Mega endüstriyel bölgeler geliyor
HÜLYA GENÇ SERTKAYA / Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye Yüzyılı hedeflerine Milli Teknoloji Hamlesi ile yürüdüklerini vurgulayarak, "Tarihimizin en büyük ölçekli teşvik programı HIT-30'da sunduğumuz desteklerle elektrikli araç, güneş hücresi ve biyoteknoloji sektörlerinde 4.5 milyar dolarlık ileri teknoloji yatırımını ülkemize kazandırıyoruz" dedi.
Sanayi Alanları Master Planı'yla arazi yapısı, depremsellik, su kaynakları ile mevcut ve 2053'e dek yapılması planlanan ulaşım altyapıları gibi unsurları dikkate alarak Türk sanayiinin geleceğini yönlendirdiklerini söyleyen Kacır, Plan doğrultusunda planlı sanayi alanların büyüklüğünü 5 yıl içinde 155 bin hektardan 350 bin hektara yükselteceklerini vurguladı. Anadolu'da 4 yeni sanayi koridoru inşa edeceklerini söyleyen Kacır, Master Plan'ın ilk faz çalışmaları kapsamında, Samsun-Mersin hattındaki 13 ilde 16 yeni yatırım alanı belirlediklerini kaydetti. Kacır, "Mevcut OSB'lerimizin ortalama 11 katı büyüklüğe ulaşan bu alanları, altyapısı tamamlanmış, akıllı ve yeşil üretim üsleri olarak yatırımcımızın hizmetine sunacağız. Bu alanlarda mega endüstriyel bölgeler inşa edeceğiz. Güçlü demiryolu, liman ve otoyol bağlantılarıyla da bu bölgeleri, üreticimize ciddi bir lojistik maliyet avantajı sunan, stratejik merkezler haline getireceğiz. Yatırım programında yer alan iltisak hattı projelerini tamamlayarak demiryolu bağlantısına sahip mevcut OSB'lerin sayısı 17'den 31'e çıkarılmış olacak. Diğer OSB'lerimizin demir yolu ile limanlara bağlantısını da hızlı şekilde adım adım gerçekleştireceğiz" diye konuştu.
VERİ MERKEZİ KAPASİTESİ ARTIYOR
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 30 milyar dolar destek hedefiyle sürdürdükleri HIT-30 Programı'nda 2025'te 4 yeni çağrıya çıktıklarını kaydetti. Kacır, "Mevcutta 250 megavat olan veri merkezi kapasitemizi yeni yatırımlarla 2030 yılına kadar 1 gigavata yükselteceğiz. Klasik hesaplamaların ötesine geçen, 156 kübit işlemci gücüne sahip kuantum bilgisayarını ülkemize kazandıracağız. Yapay zeka işlemci kapasitemizi artıracak, sanayiden sağlığa, finanstan kamu hizmetlerine kadar tüm alanlarda dijital dönüşümü hızlandıracağız. Endüstriyel robot üretimine yönelik yatırımlarla, 2030 yılında sanayimizde 200 bin robotun kullanılmasını sağlayacağız. Yerli ve milli elektrikli otomobilimiz Togg, üretimine hız kesmeden devam ediyor. Bugüne kadar 75 binden fazla Togg yollara çıktı. Togg, satışa çıktığı günden bu yana elde ettiği yüzde 25'in üzerinde pazar payıyla elektrikli otomobil segmentinde lider oldu. Togg sedan modeli T10F'nin üretimi başladı. Rekabet Öncesi İş Birliği Programı'yla kritik teknolojilerde yenilikçi projeleri destekliyoruz. Otomotiv ve beyaz eşya sektörlerinde kullanılan çiplerin tasarımını yerlileştiriyoruz. Desteklerimizle geliştirilen yerli tasarım LED çipleri Togg araçlarında, mikrodenetleyiciler Arçelik ürünlerinde kullanılacak.
Yakın Dünya Yörüngesi'nde faaliyet gösterecek yerli üretim uydu takımları ile yeni nesil veri iletişimi ve görüntüleme hizmetlerini yaygınlaştıracağız. Yerli navigasyon uygulamalarını destekliyoruz. Modüler Nükleer Reaktörlerin tasarım ve üretim kabiliyetlerine sahip ülkelerden biri olmayı amaçlıyoruz.
Yerli ve milli sivil gözetim radarımızın havalimanlarımızda kullanımını yaygınlaştırıyoruz. İlan ettiğimiz 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi'ndeki hedeflerimizi gerçekleştirerek Türkiye'yi yüksek teknoloji üretim ve ihracatında lider ülkeler arasına taşıyacağız. İmalat sanayi ihracatımızı 2030'da 400 milyar dolara çıkaracağız. Ar-Ge harcamalarının milli gelir içindeki payını yüzde 2.2'ye; yüksek teknolojili ürün ihracatımızı 30 milyar dolara yükselteceğiz" şeklinde konuştu.
"CAYDIRICILIĞIMIZI EN ÜST SEVİYEYE YÜKSELTECEĞİZ"
Tam bağımsızlığın ve istikbalin teminatının milli savunma sanayii olduğunu vurgulayan Bakan Kacır, 100 bine yakın çalışanıyla 3 bin 500 savunma sanayii şirketinin son bir yılda 180 ülkeye 8.4 milyar dolar ihracat gerçekleştirdiğine dikkat çekti. Türk Silahlı Kuvvetleri Güçlendirme Vakfı şirketlerinin, kamu kurumlarının, özel sektör girişimlerinin ve üniversitelerin savunma sanayii alanındaki yatırım ve Ar-Ge projelerini güçlü şekilde desteklediklerini belirten Kacır, son bir yılda 123 savunma sanayii yatırımı için teşvik belgesi düzenlediklerini ve 87.7 milyar lira yatırımın önünü açtıklarını belirtti. 2024'te dünyada satılan her 3 Askeri İnsansız Hava Aracı'nın 2'sini Türk firmalarının ürettiğine işaret eden Kacır, "Dünyada kendi savaş gemisini tasarlayan, geliştiren, üreten 10 ülkeden biriyiz. Son 1 yılda; Altay tankımız Türk Silahlı Kuvvetleri'nin envanterine girdi. 47 araçlık ilk Çelik Kubbe unsurlarının teslimatı yapıldı. Çelik Kubbe'nin en üst katmanı olan Uzun Menzilli Hava Savunma Sistemi-SİPER Ürün-2'nin atışlı test faaliyeti başarıyla icra edildi. TEI tarafından geliştirilen yerli üretim motorla uçan Bayraktar TB-3 Kara Kuvvetlerimizin envanterine girdi. Havacılık platformları ile füze sistemlerinin testleri için yüksek hızlı rüzgar tünelini TÜBİTAK SAGE yerleşkemizde inşa ediyoruz. TÜBİTAK SAGE'nin ısıl pil üretim kapasitesini iki katına çıkarıyoruz. Milli Ramjet Motorlu ve Uzun Menzilli Hava-Hava Füzesi GÖKHAN üretime geçtiğinde NATO envanterinde yer alan en uzun menzilli hava-hava füzelerinden biri olacak. GÖKDOĞAN, BOZDOĞAN, GÖKHAN hava füzelerimiz ve SOM-J seyir füzemizin milli muharip uçağımız KAAN'ın dahili istasyonlarına entegrasyon çalışmalarını yürütüyoruz. KIZILELMA ve ANKA-3 ile insansız hava araçlarına hava-hava angajman kabiliyeti kazandıran sayılı ülkelerden olacağız. Balistik füzemiz TAYFUN'un test atışlarına devam ediyoruz. 2 bin kilometre menzilli füze geliştirme programını sürdürüyoruz. Lazer, elektromanyetik silahlar, otonom ve sürü sistemler, siber güvenlik, uzay, hipersonik ve kuantum gibi geleceğin savaş sahasını şekillendirecek teknolojilerde kabiliyet inşasını hızlandıracağız. Caydırıcılığımızı en üst seviyeye yükselteceğiz" dedi.
"ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİYLE UZAY LİMANI İNŞA EDİYORUZ"
Bakan Kacır, güçlü ve tam bağımsız Türkiye'nin yerini uzayda tahkim ettiklerini vurguladı. Kacır, "Hizmete aldığımız ilk milli haberleşme uydumuz TÜRKSAT 6A'nın ardından yeni haberleşme uydumuz TÜRKSAT 7A ve yüksek çözünürlüklü yeni nesil gözlem uydularımız İMECE-2 ve İMECE-3'ün üretimiyle uzayda varlığımızı güçlendireceğiz" ifadelerini kullandı.
Milli gözlem uydusu İMECE için geliştirdikleri yüksek çözünürlüklü elektro-optik kamerayı ihraç ederek küresel uydu sistemleri pazarında üretici ülkelerden biri olduklarını dile getiren Kacır, "Ay Misyonu" kapsamında yörüngeler arası transferde kullanacakları hibrit itki sistemi ile uzay aracının uçuş bilgisayarı, güneş paneli, haberleşme ünitesi gibi kritik alt sistemlerini yerli imkanlarla geliştirdiklerini dile getirdi.
Kacır, "Türkiye'de yeni uzay girişimlerinin filizlenmesini hızlandıracak Uzay Teknopark'ını ODTÜ ile kuruyoruz. Ülkemizin uzaya bağımsız erişimi ve büyüyen uzay ekonomisinden daha fazla pay alabilmek hedefi doğrultusunda, uluslararası iş birliğiyle bir uzay limanı inşa ediyoruz" dedi.
120 MİLYAR LİRALIK FONU HAREKETE GEÇİRDİ
Girişimcilik ve inovasyon ekosistemini güçlendirmeye devam ettiklerini vurgulayan Bakan Kacır, fonların fonu ve eş finansman mekanizmalarıyla, 4.6 milyar liralık kamu kaynağı ile 120 milyar liralık fonu harekete geçirdiklerini, bu fonların da katkısıyla 990 Türk teknoloji girişiminin 160 milyar lira yatırım aldığını belirtti. TÜBİTAK BİGG desteğiyle kurulan 2 bin 578 teknoloji girişimine 3.4 milyar lira destek sağladıklarını dile getiren Kacır şunları kaydetti:
"Yurt dışındaki girişimlerin ve teknoloji uzmanlarının Türkiye'ye kazandırılmasını teşvik eden Türkiye TechVisa Programını uyguluyoruz. 4 bin 500'e yakın yabancı teknoloji uzmanını ekosistemimize dahil ettik.
Milyar dolar değeri aşan teknoloji girişimlerimizin sayısını artıracak Turcorn100 programında 33 Turcorn adayı girişimi destekliyoruz."
İstihdamı koruyan KOBİ'lere destek artacak
Tekstil, hazır giyim, deri ve mobilya gibi emek yoğun sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ'leri desteklemek üzere İstihdamı Koruma Programı'nı hayata geçirdiklerini vurgulayan Kacır, "İstihdamı koruyan KOBİ'lere çalışan başına aylık 2 bin 500 lira destek verdik. Programımızdan faydalanan 15 bin KOBİ'de 416 bin istihdamı koruduk ve ilave 22 bin istihdam oluşturduk. 2025 yılında başladığımız bu programı 2026'da destek tutarını 3 bin 500 liraya çıkararak ve programımıza büyük ölçekli firmaları da dahil ederek sürdüreceğiz. Böylelikle 1 milyon 100 bin istihdamı korumayı hedefliyoruz. Arzumuz bu sektörlerin ülke içinde makul bir hızla yer değiştirmesini de temin etmek" dedi.
Rize'de çay atıklarından aktif karbon üretilecek
Atıl kaynakları harekete geçirmek, yerel ihtiyaçları karşılamak, bölgelerin teknoloji üretim yetkinliklerini geliştirmek üzere Yerel Kalkınma Hamlesi Programı'nı başlattıklarını vurgulayan Bakan Kacır, her ilde 4 yatırım konusunu destekledikleri programın ilk çağrısında, 417 milyar lirayı aşan yatırım tutarına sahip 696 proje için başvuru aldıklarını açıkladı. Bu yatırımların kalkınma ve refahın yurt sathına yayılmasına hız kazandıracağını belirten Kacır, "Rize'de çay atıklarından aktif karbon üretimini sağlayacağız. Adana'da turunçgil atıklarından pektin, meyve tozu ve selüloz gibi katma değerli ürünlerin imalatını destekleyeceğiz. Çankırı'da kaya tuzu rezervini yüksek katma değerli sodyum bileşiklerine dönüştüreceğiz. Rüzgar enerjisi santrallerinin üretim merkezi haline gelen İzmir'de deniz üstü rüzgar türbinleri üretimini teşvik edeceğiz" dedi.