski seyrine geri döndü. Konut kredisi faiz oranları onlarca yılın en yüksek seviyelerine çıktı. Geride kalanlar için endişe verici olan ABD hükümeti, sosyal güvenlik ağı programlarını ters yönde uygulamaya başladı. Yardımları azalttı ve desteğe erişim engellerini artırdı.

---------------------

Aslında "eşek" eti

Burrito veya burro, Meksika'da yiyecekle doldurulmuş bir tortilla+taco benzeri atıştırmalıktır. Modern zamanlarda, birçok kişi tarafından Meksika ve Tex-Mex (Teksas ve Meksika) mutfağında farklı bir yemek olarak kabul edilir.

Ciudad Juarez'de (Teksas/El Paso'nun hemen güneyinde bulunan bir Meksika kenti) şekillenmiştir. Çeşitli malzemelerin etrafına kapalı silindirik bir şekilde sarılmış bir un tortillasından oluşur. Orta ve Güney Meksika'da burrito'lar hala taco olarak kabul edilir. Burritolar genellikle elle yenir. Çünkü sıkı ambalajları malzemeleri bir arada tutar. Burritolar ayrıca "ıslak" olarak da servis edilebilir. Yani çatal ve bıçakla yenecekleri zaman tuzlu ve baharatlı bir sosla kaplanmış olarak.

Burrito'lar çoğunlukla sığır eti veya tavuk gibi lezzetli malzemelerle doldurulur ve pirinç, pişmiş fasulye, marul ve domates gibi sebzeler, peynir ve salsa, guakamole veya krema gibi çeşniler diğer malzemeleri içerir.

"Burrito" kelimesi İspanyolcada "küçük eşek" (sıpa) anlamına gelir. Tarihçi ve siyasetçi Horacio Sorbazo Diaz, bu terimin Sonora'da ortaya çıktığını ve bazı şüpheli taco tezgahlarının sığır eti yerine eşek eti sattığını ve insanların kötü niyetle, taco'lara eşek etinden yapıldıkları imasıyla "burrito" demeye başladığını söylüyor. Bir diğer olası kaynak ise, burrito'ların bir eşeğin büyük bir yük taşıyabilmesine benzer şekilde birçok farklı şey içerme eğiliminden kaynaklanıyor olmasıdır.

Modern burritonun geliştirilmesinden önce, Meksika'daki Maya uygarlığı, MÖ 1500 kadar erken bir tarihte, acı biber, domates, mantar, kabak ve avokado dolgulu yiyecekleri sarmak için mısır tortillaları kullanmıştır. Tarihsel olarak, ABD'nin güneybatısında da fasulye ve et sosuyla doldurulmuş ve modern burritoya çok benzeyen tortillalar yapılmıştır.